پایان نامه

پایان نامه درباره مکان مذهبی

بررسی تاریخ ادیان نشانگر آن است که بشر طی قرون متمادی باور های دینی متعددی را تجربه کرده است. تنوع نام ها، اعتقادات و مناسک به حدی است که شناخت هریک و تشخیص نکات اشتراک و افتراق میان ادیان نیازمند پژوهش های بسیار است. در نگاه بسیاری این انگاره وجوددارد که دیوار های بلند و غیر قابل نفوذی میان ادیان کشیده شده. گویی ادیان راه هایی مستقل با مبدا، سرمنزل، مرکب و توشه ای متفاوتند و هیچ زبان و ادب مشترکی میان آنان نیست. این استنباط همواره موجب جدایی متدینان بوده و بر بلندای دیوار تفرقه میان ادیان افزوده است و کینه ها و تعصبات دینی را به اصلی ترین عوامل دشمنی بدل ساخته است. (غلامرضا کاشی، 1387،ص68)

این در حالیست که اگر به ریشه توجه انسان به دین بنگریم متوجه می شویم آرامش جویی و سعادت طلبی نهایت توقع انسان از دین است.انسان همواره به دنبال این بوده که با دین و پناه بردن به تکیه کاهی ماورایی خود را آرام کند و روح نگران خویش را آرامش بخشد. از منظر دین هم باید گفت که اکثر ادیان چنین ادعایی دارند و هدف خویش را آرامش و صلح و سعادت بشری معرفی می کنند. پس بر این مبنا هدف ادیان آرامش آرامش و سعادت بشری و هدف انسان از توجه به دین آرامش جویی و سعادت طلبی پایدار است. (اسدی، 1385، ص62)

در این که ادیان بزرگ جهان فرهنگ گفتگو را به رسمیت می شناسند هیچ تردیدی نیست. اسلام مدعی است که دین صلح است و مسیحیت ادعا میکند که دین عشق و محبت استو در غیاب گفتگو، نه صلح امکان پذیر است و نه عشق و محبت. بنابراین ادیان بزرگ جهان همگی طرفدار گفت و گو هستند و شاید بتوان گفت از جهت پذیرش اصل گفت و گو تفاوت چندانی ندارند. با این حال پیروان این ادیان از این جهت بسیار متفاوت و متنوع هستند.(برومر، 1385،ص4)

در تمامی ادیان می توان بنیاد گرایانی را یافت که گفت و گو را بر نمی تابند و در کنار آن ها دینداران روشنی اندیشی هستند که به گفت و گو رغبت نشان می دهند. وینسنت برومر عقیده دارد آن دسته از دیندارانی که گفت و گو و تعامل را بر خصومت و تصادم ترجیح می دهند به منطق دین نزدیکترند.(برومر، 1385،ص4) “اگر این چارچوب مبنای گفتگوی ادیان قرار گیرد می توان فضای مناسبی برای گفتگو ایجاد کرد. یعنی از مبنای کلی شروع کرد و از جزییات اختلاف بر انگیز دوری نمود.” (اسدی، 1385، ص63).

گفتگوی ادیان نیازمند بستری تا بتواند در آن شکل گیرد، بستری که در درجه اول تعاملات اجتماعی افراد از ادیان متفاوت را ممکن ساخته، آن را تقویت سازد و از سوی دیگر خود موجب بروز اختلافات نباشد. فضایی که همگان از ادیان مختلف آن را متعلق به خود بدانند، مکانی برای بیان و تبادل آزادانه عقاید دینی.

 

 

 

امروزه گفتگوی ادیان بیش از هر زمان دیگر ضرورت دارد. از نظر بسیاری هدف از گفتگوی دینی توضیح و تشریح دین خود برای طرف مقابل و اندکی هم یادگیری دین طرف مقابل است. اما برخی به این مساله فراتر می نگرند و هدف را کمک به ایجاد و پیشرفت تمدن جهانی بر اساس صلح و عشق و مهربانی و دوستی می دانند. (ساجید،1385،ص54)

تفرقه و تشت میان ادیان و مذاهب از جمله عواملی است که متدینان به ادیان گوناگون را در طول تاریخ و بویژه در قرن اخیر متحمل خسارت های زیانباری نموده است. برای کثیری از پیروان ادیان کشمکش پیرامون احتلافات فرقه ای نسبت به حرکت در راستای ارزش های الهی و انسانی و زندگی مسالمت آمیز با هم از الویت بیشتری بر خوردار بوده است. (غلامرضا کاشی، 1387،ص68)

حجم کثیر مهاجرت ها، جنگ های طولانی بی تمر، کوچک شدن جهان به سبب وجود تکنولوژی های ارتباطی، همزیستی پیروان ادیان گوناگون را در کنار هم الزامی کرده است. (غلامرضا کاشی، 1387،ص68)

در این بین یکی از راه حل های روز و البته صرفا ظاهری عبارتست از سکولاریم، این جریان تفاوت های مهم را نادیده گرفته و حتی سرکوب می کند با پرداختن به موضوعات اساسی معنا و ارزش مخالفت می کند و هر گونه جستجو برای یافتن حقیقت را می خشکاند و به وضعیت تصنعی و ظاهری حیات می انجامد. (اشمیتز، 1380، ص257) ریشه بسیاری از مشکلات امروز بشر در همین نگاه ماتریالیستی به مسایل است. تنها عده کمی به این پی برده اند که نظم اجتماعی و سازش با طبیعت تنها در آشتی عرصه های مادی و معنوی امکان پذیر است. مذهب می تواند مقوله های به نظر متضاد را با هم آشتی دهد، در برابر ویرانی های ناشی از مادیگرایی علمی سدی دفاعی بنا کند و نزاع دیر پای ملل و افراد پایان دهد. .(گولن،1385، ص59)

سازگاری شرط لازم صلح و صلح گشاینده راه به سوی شادی است. ناراحتی و اضطراب، درد و مصیبت، نتیجه از دست دادن سازگاری است. ادیان جهان در از بین رفتن سازگاری اجتماعی دخیل بوده اند و این رویداد اغلب به این دلیل بوده است که این ادیان متعددند و در تخالف با یکدیگر به نظر می رسند. با در نظر گرفتن این حقیقت که ادیان جهان به مبانی مشترک معضلات انسانی می پردازند اننتظار این است که ادیان پیش قراولان ارتقای سازگاری نه تنها در میان خود بلکه در تمام سطوح اجتماع باشند. به رقم عقاید گسترده جهانی که توسط روشنفکران سنت های دینی مختلف بیان شده ، حقیقت ساده و تاسف بر انگیز این است که هنوز بشر بر سر مساله تکثر ادیان به توافق نرسیده است. سنت دینی دیگران اغلب به صورت تهدید نگریسته می شود، اختلافات دینی هنوز آزار دهنده و همواره موجب سوء تفاهم و بی اعتمادی متقابل اند.(تیاگاناندا، 1389، ص53)

نادیده گرفتن این رفتار و وانمود ساختن اینکه چنین درگیری و تنشی وجود ندارد ساده لوحانه است و همین احتمال بروز مخاصمه است که مسئولیت پرداختن به گفتگو با پیروان سایر ادیان را بر دوش مومنان می نهد.(اشمیتز، 1380، 257). گفتگوی ادیان این ظرفیت را دارد که در توسعه و بسط معنویت و روحیه دینی و دین ورزی نقشی اساسی ایفا کند زمینه ساز صلح جهانی گردد. (برومر، 1385،ص4)

“مذاهب می توانند با پذیرش سرچشمه واحد خود را پذیرفته و یگانگی و اتحاد میان ادیان را به سمفونی رحمت و عطوفت الهی بدل سازند.” (گولن،1385، ص59)و در فضای پر از تنش کنونی جهان که پدیده هایی همچون جهانی شدن و جنگ های منطقه ای آینده جهان را دچار ابهام کرده است محفلی باشند برای صلح، تفاهم و آرامش جامعه بشری.(اسدی، 1385، ص63)

گفتگوی ادیان نیازمند فضایی است که این همزیستی مسالمت آمیز را تحقق بخشد و با احترام به عقاید انسان ها از هر فرقه و مذهب گفتمان و در نتیجه هدف صلح و سازگاری میان آنان را عملی سازد. لذا طراحی چنین فضایی با در نظر گرفتن اصول حاکم بر فضای تعامل و گفتگو و نیز لزومات طرای فضای مقدس و مرتبط با معنویت دین ضروری به نظر می رسد.