پایان نامه

پایان نامه درباره معماری قدسی

1-1- مساله تعدد ادیان

 

حوزه های تحقیق درباره تعدد ادیان انواع مختلفی دارد که بحث از ارتباط میان ادیان یکی از آن هاست. در این بحث پرسش این نیست که آیا ادیان متعددی در عالم وجود دارند یا خیر، و یا اینکه علت بروز این کثرت چیست بلکه این بحث به دنبال مسایلی معرفتی همچون بهره مندی ادیان از حقیقت می باشد.  پرسش مهم این است که ادیان مختلف چه نسبتی با صدق و حقانیت دارند، پاسخ ها بدین پرسش بسیار متنوع است و در این قسمت سه رویکرد عمده انحصار گرایی، شمول گرایی و کثرت گرایی دینی به طور خلاصه بررسی خواهد شد.

1-1-1- انحصار گرایی

طبیعی ترین حالت انسان مومن این فرض است که حقیقت در دین اوست و در متیجه ادیان دیگر با دیدگاه مخالف باطل اند. بر این اساس نجات  (رستگاری)، اخلاقیات و عقاید یک دین، مزیت معرفتی دارد که پیروان ادیان دیگر از این مزیت بیرون هستند. (برن،1988، ص3)

انحصار گرایی دو بخش نظری یا عقیدتی و رستگارانه یا نجات بخش دارد. بنابر انحصار گرایی ناظر به عقیده، تعالیم و آموزه های یک دین معین، نزد آن دین کاملا صادق بوده و تعالیم سایر ادیان در صورت تعارض کاذب فرض می شوند. بر اساس انحصار گرایی ناظر به نجات تنها یک دین راه رستگاری را نشان می دهد. (کوین[1]،1998، ص260)  

 

1-1-2- شمول گرایی

نگرش شمول گرایی با نگرش پیشین آغاز می شود. بر اساس این دیدگاه تنها مندرجات یکی از ادیان جهان به طور کامل صحیح است، اما ادیان دیگر نیز در بردارنده حقیقتی از آن دین صحیح هستند. به عبارت دیگر یک دین خاص نشان دهنده واقعیت غایی است که بیشترین و علمی ترین راه رستگاری و نجات را به دست می دهد، اما ادیان دیگر صرفا مدخل هایی برای ورود به آن دین بوده، یا دارای قرابت هایی با آن هستند. بنابراین پیروان دیگر ادیان می توانند به نحوی نجات یافته، رهایی یابند. (کوین،1998، ص35)

بنابراین در نظریه شمول گرایی میان دو موضوع حقانیت و رستگاری تمایز وجود دارد. شمول گرایی همانند انحصار گرایی، حقانیت را منحصر به دینی خاص می داند و دیگران را صاحب حقیقت به شمار نمی آورد. اما تفاوت در این است که نجات و رستگاری در شمول گرایی منحصر به اتباع آن دین خاص نیست و پیروان ادیان دیگر نیز به تناسب دین و آیین خود و به تبع حقانیت و رستگاری اصیل آن دین، از نجات و رستگاری بهره مند می شوند. (حسینی، 1382، ص106).

 

1-1-3- کثرت گرایی دینی

کثرت گرایی دینی که گاه با عناوینی نظیر کثرت گرایی کلامی و کثرت گرایی ایدئولوژیکی در فلسفه دین مطرح می گردد، مدعی است که حقیقت (محتوای ایمان) می تواند از تنوع مشروع برخوردار باشد. (کوین،1998، ص260)  

نقطه شروع کثرت گرایی، تصدیق حضور خدا در ایمان و زندگی افرادی است که در سایر سنت ها زندگی می کنند. (باربور[2]،1379، ص68)  جان هیک مشهورترین فیلسوف دین و متکلمی است که در این زمینه قلم زده است، وی مفصل ترین بیان از کثرت گرایی را در سال 1989 میلادی در کتاب تفسیر دین آورده است. به عقیده وی تنوع سنت ها و تفاوت های ادراک بشری صور مختلف وحی را نشان می دهد. و معتقد است رستگاری در ضمن سنت های زیادی به دست می آید. (باربور،1379، ص68) هیک این موضوع را در سایر کتا هایش با عناوینی همچون خدا اسامی متعدد دارد، خدا و جهان ایمان ها، رنگین کمان ایمان ها و … دنبال کرده اشاره می کند که خدا را به طرق مختلفی می توان پرستش کرد. (هیک[3]، 1984، ص 194)

 

1-2- نگاهی به اصول مشترک ادیان

 

برخی از این عناصر مشترک که در حقیقت اصول عمومی دینداری هستند عبارتند از:

1 – خداشناسی و یکتاشناسی؛

2 – نیکوکاری ودستگیری از ضعفیان؛

3- راستی و درستکاری ودروغ نگفتن؛

4 – پاکدامنی؛

5 – دزدی نکردن و رشوه نگرفتن؛

6 – وفای به عهد؛

7 – مراعات پاکیزگی و طهارت؛

8 – عبادت و استعانت از خداوند با نماز ودعا؛

9 – نیازردن حیوانات بی آزار؛

10 – احترام به پدرومادر؛

11 – آنچه برخود نمی پسندی به دیگران روامدار؛

12 – میانه روو معتدل بودن؛

13 – محبت به یکدیگرو خدمت به خلق؛

14 – تقوی و پرهیزکاری؛

15 – بی گناه را نکشتن

16 – آبادکردن جهان؛

17 – یادکردن از مردگان با خیرات برای ارواح ایشان؛

18 – اعتقادبه (نوعی) پاداش و کیفر پس از مرگ؛

19 – معاش از راه درست؛ (گزارشی از ادیان و آیین ها)

جزییات بیشتر درباره این مطلب :

پایان نامه : طراحی مرکز گفتگوی ادیان توحیدی