پایان نامه

پایان نامه درباره این موضوع : ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری – (QWL) – کیفیت شغل

.3-2 ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری

 

در زﯾﺮ ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری آﻣﺪه اﺳﺖ :

 

 

17

 

.1-3-2ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری در روﻧﺪ ﺗﺎرﯾﺦ

 

در ﻃﯽ ﭼﻨﺪ دﻫﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﭘﻨﺞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﺘﻔﺎوت از ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺗﮑﺎﻣﻞ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﯿﺪا ﮐﺮده اﺳﺖ، اوﻟﯿﻦ

 

ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﻪ در ﻃﯽ دوره ﺑﯿﻦ ﺳﺎل ﻫﺎی 1962 – 1972 ﻇﻬﻮر ﭘﯿﺪا ﮐﺮد ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎر را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﺘﻐﯿﺮ1

 

ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار داد. در ﻣﺒﺎﺣﺚ، ﮐﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻫﺎ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اوﻟﯿﻪ اﮐﺜﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﮐﺎر ﻣﯽ ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان واﮐﻨﺶ ﻓﺮد در ﺑﺮاﺑﺮ ﮐﺎر ﯾﺎ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی ﻓﺮدی ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺎری ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﻣﯽ دادﻧﺪ، ﻟﺬا ﺑﺤﺚ از ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﯾﮏ ﻓﺮد در ﺑﺮاﺑﺮ ﮐﺎر ﯾﺎ ﻧﺤﻮه ﺑﻬﺒﻮد ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﺮای ﯾﮏ ﻓﺮد، در ﻣﯿﺎن ﺑﻮد. »ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻋﮑﺲ اﻟﻌﻤﻞ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﺎر، ﺑﻪ وﯾﮋه ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی ﻓﺮدی آن در ارﺿﺎی ﺷﻐﻠﯽ و ﺳﻼﻣﺖ روﺣﯽ)«ﺿﯿﺎﯾﯽ ﺑﯿﮕﺪﻟﯽ،.(1388

 

در ﻃﯽ دوره 1969 – 1975 ﺗﻌﺪاد ﭘﺮوژه ﺑﺎ ﻫﺪف ﻋﻤﺪه ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮدن زﻣﯿﻨﻪ ﺗﺸﺮﯾﮏ ﻣﺴﺎﻋﯽ در ﮐﺎر ﺑﯿﻦ ﻧﯿﺮوی ﮐﺎر و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺒﻮد ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری اﯾﺠﺎد ﺷﺪ. اﯾﻦ ﭘﺮوژه ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﭘﺮوژه ﺟﻨﺮال ﻣﻮﺗﻮرز ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ 2 UAW ﯾﺎ ﮐﺎرﮔﺮان اﺗﻮﻣﺒﯿﻞ ﻣﺘﺤﺪه در ﺗﺮی ﺗﺎون3 و ﭘﺮوژه ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻫﺎرﻣﻦ در ﺑﻮﻟﯿﻮار در ﺗﻨﺴﯽ4 ﻣﯽ ﺷﺪ. ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻧﺠﺎم اﯾﻦ ﭘﺮوژه ﻫﺎ و ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ آن، واژه ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﺎ روﯾﮑﺮد ﺧﺎﺻﯽ ﻣﺘﺮادف ﺷﺪ، ﻟﺬا ﺗﻌﺮﯾﻒ دوﻣﯽ از ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﮐﻪ آن را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ روﯾﮑﺮد5 ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﻣﯽ داد، ﭘﺪﯾﺪار ﮔﺸﺖ.

ﺗﺎﮐﯿﺪ در اﯾﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺗﻌﺮﯾﻒ اوﻟﯿﻪ ﺑﺮ روی ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻓﺮدی ﻧﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﻗﺮار داﺷﺖ اﻣﺎ در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﺮ آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روﯾﮑﺮدی ﻧﮕﺎه ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻫﻤﮑﺎری ﻣﺸﺘﺮک ﺑﯿﻦ ﻧﯿﺮوی ﮐﺎر و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻮﯾﮋه ﭘﺮوژه ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻫﺪف آن ﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﻬﺒﻮد ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻓﺮدی و ﻫﻢ ﺑﻬﺒﻮد ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺮای ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻮد. » ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری، ﻣﯿﺰان ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﮐﺎرﮐﻨﺎن در ارﺿﺎی ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﺷﺨﺼﯽ، ﺑﺎ

1 – Variable 2 – United Automobile workers 3 – Tarry Town 4 – Bolivar, Tennessee

5 – Approach

 

18

 

 

اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺠﺮﺑﯿﺎﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﮐﺴﺐ ﮐﺮده اﻧﺪ.« در ﻃﯽ ﻫﻤﯿﻦ دوره ﺗﻌﺮﯾﻒ دﯾﮕﺮی ﭘﺪﯾﺪار ﮔﺸﺖ ﮐﻪ از ﺑﺮﺧﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ روی ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﯿﺮ اﺗﺤﺎدﯾﻪ ای اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﻮد، ﻧﺎﺷﯽ ﻣﯽ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻧﻮآوری ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ را

 

ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ دادﻧﺪ. ﺑﻪ وﯾﮋه در ﭘﺮوژه ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺸﻬﻮر ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﭘﮑﺎ ﺟﻨﺮال ﻓﻮدز1 و ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ در ﭘﺮاﮐﺘﺮ و ﮔﻤﺒﻞ2 ﺗﻮﺟﻬﺎت را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ روش ﻫﺎی ﺧﺎص ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر و ﺗﺄﺛﯿﺮ آن روی اﻓﺮاد ﻣﻌﻄﻮف ﻧﻤﻮد. اﯾﻦ

ﭘﺮوژه ﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺳﻮﻣﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﮔﺸﺖ ﮐﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روش ﻫﺎ3 ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﻣﯽ داد. در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﺮادف ﺑﺎ ﻣﻔﺎﻫﯿﻤﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎری

 

ﺧﻮدﮔﺮدان4، ﻏﻨﯽ ﺳﺎزی ﺷﻐﻠﯽ5 ﺑﺎ ﻃﺮاﺣﯽ ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻈﺎم ﻫﺎی ﻓﻨﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﯾﮑﭙﺎرﭼﻪ ﻣﯽ ﺑﻮد، ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ .

 

اواﺧﺮ دﻫﻪ 1970 ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری رو ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﻧﻬﺎد. در ﻃﯽ اﯾﻦ دوره ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﺤﻘﻘﺎن و ﻣﺪﯾﺮان ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ اﻧﺒﻮه ﻋﻼﯾﻘﯽ را ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ از اﺳﺘﻤﺮار ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی ﮐﯿﻔﯿﺖ، زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد. ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎﯾﯽ در ﺑﯿﻦ اﻓﺮاد ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﻓﺮاد و ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻪ اﺳﺘﻤﺮار ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﯾﺪ. ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺴﺘﺮش اﯾﺪﯾﻮﻟﻮژی ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪ. در ورای اﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﭼﻬﺎرم ﻇﻬﻮر ﭘﯿﺪا ﮐﺮد، ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﮐﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻧﻬﻀﺖ (ﺟﻨﺒﺶ)6 ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﻣﯽ داد.

 

»ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﻓﺮآﯾﻨﺪی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ آن ﻫﻤﻪ اﻋﻀﺎی ﺳﺎزﻣﺎن از راه ﻣﺠﺎری ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺑﺎز و ﻣﺘﻨﺎﺳﺒﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای اﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد اﯾﺠﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ در ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ وﯾﮋه ﺑﺮ ﺷﻐﻠﺸﺎن و ﺑﺮ ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎرﺷﺎن ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ اﺛﺮ

 

 

 

1 – Topeka General Foods 2 – Procter and Gamble 3 – Methods 4 – Autonomous work Group 5 – Job Enrichment

6 – Movement

 

19

 

 

ﻣﯽ ﮔﺬارد؛ ﺑﻪ ﻧﺤﻮی دﺧﺎﻟﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﺸﺎرﮐﺖ و ﺧﺸﻨﻮدی آن ﻫﺎ از ﮐﺎر ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻓﺸﺎر ﻋﺼﺒﯽ ﻧﺎﺷﯽ از ﮐﺎر ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ. «

 

اواﺧﺮ دﻫﻪ 1970 و اواﯾﻞ دﻫﻪ 1980 ﻋﻼﯾﻖ ﻧﻮﯾﻨﯽ را در ﻣﻮرد ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷﺖ. در ﻃﯽ اﯾﻦ دوره ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﭘﻨﺠﻤﯽ ﭘﺪﯾﺪار ﺷﺪ. ﭘﻨﺠﻤﯿﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری، آن را ﺑﺎ ﻫﺮ ﭼﯿﺰی ﻣﻌﺎدل ﻣﯽ داﻧﺪ. ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ دﯾﮕﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﺗﻼش ﻫﺎی ﺑﻬﺒﻮد ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﯾﺎ اﺛﺮ ﺑﺨﺸﯽ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﯽ ﯾﺎ ﺟﺰﯾﯽ از ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری در اﯾﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻮﺿﻮع اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻋﻤﺪه و ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻣﻮرد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. »زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﺎ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻋﺎﻟﯽ از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪ رواﺑﻂ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﯽ آﯾﺪ و ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺑﮑﺎرﮔﯿﺮی ﮐﻮﺷﺶ ﻫﺎﯾﯽ در اﺳﺘﻔﺎده از زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﺎ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد، ﮐﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﻣﻨﻈﻢ از ﺳﻮی ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎی ﺑﺰرگ ﺗﺮی ﺑﺮای اﺛﺮ ﮔﺬاری ﺑﻪ ﮐﺎرﺷﺎن و ﺗﺸﺮﯾﮏ ﻣﺴﺎﻋﯽ در اﺛﺮ ﺑﺨﺸﯽ ﮐﻠﯽ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ.« اﻣﺮوزه در ﺗﺎزه ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﮐﻪ در زﻣﯿﻨﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ، اﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ

 

دارای ﺑﺎری ﻗﻮﯾﺎً اﺧﻼﻗﯽ اﺳﺖ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺗﻬﺪی ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ رﻋﺎﯾﺖ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ در ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر و ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ وﺟﻮد دارد، ﻧﺤﻮه رﻓﺘﺎر ﺑﺎ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻣﺤﺴﻮب ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﺮ اﺳﺎس اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ، ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻮازات اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﺧﻮد را در زﻣﯿﻨﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺪ ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ در راﺳﺘﺎی ﺟﻠﺐ رﺿﺎﯾﺖ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﺳﺎزﻣﺎن ﮐﺎر اﻧﺠﺎم ﻣﯽ دﻫﻨﺪ، ﮔﺎم ﺑﺮدارﻧﺪ (ﺿﯿﺎﯾﯽ ﺑﯿﮕﺪﻟﯽ،.(1388

 

 

ادامه مطلب و جزییات بیشتر درباره این پایان نامه :

پایان نامه