مزایا و کاربرد برقگیرها در خطوط انتقال فشار قوی

مزایا و کاربرد برقگیرها در خطوط انتقال فشار قوی

مهندس محمد اسکویی

مرکز تحقیقات نیرو

اشاره:

در این مقاله استفاده از برقگیر آویزی به عنوان عامل حفاظتی در مقابل اصابت صاعقه انتقال و بالا بردن ضریب اطمینان شبکه تشریح شده است. در این راستا ساختمان داخلی و نحوه به کارگیری برقگیر آویزی در خطوط انتقال فشار قوی و تفاوتهای آن بر برقگیرهای متداول بیان شده است. در انتها، مدلی از شبکه با استفاده از نرم افزار ATP شبیه سازی و مورد مطالعه قرار گرفته و نتایج آن ارائه شده است.

ABSTRACT:

In order to increase the reliability of transmission lines against lightning strikes, application of arresters is the useful way. Lightning surges cause flashover on insulator string, especially in towers with high ground resistance. So a short circuit between line and tower will be app eared. If there is a arrester beside the insulator string, surge current will pass through the arrester to arrester to ground and there is not any flashover. Also in this paper the basic concepts and construction of transmission line arrester. Will be described. At the end of poper. Performance and application of arresters in line will be proved by results of simulating a line with EMTP.

 

1- مقدمه

استفاده از برقگیر در خطوط انتقال به منظور افزایش قابلیت اطمینان شبکه و کاهش خطاهای ناشی از اصابت صاعقه و همچنین حذف مطمئن اضافه ولتاژ ناشی از صاعقه، صورت می گیرد. اضافه ولتاژهای ایجاد شده در شبکه تاثیر مخربی بر تجهیزات و تاسیسات الکتریکی بر جای می گذارند، اما حدود آسیب با توجه به مقاومت عایقی وسیله الکتریکی متفاوت می باشد. اضافه ولتاژهای ناشی از صاعقه که به صورت استاندارد 50/2/1 میکروثانیه بیان می شوند به دلیل پشتیبانی موج تیز و دامنه بالایی ک دارای اثرات تخریبی شدیدی در شبکه بر جای می گذارند.

از جمله این آثار، می توان به سوختن تجهیزات فشار قوی و ایجاد خطای اتصال کوتاه در پستهای فشار قوی و یا شکست الکتریکی سطحی در طول زنجیر مقره و ایجاد خطای اتصال کوتاه در آن اشاره کرد. تمامی این موارد منجر به ایجاد خطا و قطع شبکه می گردد. برای پیشگیری از این نوع خطاها در پستهای فشار قوی روشهای متعددی وجود دارد که عملی‌ترین و اقتصادی‌ترین آنها استفاده از سیم محافظ و برقگیر است. از طرف دیگر در خطوط انتقال فشار قوی نیز روشهای متعددی برای جلوگیری از شکست الکتریکی زنجیر مقره در اثر اصابت ساعقه وجود دارد که به طور خلاصه می‌توان از سیم محافظ و کاهش مقاومت پای برج و افزایش سطح عایقی نام برد.

افزایش سطح عایقی در برجها، اگر چه از بروز شکست الکتریکی سطحی در زنجیر مقره جلوگیری می کند لیکن منجر به بزرگ شدن بازوها و ارتفاع برج و افزایش هزینه می گردد. از طرف دیگر، در مناطق سنگی و صخره ای که مقاومت زمین بالا است، مقاوت پای برج، بزرگ خواهد بود. در این صورت‌حتی اگر خط انتقال، توسط سیم زمین محافظت گردد، به دلیل بالا بودن مقاومت پای برج، در زمان اصابت صاعقه به برج، پتانسیل برج آنچنان بالا می رود که اختلاف آن با ولتاژ خط، از سطح عایقی مقره فراتر می رود و بنابراین شکست الکتریکی سطحی در زنجیر مقره روی داده و در صورت تداوم قوس الکتریکی، خط انتقال توسط کلیدهای قدرت قطع می‌گردد. بدین لحاظ در صورتی که بتوان با بکارگیری الکترودهای زمین در عمق زیاد و یا روشهای دیگر، مقاومت پای برج را کاهش داد، پدیده اخیر و یا قوس برگشتی روی نخواهد داد. ولی در مواردی مانند سخت بودن یا سنگی بودن زمین در کوههای مرتفع، این امکان وجود ندارد و تاثیر روشهای ذکر شده در عمل کم می باشد. 

بنابراین استفاده از برقگیر برای کاهش خطاهای ناشی از شکست الکتریکی سطحی زنجیر مقره در اینگونه موارد بیشتر مورد توجه قرار می گیرد. بکارگیری برقگیر در خطوط انتقال در چنین شرایطی درصد خطاهای ناشی از اصابت صاعقه به خط انتقال را به طور چشمگیری کاهش می دهد این امر به مفهوم افزایش قابلیت اطمینان که حذف مطمئن اضافه ولتاژهای حاصل از صاعقه و شدن خسارتهای مالی ناشی از قطع شبکه و تخریب تجهیزات می باشد.

2- ویژگیهای برقگیرهای خطوط انتقال

اساس کار و ساختمان برقگیرهای خطوط انتقال از برقگیرهای پستهای فشار قوی الهام گرفته شده است. اما تفاوتهایی نیز وجود دارد. به طور خلاصه، برقگیرهای متداولی که در پستهای فشار قوی به کار می رود. شامل برقگیرهای میله ای، انفجاری، فاصله هوایی‌کنترل کننده، کربورسیلیسیمی‌و اکسید فلزی می‌گردند. برقگیرهای یادشده، می توانند ترکیبی از یک یا چند جزء اساسی ساختمان برقگیر شامل محفظه، قسمت فعال شونده، (مانند مقاومت غیرخطی) و فاصله هوایی باشند. مشخصات هر یک از این برقگیرها در جدول خلاصه شده است.

با توجه به خواص ذکر شده برای برقگیرهای متداول، برقگیرهای خطوط انتقال، باید شرایط زیر را داشته باشند: 

الف) قبل از فعال شدن کلیدهای فشارقوی، جریان پیرو را قطع کنند.

ب) حتی در شرایطی که برقگیر نتواند صحیح عمل کند، مانع بازبست مدار نشوند.

پ) در صورت عبور جریان صاعقه بیش از مقدار نامی، منفجر نشوند.

ت) از لحاظ فیزیکی کوچک و سبک باشند بطوری که بتوان آنها را در خطوط انتقال موجود، بدون  تغییر دادن 

جدول (1) مشخصات برقگیرهای میله ای، انفجاری و مقاومت غیرخطی

نوع

 

  موضوع میله ای انفجاری کربورسیلسیم اکسید روی

با فاصله هوایی بدون فاصله هوایی با فاصله هوایی بدون فاصله هوایی

ولتاژ باقیمانده در حد صفر در حد صفر به دلیل آنکه در حالت عادی، شبکه، جریان نشتی بالایی دارد، ساخت این برقگیر بدون فاصله هوایی امکان پذیر نیست

وقوع خطا اتصال کوتاه شبکه در جریان کمتر یا بیشتر امکان غلط عمل نمودن

جریان پیرو دارد دارد ولی قطع می شود

تاخیر در زمان تخلیه وابسته به شرایط محیطی و ولتاژ وابسته به شرایط محیطی

زوال پذیری ناچیز زیاد کم ناچیز در صورت طراحی صحیح، کم است

سایر متاثر از شرایط آب وهوایی است زمان بین 1/0 میکروثانیه تا چند میلی ثانیه حداقل و حداکثر جریان برای آن باید تعریف شود نفوذ رطوبت و نشست گاز درون آن مشکل آفرین است امکان طراحی آن در ابعاد کوچک وجود دارد نسبت به رطوبت حساس می باشد.

ث) از لحاظ مکانیکی، شرایط مناسب را دارا باشند.

ج) هنگامی که خطایی در عملکرد برقگیر واقع شود، از آنجا که برقگیر بین خط و برج قرار می گیرد، بهتر است از لحاظ الکتریکی رابطه ای بین خط و برج برقرار نگردد. به این دلیل، در برقگیر بدون فاصله هوایی، در این خصوص باید تدبیری اندیشیده شود.

با توجه به موارد مطرح شده فوق، ذیلاً قسمتهای اساسی یک برقگیر خط، شرح داده می شوند

 

 

2-1- ساختمان و اصول کاربرقگیر خط

قسمتهای اساسی یک برقگیر خط شامل محفظه، قسمت فعال شونده یا مقاومت غیرخطی، فاصله هوایی سری و فشار شکن می بانشد که در برقگیرهای بدون فاصله هوایی مورد سوم وجود ندارد.

2-1-1- محفظه یا قسمت نگهدارنده

محفظه های پلیمری بطور کلی به دو دسته پلیمری و چینی تقسیم بندی می شوند و به شکل استوانه بوده و از دو لایه درونی و بیرونی تشکیل یم شوند. لایه درونی از جنس FRP و لایه بیرونی از جنس لاستیک اتیلن پروپیلن می باشد. علت بهره گیری از پلیمرها به دلیل سبکی آنهاست و از طرف دیگر در یک طول ثابت نسبت به پرسلین می توان فاصله خزشی‌را 5/1 برابر بزرگتر نمود. عمر این گونه محفظه ها بین 20 تا 30 سال برآورد شده است‌به طوری که در این زمان تغییری‌در خواص آنها ایجاد نمی‌شود.

نوع دیگر این محفظه ها از جنس پرسلین است که شبیه محفظه برقگیرهای متداول است. در سالهای اخیر نمونه جدید برقگیرهای بدون فاصله هوایی جهت استفاده در خطوط انتقال، ابداع شده است که در این برقگیرها قرص اکسید روی را در محفظه های استوانه ای شکلی که در باله مقره بشقابی تدارک دیده اند، قرار می دهند. این نوع برقگیرها به برقگیر آویزی موسوم هستند. از به هم پیوستن چند برقگیرآویزی، زنجیر مقره ای حاصل می شود که هر دو عمل مقره و برقگیر را انجام می دهد. از مزایای عمده این نوع برقگیر، حذف سریع و مطمئن اضافه ولتاژ ناشی از صاعقه می‌باشد [5].

2-1-2- مقاومتهای غیرخطی:

 قرصهای اکسید روی در مقایسه با مقاومتهای غیرخطی دیگر از مشخصه غیرخطی بسیار خوبی برخوردار هستند. این مقاومتها وظیفه جذب و انتقال انرژی صاعقه به زمین را به عهده دارند. ابعاد قرص اکسید روی، بر اساس جریان تخلیه و انرژی قابل تحمل قرص، تعیین می گردد. بر مبنای نظریه آرمسترانگ، وایت هد [1] جریان تخلیه در برخورد صاعقه به سیم زمین و خطا در سیم زمین توسط نرم افزار ATP محاسبه می شود که در شکل (1) یک منحنی مربوط به خطای سیم زمین و جریان صاعقه نشان داده شده است. در نهایت با مشخص شدن جریان نامی، قطر قرص و ابعاد آن استخراج می گردد [5].

2-1-3- فاصله هوایی سری: 

این فاصله هوایی، به صورت سری با محفظه برقگیر قرار می گیرد و در شرایط بروز اضافه ولتاژ گذرا، دچار شکست الکتریکی شده و جریان صاعقه را عبور می دهد. فاصله هوایی سری بر مبنای قطع جریان پیرو، هماهنگی عایقی، ولتاژ پایداری به ازای ولتاژ فرکانس قدرت و ولتاژ پایداری در مقابل موج ضربه کلیدزنی، محاسبه می‌شود.

 

شکل (1) منحنی جریان صاعقه و خطای سیم زمین.

2-1-4- فشار شکن: 

طراحی و نحوه عملکرد فشارشکن در این نوع برقگیرها، با برقگیرهای متداول پستهای فشار قوی متفاوت است. هنگامی که به علت جریان شدید صاعقه قرصهای اکسید روی صدمه دیده و فشار درونی محفظه، بالا می رود محفظه برقگیر در اثر این فشار منفرج می شود. برای مقابله با این امر، باید فشار را به گونه ای محدود نمود. یکی از روشهای عملی در محفظه های پلیمری، تعبیه سوراخهایی در محفظه است. به طوری که با ازدیاد فشار بیش از حد متعارف، سوراخها که با اتیلن پروپیلن پر شده اند، باز شده و قوس الکتریکی به بیرون از محفظه برقگیر منتقل می شود و فشار درونی آزاد می‌گردد.

 

 

 

در شکل (2) منفذهای فشارشکن در یک نمونه از برقگیر فاصله هوایی دار نشان داده شده است. شایان ذکر است که اگر به هر دلیلی منفذهای فشارشکن به درستی عمل نکنند و برقگیر منفجر شود به دلیل آنکه، محفظه های پلیمری تکه تکه نمی‌شوند، مثل برقگیرهای‌با محفظه چینی، برای‌محیط اطراف خود ایجاد خطر نمی‌کنند.

 

شکل (2) فشار شکن در یک نمونه از محفظه های پلیمری

3- هماهنگی عایقی

به منظور اطمینان از عملکرد صحیح برقگیر، لازم است که هماهنیگ عایقی صحیحی بین زنجیر مقره و برقگیر وجود داشته باشد و شکست الکتریکی در برقیگر نسبت به زنجیر مقره، سریعتر واقع شود. این مهم بر اساس سطوح عایقی متفاوت بین زنجیر مقره و برقگیر به دست می آید.

در زنجیر مقره، فاصله هوایی بین الکترودهای میله ای دو سر زنجیر مقره توسط رابطه زیر تعریف می شود [2 و 1]:

(1)                                                                     

که در آن به ترتیب: 1Z : فاصله بین دو الکترود 0 :Zطول زنجیر مقره 

و از طرف دیگر فاصله بین بدنه برج و هادی خط از رابطه زیر به دست می آید:

(2)                                                                   

این فاصله باید صحیح انتخاب شود تا شکست الکتریکی بطور حتم در فاصله هوایی زنجیر مقره واقع شود.لذا در یک طراحی صحیح، ولتاژ شکست 50% موج ضرقه صاعقه در برقگیر دارای فاصله هوایی، هیچگاه از ولتاژ شکست 50% موج ضربه صاعقه در الکترودهای میله ای دو سر زنجیر مقره فراتر نخواهد رفت [2].

در صورت صدمه دیدن قرصهای اکسید روی فاصله هوایی سرد در برقگیر، باید در مقابل اضافه ولتاژ ناشی از کلیدزنی پایدار باشد و از طرف دیگر، لازم است که این فاصله هوایی در مقابل موج ضربه صاعقه فعال شود تا زنجیر مقره دچار شکست الکتریکی نگردد. به بیان دقیق تر ولتاژ شکست برقگیر دارای فاصله هوایی در حالت عادی به صورت زیر تعریف می شود:

(3)   

Var: ولتاژ شکست برقگیر زمانی که قرصهای اکسید روی سالم هستند.

V1Ma: ولتاژ مرجع قرصهای اکسید روی.

VFOG: ولتاژ شکست فاصله هوایی برقگیر

اگر به مقاومتهای غیرخطی برقگیر آسیبی برسد . بنابراین، طول فاصله هوایی سری باید به اندازه ای باشد که در مقابل موج ضربه کلیدزنی پایدار باشد. حداقل فاصله هوایی سری از روی ولتاژ پایداری موج ضربه کلیدزنی به شرح زیر محاسبه می شود:

(4)   

VSP: ولتاژ پایداری در مقابل موج ضربه کلیدزنی 

ULm: حداکثر شبکه

1k : ضریب اضافه ولتاژ کلیدزنی (ضریب اضافه ولتاژ کلید زنی به ازای  برابر 2 می باشد و به ازای  برابر 84/1 می باشد).

برای استخراج ولتاژ پایداری در مقابل موج ضربه کلیدزنی، برای فاصله هوایی سری برقگیری که مقاومتهای غیرخطی آن آسیب دیده اند، مقدار  انتخاب می‌شود و به این ترتیب حداقل طول فاصله هوایی سری به دست می آید.

از طرف دیگر زمانی که از برقگیر به موازات زنجیر مقره استفاده شود، باید هماهنگی عایقی دقیقی بین برقگیر و الکترودهای میله ای دو سر زنجیر مقره برقرار باشد. در شکل (3) شکست الکتریکی در مقابل موج ضربه کلیدزنی به ازای طول فاصله هوایی سری در برقگیر نشان داده شده است [2 و 1].

 

شکل (3) منحنیهای شکست الکتریکی موج ضربه کلیدزنی برحسب طول فاصله هوایی سری.

4- عملکرد و نحوه به کارگیری برقیگیرهای خطوط انتقال در شبکه

همانطور که گفته شد، برقگیرهای خطوط انتقال به موازات زنجیر مقره قرار می‌گیرند که در صورت اصابت صاعقه‌‌ای با دامنه بالا به برج یا خط، ولتاژ دو سر زنجیر مقره را که همان ولتاژ باقیمانده برقگیر است، در محدوده ای کمتر از ولتاژ شکست سطحی زنجیر مقره قرار می دهند. سوال این است که آیا کلیه دکلها وفازها باید برقگیر داشته باشند؟ اگر جواب منفی است، نقاط بهینه نصب برقگیر داشته باشند؟ اگر جواب منفی است، نقاط بهینه نصب برقگیر کجاست؟ برای پاسخ به این پرسش ذکر این نکته ضروری است که قرار دادن برقگیر به موازات زنجیر مقره دو وهله اول برای جلوگیری از شکست الکتریکی زنجیر مقره هنگام اصابت صاعقه می باشد و در مرحله دوم، برای حذف مطمئن اضافه ولتاژ ایجاد شده در خط و شبکه است. در شکل (4) قسمتی از یک خط انتقال نشان داده شده است. برجهای A و B در قسمتهایی از مسیر خط هستند که مقاومت زمین در آنها بالا است (مانند مناطق صخره ای، کوههای مرتفع و…) و برجهایC و D در بخشی از مسیر خط هستند که مقاومت زمین آنها پایین است و حداکثر به  می رسد.

اگر در شکل (4- الف) صاعقه ای با دامنه بالا به نزدیکی برج A اصابت کند، به علت آن که مقاومت برج A بالا است، امکان تخلیه جریان صاعقه به زمین وجود نخواهد داشت لذا پتانسیل برج A به مقدار قابل ملاحظه ای افزایش خواهد یافت. بطوری که اختلاف پتانسیل بین برج و خط از BIL زنجیر مقره بیشتر شده و شکست الکتریکی در زنجیر مقره صورت خواهد گرفت. اما از آنجا که در این برج برقگیر نصب شده، به شرط آنکه ولتاژ باقیمانده برقگیر کمتر از BIL زنجیر مقره باشد، مقداری از ولتاژ صاعقه توسط برقگیر موجود به تدریج محدود شده و بخش باقیمانده آن به هادیهای فاز، به صورت موج سیار منتقل می شود. این موج سیار در دو سمت خط، روی هادیهای فاز و سیم زمین، شروع به حرکت می نماید. پس از رسیدن موج سیار به برج B به علت وجود برقگیر و همان شرایط حاکم در برج A ، اختلاف پتانسیل بین برج و هادی فاز در سطح ولتاژ باقیمانده برقگیر محدود می شود. بنابراین بدیهی است با توجه به هماهنگی صایقی بین برقگیر و زنجیر مقره، شکست الکتریکی در زنجیر مقره برج B نیز رخ ندهد. بدین ترتیب موج سیار به برجهای D وC که توسط برقگیر محافظت نشده اند، خواهد رسید. از آنجا که مقاومت پای برج این دکلها، کم می باشد موج سیاری که حامل آن سیم زمین است پس از رسیدن به برج مثلاً C به زمین تخلیه می شود و لذا ولتاژ برج به سمت مقادیر کمتر، کاهش داده می‌شود. این در حالی است که ولتاژ هادیهای فاز تقریباً در حد ولتاژ صاعقه باقیمانده‌است. بنابراین در این حالت اختلاف پتانسیل بسیار زیادی در زنجیر مقره های C وd ایجاد می شود که نهایتاً منجر به شکست الکتریکی در آنها می گردد. اما از طرف دیگر اگر مقاومت پای برج دکلهای C وD زیاد باشد، ولتاژی که در دو سر زنجیر مقره(بین‌هادی فاز و برج)قرار می‌گیرد کم بوده و شکست الکتریکی‌در مقره‌های این دو برج بروز نخواهد کرد. در نتیجه ملاحظه می شود نصب برقگیر در برجهایی که مقاومت پای برج آنها زیاد است از ایجاد شکست الکتریکی روی این برجها جلوگیری می کند ولی باعث بروز قوس در زنجیر مقره برجهای مجاور با مقاومت کم می گردد.

    

شکل (4) بخشی از خط انتقال که در این قسمت مقاومت پای برج بالا است.

در شکل (4- ب) علاوه بر دکلهای A و B در برجهای C و D نیز برقگیر نصب شده است. در این حالت پس از رسیدن موج سیار به این برجها، اختلاف پتانسیل ایجاد شده  به دلیل کم بودن مقاومت پای برج دکلهای C و D توسط برقگیر در سطح ولتاژ باقیمانده محدود می گردد. بدین ترتیب شکست الکتریکی در زنجیر مقره روی نخواهد داد و جریان صاعقه از طریق برقگیر به زمین منتقل خواهد شد. بدین لحاظ می توان این برجها را به نام برج تخلیه نامگذاری نمود.

از طرف دیگر اگر صاعقه ای به برجهای C و D اصابت کند، به علت پایین بودن مقاومت پای برج، اضافه ولتاژ ایجاد شده مستقیماً از طریق این برجها به زمین منتقل می شود. در حالت دیگر، در صورت برخورد صاعقه به هادیهای فاز (خطای سیم زمین)، به همان دلیل، برقگیر از شکست الکتریکی زنجیر مقره پیشگیری خواهد کرد.

لذا در پاسخ به سوال ذکر شده می توان به نتایج زیر رسید:

الف) استفاده از برقگیر در بخشهایی از خط انتقال ضروری است که صاعقه خیز بوده، مقاومت زمین در آن مناطق بالا، امکان کاهش مقاومت زمین کم و یا مشکل و نیز صعب العبور باشند و زمان و هزینه زیادی جهت تعویض و جایگزینی مقره های صدمه دیده خط مورد نیاز باشد.

ب) در تمام هادیهای فاز بخش حفاظت شده (در بند الف) باید برقگیر نصب شود. در صورتی که به هر دلیلی نتوان در تمام هادیهای فاز، برقگیر نصب کرد، نصب برقگیر در بالاترین هادی فاز از لحاظ مکانی مهمتر از سایر هادیهای فاز می باشد.

ج) بخش حفاظت شده شامل برجهای با مقاومت بالا و دو برج ابتدایی و انتهایی بخش حفاظت شده می باشد. مقاومت پای برج ابتدایی و انتهایی کمتر از 10 اهم است و نصب برقگیر در آنها ضروری است.

با توجه به نتایج اخیر می توان مطمئن بود که اگر صاعقه در منطقه حفاظت شده اصابت کند در داخل و یا خارج محوطه حفاظت شده شکست الکتریکی در مقره ها ایجاد نخواهد شد. یادآور می شود که هزینه استفاده و نصب برقگیر در خط انتقال باید کمتر از هزینه ها و خساراتی باشد که در صورت عدم بکارگیری آن بروز خواهد کرد. از آنجا که صنایع برق هنوز روشی را برای محاسبه هزینه خطاهای ناشی از شکست الکتریکی زنجیر مقره و قطع و تعمیر و نگهداری خط و خسارات حاصل از دست رفتن بارهای صنعتی و احتمالاً از دست دادن کل سیستم و مخارج مربوط به جایگزینی مقره ها و زمان از دست رفته، ارائه نداده اند، نمی توان محاسبه و مقایسه اقتصادی دقیقی انجام داد. به همین ترتیب زمانی که مقره های آسیب دیده در مناطق دور دست باشند، زمان وهزینه لازم برای تعمیر و نگهداری بطور قابل‌توجهی افزایش خواهد‌یافت که استفاده از برقگیر در این گونه مناطق این زمان و هزینه را به حداقل ممکن می‌رساند [4 و3].

5- مدلسازی عملکرد برقگیر در خط انتقال

یک شبکه 132 کیلوولت تک مداره با سیم محافظ در شکل (5) را در نظر بگیرید. در این شکل مدل برجی که در شبیه سازی با نرم افزار EMTP به کار گرفته شده نشان داده شده است (اطلاعات شبکه مورد نظر در پیوست یک ارائه شده است). در این شبیه سازی خط با مدل گسترده مورد بررسی قرار گرفته و هر برج با مقاومتی به نام مقاومت زمین به زمین اتصال یافته است. با اعمال موج ضربه صاعقه به این خط در شرایط مختلف نتایج جالبی به دست آمده است که در شکل (6) نشان داده شده است.

 

شکل (5) خط انتقال مدلسازی شده

جمع بندی نتایج حاصل از این شبیه سازی در جدول شماره (2) بیان شده است.

با توجه به جدول (2) می توان موارد زیر را نتیجه گرفت:

الف) استفادهاز برقگیر به موازات زنجیر مقره مانع از ایجاد شکست الکتریکی در زنجیر مقره در اثر اضافه ولتاژ حاصل از صاعقه می شود.

ب) استفاده از برقگیر در مکنهایی از خط که مقاومت زمین در آنها بالاست و درصد خطاهای ناشی از اصابت صاعقه زیاد است باعث کاهش درصد خطا می گردد.

نکته قابل یادآوری آن است که استفاده از برقگیر باعث افزایش توان انتقالی در خطوط دو مداره می گردد زیرا در حالت عادی به طور معمول از نیمی از ظرفیت انتقال یک مدار استفاده می شود تا هنگام بروز خطا در یک مدار، بتوان از مدار دیگر توان خط قطع شده را منتقل نمود. لذا با نصب برقگیر درصد خطای خط پایین آمده و می توان توان انتقالی مدارها را بیشتر کرد [5].

نکته ای که مطرح می کردد این است که آیا استفاده از برقگیر به صورت گسترده و نه به شکل محدود آن در خط انتقال مقرون به صرفه است و آیا می توان کلاً سیم محافظ را حذف نمود و از برقگیر استفاده کرد؟ برای جواب به این سوال باید جنبه‌های مختلف مساله را مورد بررسی قرار داد. اما قسمت عمده پاسخ، به محاسبات اقتصادی و درصد خطای موجود هنگام استفاده از برقگیر خلاصه می گردد که این خود به مبحثی جداگانه نیاز دارد.

جدول (2) خلاصه نتایج شبیه سازی

ردیف وضعیت خط مقاومت زمین برج نصب برقگیر محل اصابت صاعقه شکست سطحی در زنجیر مقره عمل نمودن برقگیر خلاصه به صورت نمادی

1 سه فاز تک مداره با سیم محافظ همگی برجها

کمتر از 10 اهم ندارد برج سوم روی نداده است –  

2  

بقیه کمتر از 10 اهم ندارد برج سوم واقع شده است –  

3  

بقیه کمتر از 10 اهم در فاز A (بالاترین فاز) در برج سوم برج سوم در برجهای کناری و فازهای حفاظت نشده برج سوم رخ داده است در فاز A برج سوم عمل نموده است

 

 

4  

بقیه کمتر از 10 اهم در فاز A کلیه برجهای منطقه حفاظت شده 

 

برج سوم در فازهای بدون برقگیر رخ داده است در منطقه حفاظت شده عمل نموده است.  

5  

بقیه کمتر از 10 اهم کلیه برجهای منطقه حفاظت شده برج سوم روی نداده است در منطقه عمل نموده است  

 

شکل (6) منحنیهای حاصل از شبیه سازی نرم افزار EMTP برای حالتهای دوم و سوم جدول (2)

 

شکل (6) منحنیهای حاصل از شبیه سازی نرم افزار EMTP برای حالتهای چهارم و پنجم جدول (2) 

6- نتیجه

برقگیرهای خطوط انتقال از دو جنبه مورد بررسی قرار می گرفتند. اولین جنبه، ساختمان و چگونگی عملکرد آنها بوده که در این راستا نشان داده شده هماهنگی لازم را چه از نظر مکانیکی و چه از نظر الکتریکی با خط انتقال دارا می باشند. و آنها را می‌توان در حفره موجود بدون تغییر ابعاد و یا شکل برج نصب نمود. کارکرد آنها از لحاظ سیستمی است. با استفاده از شبیه سازی EMTP ملاحظه گردید که عمدتاً آنها در مناطقی که مقاومتهای برج بالا و امکان قوس برگشتی زیاد است، از شکست سطحی در زنجیر مقره در منطقه حفاظت شده جلوگیری نموده و لیکن ترتیب خطای ناشی از اصابت صاعقه را به کمترین مقدار ممکن کاهش می دهد.

بررسی علل بروز عیب در برقگیرهای شبکه برق آذربایجان و روشهای مناسب پیشگیری

شکست الکتریکی در عایقها از متداولترین خطاهایی است که مسبب بروز اختلال در کار عادی سیستمهای قدرت بوده و اکثراً ناشی از ظهور اضافه ولتاژهای غیرقابل اجتناب می باشد. انتخاب استقامت عایقی تجهیزات در این سیسمتها با توجه به مشخصات وسایل حفاظتی صورت می پذیرد. بنابراین لازم است با اتخاذ تدابیر خاص ضمن محدود نمودن دامنه اضافه ولتاژهای ایجاد شده به مقابله با اثرات منفی آن بر کاهش عمر تجهیزات پرداخت. برای نیل به این هدف یکی از مهمترین تجهیزاتی که برای مهار تاثیرات اضافه ولتاژهای گذرای ناشی از صاعقه و کلیدزنی در ایستگاهها و خطوط کلیه نقاط شبکه به کار می روند. برقگیرها می باشند. در این مقاله ضمن مروری بر آمار حوادث برقگیرهای شبکه انتقال و فوق توزیع برق آذربایجان در ده سال اخیر، عوامل بروز این حوادث مورد بررسی قرار گرفته و روشهای مناسب پیشگیری به منظور بهینه سازی مجموعه سیستم ارائه می گردد.

تجاوز ولتاژ شبکه از مقدار نامی خود و ظهور اضافه ولتاژهای لحظه ای موجی با دامنه بالا و بیش از ولتاژ دی الکتریک ماده عایق، بروز قوس در آن را به صورت اتصالی فاز- فاز و یا فاز به زمین سبب می گردد. بروز اضافه ولتاژ در شبکه اجتناب ناپذیر بوده و تنها وسیله عمده و مطمئن برای جلوگیری از ورود ولتاژهای موجی تخلیه جوی به ایستگاهها و نیز مهار اضافه ولتاژهای کلید زنی گذرا، برقگیرها می‌باشند. بدین سبب برقگیرها معمولا در ابتدای ورودی خطوط انتقال انرژی به ایستگاهها و در نزدیکترین نقطه تجهیزات اصلی از جمله ترانسفورماتورها، ژنراتورها، راکتورها و … نصب می گردند. با استفاده از برقگیر ضمن جلوگیری از ورود امواج سیار با دامنه بالا و محدود نمودن آن، سطح عایقی تجهیزات منتهی به آن نیز تا حد مناسبی تقلیل یافته و از نظر اقتصادی دارای مزیت قابل توجهی می باشد.

قبل از تشریح علل بروز عیب در برقگیرهای شبکه برق آذربایجان لازم است عوامل موثر بر آسیب دیدگی این دسته از تجهیزات اساسی شبکه مورد بررسی قرار گیرد.

7- بررسی عوامل موثر بر آسیب دیدگی برقگیر 

همان گونه که بیان شد، هدف از نصب برقگیرها تخلیه انواع اضافه ولتاژهای گذرا از سیستم به زمین می باشد، با این شرط که در هنگام تخلیه، ولتاژ دو سر برقگیر بیشتر از سطح حفاظتی تجهیزات نگردد، که در غیر این صورت موجب صدمه دیدن آنها خواهد شد. بنابراین یکی از عوامل مهم در آسیب دیدن برقگیرها اثرات اضافه ولتاژ به هر شکل آن می باشد. به طور کلی عوامل عمده ای که موجب آسیب دیدن برقگیرها می گردند عبارتند از[1و2]: 

نفوذ رطوبت،

آلودگی محیط، 

نحوه اتصال زمین برقگیر،

تاثیر اضافه ولتاژهای موقت، 

 عدم توجه به جایابی بهینه برقگیر،

عدم انطباق شرایط بهره برداری و مشخصه برقگیر و عدم دقت به پارامترهای طراحی.

7-1- تاثیر نفوذ رطوبت در کاهش عمر برقگیر

معمولا نفوذ رطوبت به سبب عدم توجه به آب بندی و ترکهای محفظه ای صورت می گیرد. تراکم رطوبت در سطوح خزنده، مقاومت فواصل را کاهش داده و موجب بروز جرقه در سطوح تقلیل یافته شده و نهایتا آسیب دیدگی برقگیر را به همراه خواهد داشت. برقگیرها ممکن است رطوبت داخلی را برای مدتهای مدید تحمل نمایند و در این حالتها جریان نشتی آنها بیشتر خواهد شد. بنابراین باید دقت شود که فلز محفظه تخلیه گاز دچار خوردگی نشده و با حفظ آب بندی مناسب، بخارات و رطوبت، داخل استوانه برقگیر نگردد. مضافا اینکه در برقگیرهای سیلیکون کارباید، بخار آب علاوه بر اینکه جذب مقاومتهای غیر خطی می گردد، در حد فواصل هوایی المانها متمرکز و موجب یونیزه شدن محیط شده و عملکرد برقگیر هنگام شارژ سریعتر و در هنگام دشارژ غیر ممکن می گردد. البته باید توجه داشت که محفظه برقگیرها با فشاری حدود هفت میلی بار، پس از مدتی، رطوبت می تواند جایگزین گاز گشته و ضمن افزایش درجه حرارت، جریان نشتی برقگیر زیاد شده و تحت تاثیر کاهش عمر آن، برقگیر دچار آسیب جدی گردد. 

7-2- تاثیر آلودگی محیط 

برقگیر به آلودگی محیط بسیار حساس می‌باشد. تشکیل هر گونه لایه سطحی‌ناشی از آلودگیها، شرایط کار آن را مختل ساخته و ضمن تغییر شدت میدان، توزیع ولتاژ روی مقاومتها نیز تغییر می نماید. تحت تاثیر افزایش ولتاژ در فواصل هوایی، در پی بروز قوس در سطح خارجی برقگیر به سبب خاصیت خازنی سطح خارجی و محفظه داخلی آن، ولتاژ قابل ملاحظه به فواصل هوایی داخلی منتقل و موجب سوختن برقگیر می گردد. 

لازم به ذکر است که یکی از عوامل عمده بروز قوس در سطح خارجی برقگیر تشکیل لایه های خاک و رسوب املاح صنعتی و یا طبیعی بر سطح خارجی ستون مقره می باشد. بروز قوس در سطح خارجی در فاصله کوتاهی به قوس داخلی تحت ولتاژ سینوسی تبدیل می گردد و این ولتاژ سینوسی غیر قابل کنترل بوده و بلافاصله به انفجار برقگیر منجر می گردد و جریان بعد از این انفجار بسیار بیشتر از میزان قابل تحمل برقگیر از نظر انرژی حرارتی حاصل از آن می باشد. در ضمن رطوبت ناشی از تراکم شبنم خصوصا در مناطق آلوده عامل بسیار مهمی در تشکیل قوس الکتریکی و در نهایت قوس داخل برقگیر و ترکیدن آن می باشد. بنابراین انجام اقدامات زیر ضروری می باشد: 

تمیز نگهداشتن و شستشوی مداوم سطح خارجی برقگیر در زمانهای معین و بخصوص در محیطهای آلوده از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

 پوشاندن سطح محفظه برقگیر توسط مواد دافع آب مانند سیلیکون یا گریس هیدروکربن. این عمل سبب می گردد، آب سطح ستون مقره برقگیر به صورت قطرات کوچک در آمده و از تشکیل لایه مرطوب و عبور جریان خزنده جلوگیری شود.

7-3- تاثیر سیستم اتصال زمین برقگیر بر تجهیزات جانبی

به طور کلی هر ایستگاه دارای دو سیستم زمین می باشد. سیستم زمین حفاظتی که برای ایمنی افراد مورد نظر بوده و سیستم زمین الکتریکی که برای تخلیه مناسب اضافه ولتاژهای موجی می باشد. سیستم زمین برقگیرها به منظور تخلیه جریانهای موجی با فرکانس بالا با حداقل مقاومت موجی طراحی می شود و مقاومت زمین چنین سیستمی پایین تر از 5/0 اهم می باشد. وجود اتصالات پرپیچ و خم در مسیر جریان موجی، اندوکتانس قابل ملاحظه ای را عرضه می نماید و چون جریانهای تخلیه برقگیر دارای فرکانسهای بسیار بالایی هستند، بنابراین ظاهر شدن امپدانس بالا تحت تاثیر این فرکانسهای بالایی هستند، بنابراین ظاهر شدن امپدانس بالا تحت تاثیر این فرکانسهای بالا در مسیر تخلیه برقگیر، مانع عبور جریان شده و عدم تخلیه به موقع، بروز اضافه ولتاژ قابل ملاحظه ای را در طرف زمین برقگیر موجب می شود که در نتیجه افزایش سطح حفاظتی برقگیر را به همراه دارد. این امر علاوه بر ایجاد آسیبهای جدی در ترانسفورماتورها و سایر تجهیزات، باعث آسیب دیدن برقگیر نیز خواهد شد. بنابراین لازم است سیستم زمین برقگیر را میله های قائم و مستقیم تشکیل داده و از هرگونه پیچش و انحراف در سیستم اتصال زمین جلوگیری گردد. در ضمن باید برای هر برقگیر در هر فاز، میله اتصال مستقلی منظور گردید، و به لایه تحتانی زمین وصل گردد [1 و 3].

7-4- تاثیر اضافه ولتاژهای موقت

آمار نشان داده است که اضافه ولتاژهای موقت به دو صورت موجب آسیب دیدگی برقگیرها می گردند:

اضافه ولتاژ موقت با دامنه کم و زمان زیاد، مثل اتصالی یک فاز به زمین در شبکه‌های توزیع و افزایش ولتاژ فازهای سالم و یا اثر فرانتی در مواقع کم باری شبکه که هر دو حالت موجب افزایش جریان نشتی برقگیر و تغییر نقطه کار برقگیر می‌گردد. در خیلی از موارد مشاهده شده که این عارضه، جریان نشتی برقگیر را از حد 1/0 میلی آمپر به 5/0 آمپر به مدت چند ساعت متوالی تغییر داده که در این حالت عمر 20 سال برقگیر حداکثر به 10 سال کاهش خواهد یافت. این مساله خصوصاً زمانی بیشترین تاثیر خود را خواهد داشت که حداکثر ولتاژ کار دائم برقگیر مناسب انتخاب نگردد.

اضافه ولتاژ موقت با دامنه زیاد و زمان کم، مثل اتصالی فاز به زمین در شبکه های انتقال و افزایش ولتاژ فازهای سالم و مسائلی همچون پدیده فرورزونانس که برقگیرها قادر به مهار چنین اضافه ولتاژهایی نمی باشند. اگر این اضافه ولتاژ از ولتاژ عمل برقگیر بالاتر رود موجب سوختن آن خواهد شد و اگر در حد پایین تر از ولتاژ عملکرد برقگیر باشد جریان نشتی افزایش یافته و احتمال سوختن یکی از المانهای مقاومتی وجود داشته و تحت تاثیر افزایش ولتاژ المانهای دیگر و افزایش حرارت، برقگیر صدمه می بیند.

این عمل تحت تاثیر گسیختگی و فروپاشی حرارتی برقگیر صورت می پذیرد، قطع و وصلهای مکرر تحت تاثیر اتصالیهای فاز به زمین نیز موجب افزایش جریان نشتی و انباشت حرارت و گذر از حد پایداری حرارتی برقگیر و در نهایت سوختن آن می گردد. بنابراین در انتخاب ولتاژ نامی برقگیر که از اهمیت ویژه ای برخورد ار است باید ضریب اضافه ولتاژهای موقت را به دقت تاثیر داد [1 و 4‍].

 

7-5- تاثیر استفاده نامناسب از برقگیر

هنگام کار عادی، برقگیر دارای امپدانس بسیار زیادی است. مدارک و آمار نشان می دهند که در بعضی از موارد آسیب دیدن برقگیرها ارتباطی به مشخصه آنها نداشته بلکه به نحوه به کارگیری و استفاده از آنها مربوط می شود.

مثلاً استفاده از برقگیرهای سیلیکون کار باید و یا اکسد روی به جای یکدیگر مسائلی را ایجاد نموده که در مواردی، یا آسیب دیدگی برقگیر و یا کاهش عمر سایر تجهیزات را به همراه داشته است.                            

در برقگیرهای سیلیگون کار باید تحت تاثیر اضافه ولتاژ بیش از ولتاژ نامی، شکست الکتریکی در فواصل هوایی شکافها رخ داده و موج ولتاژ مورد بحث به زمین تخلیه می گردد. ولی برقگیرهای اکسید روی فاقد فاصله هوایی بوده و در ولتاژهای کم، مقاومت خیلی زیادی در مقابل عبور جریان دارند، در حالی که در ولتاژهای ضربه‌ای با دامنه بسیار زیاد به سرعت هادی و مقاومت الکتریکی آنها تقریباً صفر می‌شود. مقدار ولتاژ تخلیه در این دو نوع برقگیر اختلاف چندانی ندارد و فقط ولتاژ باقیمانده دو سر آنها متفاوت است. هیچ گونه تغییری در میزان ولتاژ عملکرد برقگیرهای اکسید روی در طول مدت کارکرد حاصل نمی شود، در حالی که با هر دفعه عملکرد برقگیر سیلیکون کار باید ولتاژ جرقه آن بیشتر شده، طوری که بعد از چند بار عملکرد، ولتاژ جرقه به حدی می رسد که برقگیر قادر به حفاظت از تجهیزات سیستم نبوده و درست عمل نمی نماید.

عامل مهم در انتخاب و قراردادن برقگیر سیلیکون کار باید در شبکه، شروع ولتاژ عادی آنهاست و آن بالاترین ولتاژی است که برقگیر ایستگاه پس از هدایت و تخلیه موج اضافه ولتاژ به زمین، دوباره قطع می شود. این ولتاژ هرچه کمتر باشد برقگیر حفاظت بهتری را انجام دهد. البته باید دقت شود که مقدار آن خیلی  نزدیک به ولتاژ سیستم نگردد زیرا برقگیر در کار عادی نیز عمل نموده و در نهایت صدمه می بیند. همه این ولتاژها معمولاً 25/1 برابر ولتاژ نامی سیستم در نظر گرفته می شوند که 20% به سبب اضافه ولتاژ موقت ناشی از اتصالی فاز به زمین و 5 درصد به سبب رگولاسیون در نظر گرفته می شود. ولی برای بررسی دقیقتر باید ضریب زمین شدگی در بیشینه ولتاژ سیستم (فاز – فاز) ضرب شود و ولتاژ نامی برقگیر مساوی یا بیش از این مقدار باشد.

این عامل در واقع مهمترین عامل در انتخاب و استفاده از برقگیر سیلیکون کارباید می باشد، در حالی که در انتخاب و استفاده از برقگیرهای اکسید روی باید دو عامل بالاترین ولتاژ کار مداوم و اضافه ولتاژ موقت در نظر گرفته شوند و این دو عامل از طرف کارخانه سازنده ارائه می گردد. حتی سازندگان مختلف، برقگیرهای اکسید روی را برای ولتاژهای مشخص، یکسان در نظر نمی گیرند و از این نظر استاندارد نشده اند عدم دقت به دو مساله اضافه ولتاژ موقت و بیشینه ولتاژ کار مداوم برقگیر در نوع اکسید روی، بارها موجب آسیب دیدگی این نوع برقگیرها شده است، به طوری که اگر برقگیرهای اکسید روی تحت اضافه ولتاژ 17/1 پریونیت قرار گیرند. در اکثر موارد آسیب می بیند ولی در برقگیرهای سیلیکون کار باید چنین پدیده ای وجود ندارد. زیرا این اضافه ولتاژها آنقدر قوی نیستند که موجب شکست الکتریکی در شکافهای هوایی برقگیر نوع سیلیکون کارباید گردند.

بنابراین در استفاده از برقگیرهای اکسید روی که برحسب تجربه بهترین نوع برقگیرها می باشند سیستم باید کاملاً شناسایی شود. برای خطوطی که اکثر مواقع با نوسان ولتاژ مواجه هستند، باید برقگیرهای نوع سیلیکون کارباید انتخاب و نصب گردد [1 و5 ].

7-6- تاثیر عدم انطباق شرایط بهره برداری و مشخصه برقگیر

این مساله بیشتر به عدم دقت به طراحی برقگیر با منظور نمودن شرایط بهره برداری مربوط می گردد و یا ممکن است در حالت کار سیستم، شرایط بهره برداری خاصی در شبکه بروز نماید که در انتخاب مشخصات فنی برقگیر مورد توجه قرار نگرفته باشد. نحوه زمین شدگی سیستم در این حالت نقش تعیین کننده‌ای ایفا می نماید.

این حالت نیز نوع برقگیر از نظر جنس (سیلیکون کارباید یا اکسید روی) اهمیت دارد. در سیستمهایی که نوسان ولتاژ زیاد می باشد و معمولاً این نقاط قسمتهای است شبکه از نظر سطوح اتصال کوتاه و … می باشند، ضریب رگولاسیون برای انتخاب برقگیرها به جای 5 درصد باید 10 درصد در نظر گرفته شود.

8- بررسی علل سوختن برقگیرهای شبکه برق آذربایجان

حوزه فعالیت شرکت برق منطقه ای آذربایجان شامل استانهای آذربایجان شرقی و غربی و اردبیل بوده که مساحت این محدوده 110764 کیلومتر مربع و 73/6 درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد. شبکه برق آذربایجان در بخش انتقال و فوق توزیع دارای چهار سطح 400 ، 230 ، 132 ، 63 کیلوولت می باشد و در حال حاضر دارای یک پست 400 ، 10 پست 230 ، 40 پست 132 ، 23 پست 63 کیلوولت بوده که برقگیرهای با مشخصه های مختلف روی خطوط و ترانسفورماتورهای این پستها نصب گردیده اند [6].

1-8- آمار حوادث برقگیرهای شبکه برق آذربایجان 

دراین بخش آمار حوادث برقگیرهای شبکه برق آذربایجان تا آخر سال 1376 مطابق جدول شماره (1) ارائه می گردد و در بخش بعدی به بررسی این حوادث پرداخته می شود [6].

2-8- بررسی علل حوادث و ارائه روشهای مناسب پیشگیری

تجزیه و تحلیل عملکرد نادرست و آسیب دیدگی برقگیرهای نصب شده در مجموعه نقاط شبکه مستلزم در اختیار داشتن اطلاعات کافی و دقیق از وضعیت سیستم در طول بهره برداری و زمان اختلال می باشد. کسب چنین اطلاعاتی از طریق بررسی داده های دستگاههای ثبت حادثه و خطا و حفظ آمار حوادث و وضعیت سیستم در مواقع بروز حوادث امکان پذیر است. در اکثر پستهایی که برقگیرهای آسیب دیده وجود داشته اند چنین دستگاههایی نصب نگردیده و تجزیه و تحلیل بر اطلاعات تجربی و آمار بهره برداری متکی است. متاسفانه در شبکه هیا توزیع علاوه بر عدم وجود چنین ثباتهایی، آمار بهره برداری نیز به هیچ وجه ثبت و نگهداری نمی‌شود و هیچ گونه بررسی و تجزیه و تحلیلی در این زمینه صورت نمی گیرد. به همین دلیل حوادث تجهیزات در این شبکه بخصوص در مرود برقگیرها به مراتب بیش از شبکه‌های انتقال و فوق توزیع می باشد. بااین توصیف به بررسی علل بروز عیب در برقگیرهای مورد نظر در جدول (1) و روشهای مناسب پیشگیری از آنها پرداخته می‌شود.

 

 

 

 

 

 

جدول (1) آمار حوادث برقگیرهای شبکه برق آذربایجان

نام پست نسبت تبدیل پست نوع برقگیر محل نصب برقگیر تعداد حادثه‌دیده تاریخ حادثه

روشنایی 20/132 SEMS هوا روی ترانسفورماتور طرف 132 کیلوولت 1 21/5/76

ستارخان 20/132 SEMS روی خطوط 132 کیلووات 2 8/2/76

ستارخان 20/132 SEMS روی خطوط 132 کیلووات 1 17/12/76

سلماس 20/132 PYB 125 روی خطوط 132 کیلووات 1 2/12/74

سلماس 20/132 PYB 125, PYB11 روی خطوط 132 کیلووات 1 7/7/73

نقده 20/132 PYB 125, PYB11 روی خطوط 132 کیلووات 1 17/6/73

مهاباد 20/132 PYB 125, PYB11 روی خطوط 132 کیلووات 1 20/1/73

اثل گلی 20/132 HML 120 KH روی ترانسفورماتور 132 کیلوولت 3 1367

اثل گلی 20/132 PYB 125 روی خطوط 132 کیلووات 3 1367

شفا 20/132/230 XAP145A1PB1,PYB11 روی خطوط 132 کیلووات 1 1369

سردرود 5/10/132/230 BHF-BE طرف 230 کیلوولت ترانسفورماتور 1 1363

خوی 20/132 HML 120 KH طرف 132 کیلوولت ترانسفورماتور 1 1363

خوی 20/132 PYB 125 روی خطوط 132 کیلووات 1 1369

صوفیان 20/132 HML 120 KH طرف 132 کیلوولت ترانسفورماتور 1 25/10/72

صوفیان 20/132 PYB 125 روی خطوط 132 کیلوولت 1 25/10/72

قراملک 20/132 PYB11 روی خطوط 132 کیلوولت 1 14/8/76

 

 

 

 

 

1-2-8 پستهای 20/132 کیلوولت روشنایی و ستارخان 

مشخصات عمده برقگیرهای نصب شده در پستهای فوق به شرح زیر می باشد:

ولتاژ نامی: 120 کیلوولت

ولتاژ باقیمانده در جریانهای تخلیه5 ،10و20کیلوآمپر به ترتیب260 ،290و230 کیلوولت

جریان تخلیه: 10 کیلوآمپر

در تاریخ 21/5/76 برقگیر فاز A ترانسفورماتور پست روشنایی منفجر می شود. بالا بودن سطح اتصال کوتاه پست روشنایی منفجر می شود. بالا بودن سطح اتصال کوتاه پست روشنایی و آلودگی شدید برقگیر و نیز پایین بودن جریان تخلیه عامل بروز حادثه بوده است.

برقگیر مذکور با برقگیر با جریان تخلیه 20 کیلوآمپر تعویض گردید. بنابراین لازم است همواره جریان نشتی برقگیر اندازه گیری شود. لازم به توضیح است که در موقع عیب دیدن برقگیر مذکور هیچ کدام از رله های حفاظتی عمل ننموده و پست روشنایی از پستهای تغذیه بی برق گردیده است.

دو دستگاه برقگیر فازهای A  و C یکی از خطوط پست ستارخان در تاریخ 8/2/76 منفجر شده اند. حادثه در اثر برخورد صاعقه به خط و کم بودن جریان تخلیه برقگیر پیش آمده است.

در تاریخ 17/12/76 نیز یک دستگاه برقگیر فاز C یکی از خطوط منفجر می شود.

بررسی بعدی نشان داد که برقگیر مذکور از عایق بیرونی صدمه دیده و دلیل آن کوتاه بودن طول عایق و نشست گرد وخاک بر روی عایق بیرونی بوده است. بنابراین شستشوی مرتب تجهیزات پست خصوصاً برقگیر و انتخاب صحیح آنها بسته به نقطه نصب مانع بروز چنین حوادثی می باشد [6 و 7].

2-2-8  پستهای 20/132 کیلوولت سلماس، ائل گلی، نقده، مهاباد، خوی و صوفیان

مشخصات عمده برقگیرهای نصب شده در پستهای فوق به شرح زیر است می باشد:

ولتاژ نامی: 120 کیلوولت

جریان تخلیه: 10 کیلوآمپر

در مورد پستهای سلماس، ائل گلی، نقده و مهاباد پایین بودن جریان تخلیه و آلودگی محیط ناشی از وجود کارخانه سیمان عامل حادثه بوده است. در ضمن اندازه گیری جریان نشتی این برقگیرها نشان می دهد که به سبب عمر زیاد آنها (حدود 20 سال) و نیز آلودگی محیط، مقدار این جریان زیاد بوده که خود دلیل قاطع و تعیین کننده ای در کاهش عمر آنها می‌باشد. بنابراین اندازه گیری جریان نشتی و انتخاب مشخصه مناسب و شستشوی منظم برقگیرها عامل تعیین کننده ای در تداوم عمر آنهاست.

در مورد پست ائل گلی بدون برخورد صاعقه، برقگیر نصب شده در پست صدمه دیده است. با توجه به اینکه حادثه در موقع در مدار قرار دادن ترانسفورماتور در حالت بی‌باری اتفاق افتاده است، به احتمال قوی پدیده فرورزونانس عامل بروز حادثه بوده‌است. بنابراین ضروری است که:

در برقدار نمودن ترانسفورماتورها به دستورالعملهای بهره برداری توجه شود.

برای مناطق آلوده، فاصله عایقی‌مناسب انتخاب‌گردد و شستشوی‌دوره‌ای، پوشاندن سطح مقره‌ها توسط مواد دفع آب‌و استفاده از مقره‌های مخصوص‌مورد توجه قرارگیرد.

3-2-8 پست 20/132/230 کیلوولت شفا

یک دستگاه برقگیر در سال 1369 بر روی یکی از فازهای خط 132 کیلوولت منفجر می شود و سپس بدون آلارم مشخصی، پست بی برق می گردد.

بررسیهای بعدی نشان داد که عوامل عمده ترکیدگی برقگیر به شرح زیر بوده است:

انتخاب نادرست مشخصه برقگیر بسته به موقعیت، وضعیت و سطح اتصال کوتاه پست

شبکه زمین پست کاملاً غیرموثر بوده و مقاومت زمین طبق اندازه گیری بیش از 5 اهم بوده است.

سیم اتصال زمین به طور مستقیم زمین نشده بود و مشاهدات نشان داد که سیم اتصال برقگیر به زمین به دور پایه نگهدارنده پیچیده شده و چون امپدانس سیم پیچ از فرکانس تبعیت می نماید در موقع تخلیه برقگیر، ولتاژ زیادی بین ترمینال طرف پایه و فاز برقگیر ظاهر شده و موجب شکست برقگیر از سمت عایق بیرونی گشته است.

4-2-8 پست 5/10/132/230 کیلوولت سردرود در هنگام برقدار کردن ترانسفورماتور 5/10/132/230 کیلوولت از طریق یکی از خطوط 230 کیلوولت، در تاریخ 1363 یک دستگاه برقگیر 230 کیلوولت ترانسفورماتور منفجر می شود و این در حالی است که ترانسفورماتور بی بار برقدار گردیده است.

در پست مذکور دو ترانسفورماتور قدرت به طور همزمان با یک کلید 230 کیلوولت برقدار می گردند و ترانسفورماتورها با کابلهای حدود 500 متر به باسهای 132 کیلوولت وصل می گردند.

بنابراین برقدار نمودن ترانسفورماتور در حالت بی باری و بروز تشدید از جمله پدیده فرورزونانس و ظهور اضافه ولتاژ ناشی از آن، عامل حادثه بوده که معمولاً برقگیر در چنین حالتهایی قادر به تخلیه نبوده و در نهایت منفجر می گردد.

بررسیهای بعدی نشان داد که با توجه به بسته بودن کلید 230 کیلوولت در موقع برقدار کردن خط مورد اشاره از فاصله حدود یک صد کیلومتر و برقدار شدن ترانسفورماتور بی بار از فاصله خیلی زیاد و با توجه به عد وجود برقگیر در ابتدای خطوط 230 کیلوولت، اثر فرانتی نیز می توانسته است عامل بروز حادثه باشد.

بنابراین برای جلوگیری از بروز چنین حوادثی، انجام اقدامات زیر ضروری می باشد:

برقگیرها ابتدای خطوط 230 کیلوولت نصب گردند. 

طبق دستورالعملهای ثابت بهره برداری اول باید خطوط وصل شده و بعد ترانسفورماتور برقدار گردد.

مقاومت زمین‌پست با توجه به‌گذشت‌حدود30سال از عمر احداث آن، اندازه‌گیری شده و در صورت لزوم سیستم زمین تقویت نمود.

5-2-8 پست 20/132 کیلوولت خوی

برقگیر دارای ولتاژ نامی 120 کیلوولت و جریان تخلیه 10کیلوآمپر و تحت تاثیر برخورد صاعقه به خط دچار حادثه شده است.

با توجه به عدم وجود سیم محافظ در قسمتی از خط صاعقه مستقیماً به فاز برخورد نموده و جریان تخلیه کم برقگیر و نیز وجود انشعاب (T-off) در خط مذکور اضافه ولتاژی با دامنه خیلی زیاد ایجاد کرده و موجب ترکیدگی برقگیر شده است. شبیه سازی کامپیوتری با استفاده از برنامه EMTP نیز بروز اضافه ولتاژ با دامنه بالا را تایید کرد.

بنابراین لازم است برای چنین مواردی اقدامات زیر صورت گیرد:

برقگیر انتخابی از نظر مشخصات فنی با وضعیت محل نصب مطابقت داشته باشد.

با توجه به صاعقه خیز بودن منطقه، سیم گارد خط با منظور نمودن زاویه پوشش مناسب تکمیل گردد.

تا حد امکان انشعاب (T-off) در خطوط حذف و مصرف کننده به طور مستقل از پست تغذیه شود.

9- نتیجه

با توجه به بررسیهای به عمل آمده مشخص می گردد که یکی از مهمترین و حساسترین تجهیزات حفاظتی شبکه، برقگیرها می باشند که تحت تاثیر عدم عملکرد به موقع و یا صدمه دیدن آنها، سایر تجهیزات در مقابل اضافه ولتاژهای مختلف قرار گرفته و صدمه می بینند. بنابراین برای عملکرد مطمئن در مواقع بروز اضافه ولتاژها و نیز جلوگیری از انفجار و یا صدمه دیدن برقگیرها باید به نکات زیر توجه نمود:

الف) در انجام مانورهای مختلف، به دستوالعملهای بهره برداری نتیجه خاص مبذول شده و آموزشهای مورد نیاز عوامل بهره برداری در اولویت قرار گیرد.

ب) برای تشخیص وضعییت المانهای داخلی برقگیر، اندازه گیری جریان نشتی در برقگیرها به صورت دوره ای انجام پذیرد.

ج) مشخصات فنی برقگیرها با توجه به محل نصب و ساختار شبکه انتخاب شود.

د) سیستم پست به طور مناسب انتخاب و سیم زمین برقگیر به طور مستقیم و بدون پیچ و خم وصل گردد. این عمل دامنه ولتاژهای برگشتی را نیز کاهش داده و از BFO ها جلوگیری می نماید.

هـ) تست دوره ای مقاومت و پیوستگی سیستم زمین ایستگاهها در برنامه کرای گروههای تعمیرات قرار گیرد.

و) در پایه های انتهایی (حداقل سه پایه مانده به ایستگاه) شاخکهای زنجیر مقره‌ها برای مستهلک نمودن اثر برخورد مستقیم صاعقه به فاز در تمامی ایستگاهها نصب گردند.

ز) برای ایستگاههایی که در مناطق با آلودگیهای سنگین و فوق سنگین نصب شده اند، شستشوی دوره ای تجهیزات از جمله برقگیرها توصیه می گردد.

ح) وضعیت نشان دهنده‌های تعداد عملکرد برقگیرها به طور مرتب مورد بازرسی قرار گیرد.

ط) به جاز برقگیرهای صدمه دیده با جریان تخلیه 10 کیلو آمپر، استفاده از برقگیرهای از نوع اکسید روی و با جریان تخلیه 20 کیلو آمپر توصیه می شود.

 

 

 

 

 

 

 

کلید واژه:

 برقگیر، اضافه ولتاژ، اکسید روی، ولتاژ باقی مانده، جریان تخلیه

Abstract:

Electrical breakdown in insulations which is mainly due to appearance of unavoidable overvoltages, is one of the most common faults which causes disturbance at normal operation of power systems. Selection of equipment insulation level at these systems is performed with regard to the characteristics of protection equipment in order to reduce the probability of arising defect at the system due to over voltage. Therefore it is necessary to confront hazardous influence of it (life reduction of equipment) by planning special actions together with amplitude limitation of generated over voltages. To reach this goal. Lightning arrester is one of the most appropriate devices installed at stations and different points of transmission lines to control influence of lightning and switching over voltages. This paper is aimed at reviewing causes of arising these events in addition to list events took place at Azerbaijan transmission and medium voltage grid at late ten years. Moreover. Appropriate preventive methods to optimise the system are introduced.   

Keywords: Lightning Arrester over voltage, Zinc oxide, Residual Voltage Discharge Current.

 

 

 

پایان نامه روانشناسی درباره استرس و مقابله

بعضی از روانشناسان تاریخچه مقابله را با تاریخ رویکرد یادگیری بخصوص الگوی محرک پاسخ (S-R) پیوند می دهند (فراید بندگ 1997) البته با ناکار آمدی این الگو و پدید آمدن رویکردی فراگیر تر الگوی (S-O-R) رفتارهای انسانی و اندیشه هایشان بیشتر تبیین شد با ظهور نظریات جدید بطور خاص نظریه خودکار آمدی مسایلی از قبیل مقابله بهتر فهمیده شدند و چشم اندازهای جدیدی نیز به رفتار و احساسات و حالتهای فیزیولوژیکی انسان پدید آمد (بندوار، 1997) نظریه بندوار در مورد خودکار آمدی با بسیاری از مولفه هایی که در نظریات مسلط معاصر در زمینه مقابله موجود هستند همخوانیهای دارد وسایلی از قبیل توجه ادراک یادگیری تفکر در نظریه یادگیری مشاهده ای با مفاهیم ارزیابی در رویکردهای جدید همچو شیمیایی دارد (فراید بندک، 1997)
گذشته از رویکردهای یادگیری روانشناسان از دیدگاههای مختلف دیگری نیز مفهوم مقابله را بر رسی کرده و نظریه های گوناگونی را ارائه نموده اند دیدگاه روان تحلیلی بر روشی متمرکز است که عمدتا بر حل تعارضات و تکانه از طریق ازمون واقعیت توجه دارد این دیدگاه معمولا به استفاده از مکانیسم های دفاعی متمرکز است.
دیدگاه چرخه زندگی تسلط انتقالهای رشدی رامد نظر قرار می دهد تسلط به چرخه های زندگی و انتقالهای رشدی عزت نفس به خودکار آمدی و کنترل دروغی را افزایش می دهد دیدگاه تکاملی و تعدیل رفتار بر حل مساله تاکید دارند دیدگاه فرهنگی و جامعه بوم شناسی به مقابله بعنوان انطباق با محیط می نگرد رویکرد تلفیقی مقابله را به صورت جنبه ای از توانمندیهای شخص همراه با دیگر منابع تلقی می کند که تقاضا ها را افزایش یا کاهش می دهد(پترسون و حک که بین،1987، به نقل از فراید بندگ،1997).
تعریف مقابله
علیرغم فقدان توافق در مورد یک نظریه واحد مقابله، نظریه لازاروس و همکارن بدلیل حمایتهای تجربی زیاد پذیرش وسیعی یافته است از نظر لازاروس مقابله عبارتست از، تلاشهای شناختی و رفتاری برای اداره مطالبات بیرونی و درونی خاص (و تعارضات بین آنها) که به صورت طاقت فرسا یا فراتر از منابع شخص ارزیابی می شوند (لازاروس،1991، س 112، به نقل ازفراید نبرگ، 1997) الگوی لازاروس ارزیابی شناختهی را بعنوان یک مولفه ذاتی فرایند مقابله مورد تاکید قرار می دهد مفهوم ارزیابی برای ظابطه بندی این نظریه کانونی است (بدوین،1988) در جویان مقابله فرایندهای ارزیابینقش عهده ای را به عهده دارند (ریو،1992)
مقابله از پاسخهای (افکار، احساسات، واعمالی) تشکیل یافته که فرد به هنگام رویارویی با موقعیت های مشکل زا زندگی روزمره و شرایط خاص بکار می گیرد گاهی اوقات مشکلات حل می شوند و گاهی نه (دیوسیون و نیل، 2001، کلاتیک، 198، لنگ استون،1994) به عبارت دیگر مقابله تلاش شخص برای برخورد با استرس زا است وظیفه مقابله تحمل یا مصالحه با رویدادها و موقعیتهای ناگوار و کاهش شرایط زیانبار محیطی است مقابله به فرد کمک می کند تا تصور و تعادل هیجانی داشته و روابط و رضایت بخش با دیگران را تداوم بخشد (لازاروس و فولکمن، 1984، به نقل ازولمن،1988) فرایند مقابله به نحوه عملکرد واقعی فرد در یک رویارویی خاص و چگونگی تغییر این قبیل اعمال در رویارویی (یا رویارویی های محیطی) بستگی دارد (ولمن 1988) مقابله واکنش است به قرار گرفتن در رابطه ای فشار آور با محیط (ساراسون و ساراسون،1987).
مهارتهای مقابله ای فنونی هستند که باری هر اقدامی در دسترس قرار دارند میزان مفید بودن هر مهارت خاص به ماهیت موقعیت به آسیب پذیری و توانمندیهای خود بستگی دارد داشتن مجموعه ای کارآمد از مهارتهای مقابله به احساس خویشتن داری و خود جهت بخشی را بیشتر می کند با افزایش خویشتن داری در رفتار ممکن است بعنوان شرایط محیطی را تغییر داد هر چه منابع افراد برای مقابله بهتر باشد کمتر احتمال دارد گرفتار موقعیتهای شوند که در آنها آسیب پذیرند. مقابله کننده های موفن افرادی نیستند که فقط بدانند کارها را چگونه باید انجام داد بلکه علاوه بر آن روش نزدیک شدن به موقعیتهای را که برای مواجهه با آنها پاسخ حاضری در دست ندارند می شناسند (ساراسون و ساراسون،1987)
پژوهشگران براساس همین مسایل شناختی، هیجانی و رفتاری فرایند مقابله را در دو گروه عهده قرار می دهند بدین صورت که نخست فرد می تواند به مشکل یا موقعیت خاص که ایجاد شده است تمرکز کند، وسعی کند روشهای تغییر یا اجتناب از آنرا پیدا کند این نوع برخورد بنام مقابله مساله مدار معروف است.
دیگر اینکه اگر موقعیت قابل تغییر نباشد شخص می تواند بر آرام سازی هیجانات مرتبط با موقعیت مشکل متمرکز شود این شیوه رویارویی با مسایل نیز مقابله هیجان مدا3 نامیده شود (لازاروس و فولکمن 1984، به نقل اتکینسون و همکاران،2000) اکثر مردم زمانی که با موقعیت دشوار روبه رو می شوند هر دو نوع مقابله را به کار می گیرد(ریو،1997).
 
پایان نامه ها : (دارای منابع در فایل اصلی)

پایان نامه رابطه بین سرسختی ذهنی، راه های مقابله با استرس و خوش بینی در بازیکنان لیگ برتر والیبال نشسته ایران

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته تربیت بدنی  دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد تربیت بدنی و علوم ورزشی  عنوان رابطه بین سرسختی ذهنی، راه های مقابله با استرس و خوش بینی در بازیکنان لیگ برتر والیبال نشسته ایران استاد مشاور دکتر زهرا پورآقایی اردکانی تابستان […]

پایان نامه تاثیر هوش معنوی و باورهای غیرمنطقی بر توان مقابله با استرس

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی  واحد نراق دانشکده مدیریت پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)  گرایش: مدیریت دولتی عنوان: تاثیر هوش معنوی و باورهای غیرمنطقی بر توان مقابله با استرس (مورد مطالعه: اداره گاز ناحیه کاشان)  پاییز 1393 (در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما […]

پایان نامه رابطه حمایت اجتماعی و شیوه های مقابله با استرس با افسردگی جانبازان استان گیلان

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی   دانشگاه آزاد اسلامی  واحد علوم تحقیقات گیلان دانشکده علوم انسانی گروه آموزشی روانشناسی پایان نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته : روانشناسی عمومی عنوان : رابطه حمایت اجتماعی و شیوه های مقابله با استرس با افسردگی جانبازان استان گیلان نیمسال دوم سال تحصیلی :94-1393 […]

پایان نامه اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی بر استرس و راهبردهای مقابله ای در افراد مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی دانشکده ی تحصیلات تکمیلی، گروه روانشناسی پایان نامه برای دریافت درجه ی کارشناسی ارشدرشته روان شناسی گرایش عمومی عنوان: اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی بر استرس و راهبردهای مقابله ای در افراد مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد تابستان 94 (در فایل دانلودی نام […]

لیست همه پایان نامه ها درباره مدیریت کیفیت جامع


 
تعریف مدیریت کیفیت جامع آسان نیست در واقع این امر یک فلسفه
مدیریت است که بطور گسترده در شرکتها به اجرا در آمده و به صورت دقیق همراه با جزئیات در ادبیات دانشگاهی مورد بحث قرار گرفته است . بررسی آن نشان می دهد که بیشتر سازمانها و پژوهشگران تعریف خاص خود را از این اصطلاح بیان می کنند .
نویسندگان مختلف سعی می کنند که مدیریت کیفیت جامع را شکل می دهند ، از جمله این نویسندگان اهایر و دیگران (1996) ، دیل واکلند (1994) ، فلاین و دیگران (1994) و سراف و دیگران (1989) که درجدول شماره 1 آمده را می توان نام برد .
تحلیل این ابعاد ، چندنقطه مشترک را نشان می دهد ، مانند پشتیبانی مدیریت عالی ، روابط عرضه کننده ومشتری ، بکار گیری کارکنان از این تحقیقات ، نویسندگان ده بعد مدیریت کیفیت جامع را انتخاب کردند . این ابعاد در جدول شماره 1 شناسایی و تعریف می شود . منافع شرکتهایی که مفهوم مدیریت کیفیت جامع را به کار می گیرند در افزایش کیفیت عملکرد ، همراه با کاهش همزمان در هزینه هاو پیشبرد تولید نهفته است . تعداد زیادی از تحقیقات مثل تحقیق آدام (1994) ، آدام و سایرین (1997) ایستون و جارل (1998) ، فلاین و سایرین (1994) ، کاسکو(1998) ، پاول (1995) وزئیری وسایرین (1994) رابطه میان مدیریت کیفیت جامع و نتایج شرکت را مورد بررسی قرار داده و نشان می دهند که میان آنها یک رابطه مثبت وجود دارد . مدیریت کیفیت جامع به معنای افزایش کیفیت همراه با کاهش هزینه هاست و تاثیر آن بر روی صرفه جویی سازمانی کاملاً روشن است . هزینه از دست دادن مشتریان به عنوان پیامدی از کیفیت ناهماهنگ وناموزون ، تنها یکی از عوامل تساوی هزینه است با وجود این ، این موضوع و دیگر انواع هزینه های فرصت ازدست رفته ، همچنان که دیل و پلانکت (1995) تعریف می کنند به یک درجه یکسان برای سازمانهای بخش دولتی وجود ندارند . قوانین داخلی که سازمانهای دولتی تحت آن قوانین فعالیت می کنند با قوانینی که رقابت بر اساس . آنها انجام می گردد متفاوتند بر این اساس با احتمال زیاد ، نتایج دخالت مدیریت کیفیت جامع نیز ممکن است متفاوت باشد . این عوامل ، تحلیل جالبی را در ارزیابی مفاهیم کاربرد مدیریت کیفیت جامع در سازمانهای دولتی ایجاد می کنند .
 لیست پایان نامه ها
 

دانلود همه پایان نامه ها با موضوع هوش عاطفی

دانلود همه پایان نامه ها با موضوع هوش عاطفی
      روانشناسان انواع هوش رادر3گروه اصلی دسته­بندی کرده­اند :1)هوش انتزاعی : به معنای توانایی ادراک وبکارگیری ماهرانه ازنمادهای ریاضی وکلامی می­باشد.2 ) هوش­عینی : به معنای توانایی ادراک برخوردماهرانه باموضوعات می­باشد.3) هوش­اجتماعی : به معنای توانایی ادراک دیگران است. (جانسون وایندویک،1999، ص 48 ،به نقل ازخان محمدی) ریشه هوش عاطفی ازمفهوم هوش اجتماعی که اولین بارتوسط ثراندیک تعریف شده، نشأت می گیرد. مفهوم هوش عاطفی یک اصطلاح فراگیراست که مجموعه­ ی گسترده­ای ازمهارتها وخصوصیات فردی را دربرمی­گیردومعمولابه مهارتهای میان فردی ودرون فردی اطلاق می­گردد که فراترازحوزه مشخصی ازدانش پیشین بهره هوشی(IQ) و ومهارت فنی یا حرفه­ای می­باشد. صاحب نظران، هوش عاطفی رابا توجه به ویژگیها وکارکردهای آن به صورت زیر تعریف کرده اند:
دانیل گولمن : هوش عاطفی مهارتی است که دارنده آن می‌تواند ازطریق خودآگاهی، روحیات خود را کنترل کند، ازطریق خود مدیریتی آن را بهبود بخشد، از طریق همدلی، تأثیرآنها رادرک کند واز طریق مدیریت روابط ، به شیوه‌ای رفتارکند که روحیه خودودیگران را بالا ببرد .
جان مایروپیترسالوی : هوش عاطفی توانایی ارزیابی، بیان وتنظیم عاطفه خود ودیگران واستفاده کارآمداز آن است. (دوستار، 1382، ص54)
«بار- آن[1]» : هوش عاطفی تواناییهای یک شخص درمواجهه باچالشهای محیطی است وموفقیتهای فرد را درزندگی پیش بینی می کند. (وثوقی کیا ،1383، ص2(
بار ـ آن معتقد است که هوش عاطفی (هیجانی ) مجموعه از توانایی‌ها، قابلیت‌ها و مهارت‌هایی است که فرد برای سازگاری مؤثر با محیط و بدست آوردن موفقیت درزندگی کسب می‌کند. از نظر وی هوش هیجانی و مهارت‌های اجتماعی ـ هیجانی طی زمان رشد و تغییر می‌کنند و می‌توان از طریق آموزش و برنامه‌های اصلاحی آنها را بهبود بخشید (بار-آن ، پارکر[2]،2000).
از نظر وی‌سینگر[3]هوش عاطفی (هیجانی) استفاده هوشمندانه ازعواطف است. به این صورت که شما آگاهانه ازعواطف خود استفاده می‌کنید و رفتار و تفکرات خود را در جهت اهداف خود هدایت می‌کنید تا به نتایج جالب توجهی دست یابید. (وی سینگر، 1998).
بنابراین، هوش عاطفی را می توان به کارگیری قابلیتهای عاطفی خودودیگران، دررفتارفردی وگروهی برای کسب حداکثرنتایج، تعریف کرد.

  1. لیست برخی از پایان نامه ها در رابطه با این موضوع  که متن کامل آنها با فرمت ورد داخل سایت ما موجود است : 

پایان نامه تاثیر هوش عاطفی بر رف‍ت‍ار ش‍ه‍رون‍دی‌ س‍ازم‍ان‍ی‌ در س‍ازم‍ان‌ تامین اجتماعی کاشان
پایان نامه بررسی تأثیر هوش عاطفی بر بازده و ریسک پرتفوی سهامداران در بازار بورس اوراق بهادار تهران
پایان نامه بررسی تاثیر هوش عاطفی کارمندان بر نگرش کارآفرینی آن‌ها با توجه به نقش میانجی جو سازمانی و خلاقیت فردی
پایان نامه ارشد : بررسی رابطه هوش عاطفی و هوش معنوی بر عملکرد کارکنان مرکز آموزشی درمانی امام رضا (ع) کرمانشاه
پایان نامه ارشد:بررسی تاثیر هوش عاطفی بر عملکرد شغلی کارکنان اداره کل بیمه سلامت استان تهران
پایان نامه ارشد رشته مدیریت اجرایی: بررسی رابطه هوش عاطفی مدیران با فرهنگ سازمانی یادگیرنده دراداره کل پست استان آذربایجان شرقی

لینک مربوط به لیست تمام پایان نامه های رشته مدیریت
 

مدیریت دانش -لیست همه پایان نامه ها

پایان نامه مدیریت
حجم وسیعی از اطلاعات و دانشی که بشر امروزه در اختیار دارد در قرن بیستم حاصل گردیده است. رشد دانش در دهه‌های اخیر بسیار سریع اتفاق افتاده است، به طوری که هشتاد درصد از یافته‌های فناوری دانش و نود درصد از کل دانش و اطلاعات فنی جهان در چهار دهه گذشته تولید شده است. دانشی که به طور متوسط هر پنج سال و نیم، دو برابر و در هر چهار سال، کهنه می‌شود. امروزه دانش به عنوان یک منبع ارزشمند و استراتژیک و به عنوان یک دارایی قابل رقابت در سازمان‌ها مطرح می‌‌باشد.
 
از این جهت ارائه محصولات و خدمات با کیفیت، بدون مدیریت و استفاده صحیح از این منبع ارزشمند، امری سخت و ناممکن است. بنابراین سازمان‌ها باید بدانند که مجموعه دانش مشترک سازمان چیست و چگونه باید آن را مدیریت نمود تا حداکثر بهره‌وری و موفقیت حاصل گردد. بدیهی است شناخت و تعریف صحیحِ مفاهیم اولیه داده، اطلاعات و دانش نخستین گام در این راستا محسوب می‌گردد.
           داده
داده[1]، یک واقعیت از یک موقعیت، یا یک مورد از یک زمینه خاص، بدون ارتباط با دیگر چیزهاست. در حقیقت، داده‌ها حقایق و واقعیت‌های خام هستند (شهبازی، 1388).
داده‌ها، اولین سطح مدیریت دانش را تشکیل می‌دهند. آنها مجموعه واقعیت‌های مجزا و عینی، پیرامون حوادث، رویدادها و اشکال فاقد تفسیر هستند و می‌تواند شامل؛ اعداد، ارقام، آمار و نمودارهایی باشد که به خودی خود تولید معنی نمی‌کنند. داده موضوعی بی‌معنا در زمان و مکان و درست شبیه رویدادی خارج از زمینه است که مفهوم اصلی آن، خارج از زمینه اصلی قرار دارد و به همین علت فاقد ارتباط معنی‌دار با پدیده‌های دیگر است. تمامی ارگان‌ها به داده‌ها احتیاج دارند. داده فقط می‌گوید که چه اتفاقی افتاده و هیچ قضاوتی یا توضیحی نمی‌دهد و با این که ماده اولیه تصمیم‌گیری است امّا در مورد این که چه باید کرد، چیزی نمی‌گوید(خوانساری و حری، 1387).
اطلاعات
اطلاعات[2]، داده‌های ترکیبی و مرتبط، همراه با زمینه و تفسیر آن است. اضافه کردن زمینه و تفسیر به داده‌ها و ارتباط آنها با یکدیگر، موجب شکل‌گیری اطلاعات می‌شود (شهبازی، 1382)
اطلاعات، داده‌هایی است که به هم ارتباط داشته و هدف یعنی را دنبال می‌کند. اطلاعات به منظور ایجاد درک روابط بین داده‌ها و خلق معنا به ایجاد زمینه نیازمند است. بنابراین، اطلاعات، زمینه خود را خلق می‌کند و به کمک این زمینه می‌توان تا حدودی آینده را پیش‌بینی نمود(عبدالکریمی، 1389).
به عبارت دیگر، زمانی که داده‌ها به منظور خاصی به شکلی منطقی سازماندهی می‌شوند، تبدیل به اطلاعات می‌شوند. به عنوان مثال اگر کسی داده‌های مربوط به تعداد افراد 18 تا 35 ساله مبتلا به آنفلونزا یا تعداد افرادی که از حوادث ناشی از کار آسیب دیده‌اند را استخراج نماید، عملاً داده‌ها را به اطلاعات تبدیل کرده است. میانگین دانشجویان فارغ‌التحصیلان رشته‌های مختلف در طی یک دوره 20 ساله نیز می‌تواند به عنوان اطلاعات استخراج شده، مورد استفاده برنامه‌ریزان قرار گیرد(تولایی، 1389).
دانش
دانش،[3] اطلاعاتِ قابل عمل و فعال است. در واقع دانش، باور مقبولی است که ظرفیت یک موجودیت را برای عمل مؤثر ارتقاء می‌‌دهد (Nonaka,1994) دانش، اضافه کردن درک و حافظه به اطلاعات است که موجب توسعه طبیعی پس از اطلاعات می‌گردد. خلاصه‌سازیِ (انباشت) هر چه بیشتر اطلاعات اولیه، به تولید دانش منجر می‌شود. دانش را در این حالت می‌توان، بینش‌های حاصل از اطلاعات و داده‌هایی تعریف کرد که می‌تواند به روش‌های مختلف و در شرایط گوناگون، مؤثر و قابل تقسیم باشد (شهبازی، 1388)
زمانی که اطلاعات؛ تحلیل، پردازش و وارد متن می‌گردد، تبدیل به دانش می‌شود. دانش، استنتاج کردن و شناخت الگوهای نامعمول، روندهای پنهان و استثنائات داده و اطلاع است. دانش، ایجاد یک مدل ذهنی از الگو یا روند است که می‌تواند با درجه‌ای از قابلیت اعتماد و پیش‌بینی در یک زمینه خاص بکار گرفته شود. دانش، فرایندی فرّار و پیچیده است که برای قضاوت‌های ارزشمند بر اساس تجربیات و درک الگوها نیاز به انسان دارد.
 
بر اساس این تجربیات و درک پیشین، یک فرد ممکن است قوانین معین و فرمول‌بندی شده‌ای داشته باشد که بتواند با درجه‌ای از قابلیت پیش‌بینی برای موقعیت‌های مشابه به کار گرفته شود. برای مثال، یک دانشمند زمین‌شناس ممکن است با نگاه به اطلاعات زلزله‌ها، بتواند شرایط و عواملی را که محل‌های معین را مستعد وقوع زلزله‌های قوی می‌سازند، تشخیص دهد، یا یک دانشمند علوم پزشکی می‌تواند با نگاه به اطلاعات مربوط به ابتلای به آنفلونزا در سنین 18 تا 35 سال دریابد که این قبیل افراد که بچــه دارند یا از نزدیک با بچــه‌ها کار می‌کننــد، بیشتــر مستعد ابتلا به آنفلونزا هستند(کریمی، 1387).

لیست پایان نامه ها درباره مدیریت دانش
 

دانلود آموزش ویدیویی سالیدورک (از مقدماتی تا پیشرفته)

 مقدمه

نرم افزار solidwork یکی از کاملترین نرم افزارهای cad در جهان می باشد که قابلیتهای بسیاری در طراحی قطعات و اشکال سه بعدی دارا می باشد. بطوریکه امروهاین نرم افزار کاربردهای بسیاری در صنعت بخصوص در امر طراحی قالب و همچنین طراحی قطعات پیچیده، و تحلیل آن با استفاده از نرم افزارهای cae دارا می باشد.

در این پروژه سعی شده امکانات وقابلیتهای مهم جدیدترین نسخه ی نرم افزار به نام solidwor 2001k بطور خلاصه و به شکل یک  manual برای کاربر بیان گردد بطوریکه کاربر بتواند به راحتی با امکانات این نرم افزار آشنا شده و بتواند به راحتی دستورات نرم افزار را برای طراحی قطعه مطلوب به کار گیرد.

به همین جهت سعی شده از توضیح درباره دستورات جزئی که چندان در طراحی قطعات (مورد استفاده در صنعت) سودمند نیست خودداری شود.

نرم افزار solidwork شامل سه بخش اساسی و مهم است که هر یک وظیفه خاص به خود را دارا می باشد این بخشها عبارتند از:

–        part

–        asiembly

–        drawing

در این قسمت به توضیح مختصری در مورد وظیفه این بخشها اکتفا می کنیم و در بخشهای بعدی بطور ریزتری به توصیف امکانات و دستورات این بخشها یا به اصلاح tecplates اشاره می گردد.

در قسمت part می توان قطعه یا اصطلاحاً solid را ایجاد کرد.

در بخش asiembly به مونتاژ قطعات ساخته شده در قسمت part‌را ایجاد کرد. و همچنین در قالب drawing بدست آوردن نقشه ای دو بعدی از قطعه و solid مطلوب بوجود آمده در بخش part مد نظر می باشد.

نکته مهمی که در اینجا باید به آن توجه کرد آن است که در این پروژه سعی شده بر جزئی گویی در مورد دستورات و بررسی دستورات بطور تک تک خودداری شود وبیشتر به توضیح در مورد یک فرآیند طراحی و استفاده از دستورات ایجاد کننده قطعات مختلف پرداخته شود.

1 – part:

طراحی سه بعدی در solidwork در بخش part این نرم افزار انجام می گردد برای این منظور احتیاج به یک رسم دو بعدی در قسمت پارت است که با توجه به این رسم وبا استفاده از دستورات متنوع موجود در آن می توان یک solid را تهیه نمود. در اولین بخش از معرفی قسمت part به دستورات دو بعدی و اصولاً دو بعدی در solidwork می پردازیم.

دو بعدی solidwork –

دستورات دو بعدی در solidwork شباهت بسیاری در عملکرد با دستورات موجود در نرم افزار auto cad دارد اگر چه که از نظر کامل بودن به آن نرم افزار نمی رسد اما از لحاظ راحتی کار برای کاربر بسیار مناسب بوده به طوری که به کارگیری این دستورات برای کشیدن یک شکل دو بعدی بسیار راحت تر از autocad می باشد.

برای دستیابی به دستورات دو بعدی در قسمت پارت(part) ابتدا باید داخل منوی sketch شویم برای این کار چند راه وجود دارد.

1 – ابتدا بر روی منوی tools در بالی صفحهsolidwork کلیک کرده سپس گزینه custocize را کلیک می کنیم. مشاهده می شود که جعبه ای محاوره ای با عنوان customize ظاهر می شود که دارای منوهای اصلی می باشد. منوی tool bars این حعبه را فعال می کنیم. در آخر در قسمت toolbars گزینه های sketch tools , sketch را فعال می کنیم. همچنین می توان  با انتخاب منوی commands از این جدول و انتخاب منوهای لازم (منل منوی sketch tools ) شکل ابزارها را نیز مشاهده کرد.

2 – بر روی منوی insertدر بالای صفحه نرم افزار کلیک کرده و گزینه sketch را فعال می کنیم. مشاهده می کنیم که جعبه ابزاری در صفحه solidwork ظاهر می شود که شامل ابزارهایی می باشد که برای کشیدن شکل دو بعدی از این ابزارها استفاده می کنیم.

ترسیم اشکال دو بعدی:

همانطور که مشاهده می شود در جعبه ابزار sketch دستوراتی وجود دارد که هر کدام وظیفه معینی دارد.

#grid: این دستور صفحه ما را به صورت شطرنجی در می آورد.

Sketch: دستورات و ابزارهای موجود در منوی sketch برای رسم شکل را فعال می کند.

توجه: ابتدا باید plane (صفحه) دلخواه خود را از قسمت feature manager یا design tree (بخش سمت چپ صفحه) مشخص کرده  و بعد بر روی sketch کلیک کنیم.

بعد از انتخاب گزینه sketch ملاحظه می شود که در جعبه ابزار در صفحه نمایش فعال می باشند که عبارتند از: sketch tools , sketch entity( که قسمت tools از منوی اصلی نیز وجود دارند.)

sketch entity: در این قسمت ابزارهایی برای رسم اولیه شکل دو بعدی وجود دارد که به طور کامل به بررسی آنها می پردازیم.

دستور line: با کمک این دستور می توان خطوط دلخواه را رسم کنیم.

برای کشیدن خط ابتدا دستور line را انتخاب می کنیم، سپس یک نقطه را به عنوان نقطه ابتدایی خطی که می خواهیم رسم کنیم در محور مختصات موجود انتخاب کرده سپس نقطه بعدی را انتخاب می کنیم وخط رسم می شود.

نکته: در نسخه جدید (solidwork 2001) بعد از انتخاب نقطه اول در کنار خط طول خط نیز نمایان می گردد که با استفاده از آن می توان به سهولت به طول مطلوب که می خواهیم رسم کنیم برسیم.

از طرفی solidwork این امکان را به کاربر می دهد که در حین کشیدن خط از عمودی یا افقی بودن و نکات دیگر پیرامون خط اطلاع پیدا کند.

به طور نمونه اگر در کنار خطی که در حال رسم آن هستیم علامت 7 نمایان شده به معنی vectical (عمومی) بودن خط و اگر علامتی h باشد به معنی harizontal (افقی) بودن خط می باشد.

علائم دیگرعبارتند از:

end point: نقطه انتهایی را نشان میدهد.

Coincident: نشان می دهد که نقطه روی خط قرار دارد.

mid point: نقطه میانی را نشان می دهد.

توجه: مشاهده می کنید که خطوط رسم شده دارای رنگ آبی می باشند اگر برروی یک خط کلیک کنیم مشاهده می شود که رنگ خط بعد رنگ سبز تغییر پیدا می کند. همچنین درکنار صفحه (در قسمت feature manager) جعبه محاوره ای باز می شود که اطلاعات مربوط به خط مثل افق یا عمودی بودن، طول خط، زاویه نسبت به محورها را نشان می دهد. اگر در این حالت (سبز بودن خط) کلید delete را برروی کیبورد فشار دهیم خط پاک می شود.

همچنین در قسمت option از این جعبه گزینه for cousturction  را فعال می کنیم خط (line) تبدیل به centen line1 میگردد.

دستور point: می توان نقطه رسم کرد.

دستور rectangulan: این دستور ایجاد مستطیل در اندازه های مختلف را بر عهده دارد.

دستور polygon: با استفاده از این دستور می توان چند ضلعی هایی با تعداد اضلاع مختلف بوجودآورد. بعد از انتخاب این دستور (tools / sketch entity / polyon) مانند دستور line مشاهده می شود که جعبه محاوره ای در قسمت feature maneger بوجود می آید که قابلیتهای جالبی را برای کاربر در انتخاب چند ضلعی دارا می باشد. در قسمت parametars این جدول می توان در قسمت n تعداد اضلاع چند ضلعی را انتخاب نمود.

همچنین در قسمت     و     می توان مختصات مرکز دایره چند ضلعی را تعیین کرد.

نکته: solidwork  این قابلیتها را به کاربر می دهد که خوددایره محاطی یا محیطی بودن چندضلعی را تعیین کند. برای این عمل در قسمت parameters، هر گزینه وجوددارد.

گزینه inscribed circle:  دایره  محاطی چند ضلعی را معلوم می کند و گزینه circum scribed دایره محیطی چند ضلعی را مشخص می کند.

در قسمت     نیز قطر دایره محاطی یا محیطی را می توان معلوم کرد.

 
https://www.solidworks.com/

دستور circle: این دستور وظیفه ایحاد دایره را در نرم افزار دارا می باشد.

دستور contex line: یک خط نقطه چین رارسم می کند. کاربر این دستور را mirror( قرینه) کردن یک جسم است که حتماً باید نسبت به center line قرینه گردد.

برای رسم کمان solid works سه دستور را ارائه می دهد. 1 – center point arc 2 – targent arc  3 – 3d point arc که هر کدام به نوعی می توانند کمان رسم کنند اما بهترین و راحت ترین روش استفاده از دستور 3d point arc

 skotch entity , help))  می باشد که از طریق tools / sketch entity/ ایجاد می شود.

ابتدا یک نقطه را انتخاب کرده و سپس باطول معین نسبت به نقطه قبل نقطه دوم را انتخاب می کنیم. می توان با کلیک بر روی نقطه 3 ایجاد شده و کشیدن آن کمان دلخواه را رسم می کنیم.

در بخش sketch entity دستورات دیگری مانند ehips (کشیدن بیضی) poralle logram ( متواضی الاضلاع) pacabola( سهمی) و spline (کمان با استفاده از سه نقطه) نیز می باشد که می توان با کمی تمرین به راحتی آنها را انجام داد.

Sketch tools : در این بخش از sketch ابزارهایی موجود است که کارهای تکمیلی بر روی اشکال دو بعدی را به عهده دارند که قسمتی از آنها در ذیل بیان شده است.

Fillet –

–        chamfee

–        offset

–        trim

–        convert entities: در یک solid لبها رامشخص می کند.

–        Mirror: برای mirror کردن حتماً باید ابتدا center line ایجاد گردد و سپس شکل را نسبت به center line قرینه می کنیم.

(برای اینکار بهتر است کلید کنترل را نگه داشته و سپس بر روی شکل مورد نظر و centir line کلیک کرده تا به رنگ سبز در آیند سپس گزینه mirror را از جعبه ابزار sketch  انتخاب می کنیم.

Split curre: مانند دستور break در auto cad عمل می کند. یعنی دو نقطه راانتخاب می کنیم سپس خط یا منحنی بین آن در نقطه را delete (پاک) می کند.

در قسمت sketch منوهای دیگری نیز مانند منوی 3d sketch برای کشیدن اجسام در سه بعد کارایی دارد همچنین قسمت sketch relation نیز در منوی sketch است که در قسمت قیدها به طور مفصل به توضیح آن پرداخته می شود.

اندازه گذاری ها:dimension

دستور dimension در منوی sketch قرار دارد علاوه بر آن می توان این دستور را با استفاده از مراحل زیر نیز ایجاد کرد.

Tools / dimensions

با انتخاب دستور فوق وسپس کلیک کردن بر روی شکل می توان اندازه های مطلوب را بدست آورد. اگر بر روی اندازه ها دوبار کلیک کنیم می توانیم آنها را تغییر دهیم.

در هنگام اندازه گیری مشاهده می شود که رنگ شکل عوض می شود که بصورت زیر است.

رنگ آبی : حالت unde define ( در حال اندازه گذاری است)

رنگ مشکی: حالت full deline (بطور کامل اندازه گذاری شده است.)

نکته: در این حالت دیگرنمی توان موقعیت شکل را تغییر داد اما با استفاده از دستور tools / sketch tools/drerride dims on drag و فعال کردن آن می توان شکل راتغییر داد.

رنگ قرمز: حالت over deline : (اندازه های اضافی وجود دارد.)

! توجه در این حالت پینیام ظاهر می شود.

پیغام make this dimension driven به این معنا است که اندازه حافظه خواندنی است و در مدل نقش ندارد.

اما دستور leave this dimension diring اندازه ها در مدل نیز نقش دارد.

نکته 1 : با استفاده از دستور tools/option – system option – spin box increments می توان step اندازه ها به صورت متریک و اگلیسی را تغییر دارد.

نکته 2 : در قسمت tools/ option – document properties – dimension می توانیم کلراسن گذاری، انتخاب font و همچنین نکاتی را در مورد چگونگی فلش ها و اندازه گذاری مشاهده کرد.

روشهای اندازه گذاری اشکال:

 

 

 

قیدها (relations)

 بحث قید در solidworks یکی از مهمترین بخشهای این نرم افزار می باشد که در کمترین نرم افزار طراحی دیده شده است. این بخش رابطه بین اشکال را معین می کند. البته بعضی از قیدها هستند که بطور اتوماتیک، هنگام رسم یک جسم نمایش داده می شوند. که بعضی از آنها در زیر آمده اند.

 

 

 

 

ایجاد قید add relation:

برای ایجاد قید بین دو یا چند شکل ابتدا منوی add relation که به شکل    می باشد را از (جعبه ابزار sketch relation) انتخاب می کنیم یا بصورت زیر آن را ایجاد می کنیم.

Tools/ relation – add

نکته: قبل از ایجاد قید ابتدا باید شکل یا اشکالی را که می خواهیم بر روی آنها قید بگذاریم را رسم کرده و مشخص کنیم بعد از انتخاب دستور add relation جعبه محاوره ای بصورت زیر باز می شود. ابتدا در قسمت selected entities  از این جدول شکل یا اشکالی را که می خواهیم قید گذاری کنیم مشخص می کنیم. بعد از مشخص کردن شکل مشاهده می کنیم که بعضی از قیدهای موجود در بخش relations روشن می شوند. ( نکته مهم در این قسمت این است که فقط می توان قیدهای روشن شدن را به عنوان قید استفاده کرد.مثلاً برای قید گذاری بر روی خط زیر نقطه می توان از قیدهای harizontal(افقی) یا vertical (عمودی) و یا fix ثابت استفاده کرد.

اما بعد از مشخص کردن قید apply کلیک می کنیم مشاهده می گردد که خط بصورت عمودی در می آید و برای خروج کلید close را کلیک می کنیم.

جدول زیر عملکرد هر قید را مشخص می کند.

عملکرد
موضوعات انتخابی
نام قید
نقاط را در راستای اقی قرار می دهد. (خطوط افقی می شوند)
چند نقطه – خطوط
Harizontal
نقاط در راستای عمودی قرار می گیرند.(خصوط عمودی می شوند)
چند نقطه – خطوط
Verical
خطوط هم راستا می شوند
دو یا چند خط
Collinear
هم مرکز و هم شعاع می کند
دو یا چند کمان (دایره)
Coradial
عمود بر هم می شوند
دوخط
Perpendicular
خطوط موازی می گردند
دو یا چند خط
Porallel
مماس می شوند
یک کمان و یک خط (کمان دیگر)
Targent
نقطه در مزکر دایره قرار می گیرد(دوایر هم مرکز می شوند)
یک کمان و یک نقطه (دو یا چند کمان)
Concentric
نقطه در وسط خط قرار می گیرد
یک نقطه و یک خط
Midpoint
نقطه در محل تلاقی دوموضوع قرار می گیرد
یک نقطه و دو موضوع (entity)
In tersction
نقطه روی موضوع قرار می گیرد
یک نقطه و یک موضوع
Coincident
طول برابر 
دو موضوع همسان
Equal
قرینه
یک cente line
Symme tric
محل آن ثابت می شود. 
هر شیئی 
Fix
نقطه در تلاقی منحنی خارجی با صفحه sketch  قرار می گیرد.
یک نقطه در یک منحنی خارجی
Pierce
یکی می شوند
در نقطه از داخل sketch 
Marge points
 

حذف قید display/delete telations:

برای آنکه بتوانیم قیدهایی که ایجاد کرده ایم یا به صورت اتومات وجوددارد را حذف کنیم می توان از این دستور استفاده کرد.

(tools/ relations / displsy/ delete….)

بعد از انتخاب این دستور مشاهده می گردد که جعبه محاوره ای گشوده می شود که دارای دو منوی اصلی entities , relation وجود دارد.

در صفحه relations قیدهایی موجود در شکل مشخص می باشد. به این ترتیب که در قسمت type  نوع قید مانند افقی وعمودی و … شکل مشخص شده و همچنین در قسمت statusحالت آن قید اعم از

    over defining, dangting ,satisfied)  یا not soled) وجود دارد.

در منوی display relations by دو گزینه وجود دارد.

1 – intify: قیدها را بر اساس موضوع آن (خط ، منحنی ، نقطه و…) مشخص می کنیم.

2 – criteria: که بر اساس نوع قید مشخص می شود: (allتمام قیدها) را می شود انتخاب کرد. توجه :این حالت با انتخاب کلیدهای        می توانیم نوع type  را تغییر دهیم .

بعد از انتخاب قید با فشردن کلید delete  می توان آن را حذف کنیم.

اگر بخواهیم تمام قیدهای روی شکل را حذف کنیم کلید delete all  را انتخاب می کنیم.

در منوی entities می توان روابط خطوط و نقاط و… را با هم مشاهده کرد. همچنین در این قسمت می توان قید ها را تغییر داد.

امکانات سه بعدی در solid works:

همانطور که قبلاً نیز گفته شد نرم افزار solid works بیشترین قابلیت را در سه بعدی و ساخت اجسام (solid  ) دارا می باشدو هر بعدی در این نرم افزار صرفاً مقدمه ای برای رسم solid دارا بوده است و به  تنهایی قابلیت چندانی ندارد.

بدین جهت در این بخش به برری کلی دستورات سه بعدی در این نرم افزار وچگونگی کار با آن آشنا می شویم. به همین جهت در این قسمت سعی گردیده دستورات ابتدایی و کلی گفته شود و سپس وارد بحث دستورات جزئی و پیچیده نرم افزار گردیم. ( عمدتا‌ً بیشتر این دستورات در منوی feature موجود می باشند.)

extrude:

دستور extrude در شاخه boss از منوی اصلی insert قرار دارد ( insert / boss – extrede ) بااستفاده از این دستور می توان به شکل دو بعدی عمق داد و آنرا تبدیل به یک solid  کرد.

بعد از رسم شکل دو بعدی ( توجه داشته باشید که شکل می تواند یک جسم باز باشد در اینصورت دستور extrude شکل را به یک sheet matal تبدیل می کند.)

پس از انتخاب دستور extrude جعبه ای در قسمت چپ صفحه با عنوان boss – extrude  باز می شود در قسمت direction  از این جعبه می توان عمق و نوع extrude  را مشخص کرد.

با استفاده از گزینه dept در نسخه 2000 و همچنین علامت    می توان مقدار عمق مورد نیاز را تعیین کرد.

در قسمت reverse directin جهت extrude را تغییر می دهیم.

توجه: solid works 2001 این قابلیت را دارد و می توان بدون آنکه مقدار عمق را تایپ کرد این مقدار دلخواه را با استفاده از mouse مستقیماً بر روی شکل ایجاد کرد.

برای آنکه بتوانیم به جسمی که می خواهیم extrude   کنیم زاویه بدهیم و بخواهیم عمقی که به شکل می دهیم همراه با زاویه باشد از کلید draft (  ) استفاده می کنیم. با انتخاب این کلید می توانیم زاویه مطلوب را انتخاب کنیم همچنین می توان جهت زاویه زدن را نیز با انتخاب draftoutward تغییر داد.

اما مهمترین بخش در دستور extrude انتخاب نوع extrude ( type ) می باشد که با استفاده از آن می توان به انواع گوناگون بر روی شکل دو بعدی extrude انجام داد.

Blind : در این قسمت با دادن عدد دلخواه می توان مقدار عمق مطلوب را مشخص کرد.

Uptovertex : در این قسمت یک نقطه در صفحهُ دیگر را انتخاب می کنیم در نتیجه شکل دو بعدی تا آن نقطه extrude می شود.

Uptosurface : در اینبخش یک صفحه را انتخاب می کنیم و شکل تا این صفحه extrude  می شود.

Offset from surface : یک صفحه را مشخص می کنیم، تا آن صفحه offect  می کند.

mid plane  : نصف عددی را که انتخاب کردیم را در هر دو جهت extrude می کند.

Through all : تا آخرین صفحه ای که موجود است extrude می کند.

Cut :

این دستور در منوی اصلی  insert موجود است و دارای زیر شاخه هایی است که در این قسمت دستور cut extrude را مورد بررسی قرار می دهیم.

دستور cut extrude  کاملاً شبیه دستور extrude بوده و فرق آن با این دستور آن است که extrude به شکل دو بعدی عمق می دهد، اما دستور cut از یک solid بخشی از آن راکم می کند.

برای این کار باید ابتدا بر روی یکی از وجوه solid‌مورد نظر کلیک کره تا sktch فعال شود. سپس آن شکل مورد نظری که می خواهیم از solid‌ کم کنیم را رسم می نمائیم بقیه اعمال کاملاً مانند دستور extrude می ماند.

گزینه flip side to cut :

فرض کنید solid‌ به شکل مکعب مستطیل رسم کرده ایم. اگر مستطیل کوچکی را در یکی از وجوه آن رسم کرده و دستور cut را انتخاب کنیم و به آن عمق بدهیم سپس گزینه flip side to cut را انتخاب کنیم مکعب مستطیل بزرگ منهای مستطیل کوچک cut‌می شود.

 

 

 

چندنکته مهم:

پس از ایجاد solid در نرم افزار، در بخش feature manager ( درخت ) ملاحظه می شود که دستور یا دستوراتی را که بوسیله آن solid شکل گرفته است قرار دارند. مثلاً اگر یک مستطیل را کشیده باشیم و سپس آن را extrude  کرده باشیم دستور base – extrude  در این بخش نوشته می شود.

حال اگر بر روی این دستور کلید سمت راست movse را کلیک کنیم جعبه ای باز می گردد که امکانات بسیار جالبی را برای کاربر محیا نموده است.

در قسمت بالای جدول در دستور edit definition , edit sketch وجود دارد که اهمیتی بسیاری را در solid work دارا می باشد. و با استفاده از این دستورات است که تفاوتهای اساسی solid works با دیگر نرم افزارهای cad مشهود می گردد.

با کلیک بر روی دستور edit sketch این قابلیت برای کاربر فراهم می شود که به صفحه ( sketch ) اولیه ای که مشکل دو بعدی پایه ( مثلاً مستطیل ) را کشیده برگردد و اصلاحات لازم اعم از تغییر در شکل جسم و همچنین تغییرات در اندازه های آن را به وجود آورد. پس از آن با فشردن ابزار sketch ( ) می تواند solid جدید با تغییرات انجام شده را مشاهده نماید.

اما در قسمت edit definition  می توان دوباره به جعبهُ‌ محاوره ای دستور مطلوب بازگشت مثلاً اگر دستور extrude موجود باشد دوباره به جعبه این دستور بر می گردد و می توان عمق extrude  یا draft و جهت extrude را تغییر داد.

دو دستور بالا سرعت و دقت را در solid work بالا می برد بدین صورت که اگر در میان کشیدن یک پروژه متوجه شویم که در یکی از قسمتها اشتباه کرده ایم، می توان دوباره به آن قسمت مراجعه کرد و جسم را تصحیح نمود در حالیکه در نرم افزارهای دیگر مانند auto cad چنین قابلیتی وجود ندارد.

Revolve :

با استفاده از این دستور می توان یک پروفیل را حول یک خط دوران داد.

توجه : محوری که نسبت به آن دوران می یابد حتماً باید centex line باشد.

نکته : پروفیل نباید محور را قطع کند.

برای دوران می توان زوایای مختلفی ( از صفر تا 360) را به آن داد.

دستور cut revolve نیز مانند revolve بوده در حالیکه با این دستور می توان یک قسمت را بوسیله دوران پروفیل برش داد.

Fillet :

دستور chanfer , fillet  ( که بعداً توضیح داده می شود ) به علت قابلیتهای فراوانی که در آنها تعبیه شده است از اهمیت فوق العاده ای در این نرم افزار برخوردار است.

این دستور در منوی ( insert / feature / filtet / insert ) قرار دارد.

بعد از کشیدن solid و انتخاب دستور fillet مشاهده می کنیم که جعبه محاوره ای به نام fillet ایجاد می گردد در این جعبه قسمتهای مختلفی وجود دارد که به بررسی آنها می پردازیم

در قسمت fillet type می توان انواع حالتهای fillet زدن را مشخص نمود.

این قسمت خود از سه بخش تشکیل شده است.

1 – constant rukius : در این حالت لبه باشعاع ثابت fillet می خورد. پس از انتخاب این حالت قسمت item to fillet فعال می گردد که می توان در آن اندازه شعاع و لبه انتخابی را مشخص کرد.

نکته: با انتخاب منوی multiple rakius fillet می توان با شعاعهای مختلف بر روی solid fillet زد.

 

 

2 – variable rakius : در این بخش می توان یک لبه را با شعاعهای متغیر و مختلف fillet زد. پس از انتخاب دستور فوق ابتدا لبه را مشخص می کنیم. در قسمت item to fillet لبه انتخابی را مشخص می کنیم. سپس در قسمت variabli radius parameters در بخش Attached radii  v1 را انتخاب کرده و شعاع مورد نظر را انتخاب می کنیم . سپس v2  را در این بخش انتخاب کرده سپس شعاع دوم را انتخاب می کنیم.

نکته: در این قسمت  دو گزینه straight transition , smooth transition وجود دارد. در قسمت smooth tronsition یک fillet ایجاد می کند که تغییرات آن از یک شعاع به شعاع دیگر بصورت خط مستقیم است.

ما در قسمت straight transition این تغییرات در fillet بصورت منحنی است.

3 – face : بین دو صفحه fillet می زند. بعد از انتخاب دستور در قسمت item to fillet دو صفحه را انتخاب کرده و شعاع fillet را نیز می دهیم.

توجه: در بخش fillet option از دستور fillet گزینه های مختلفی مشاهده می شود. چنانچه بخواهیم گوشه های موجود در fillet‌ را از بین ببریم می توانیم گزینه Round corners  را فعال نمود.

 

همچنین در قسمت ower flow typs از این بخش در صورت انتخاب keey edge در هنگام fillet لبه ها نیز مشخص می شوند در صورتی که با انتخاب گزینه keey sarface تنها صفحه ای که fillet خورده مشخص می گردد.

Chamfer :

دستور chamfer از بسیاری لحاظ شبیه دستور fillet می باشد با این تفاوت که این دستور یک سطح و لبه شبیه را ایجاد می نماید.

به چند روش می توان در یک solid – chamfer ایجاد کرد.

1 – Angle – distance با انتخاب این گزینه و انتخاب یک لبه ( یا چند لبه ) از solide می توان با دادن مقدار اندازه و همچنین زاویه chamfer زد.

2 – distance – distance : با انتخاب این گزینه در فاصله انتخابی از لبه را که می خواهیم chanfer بزنیم را به نرم افزار می دهیم.

3 – vertex : در این حالت با انتخاب یک نقطه ( از گوشه solid ) و با دادن سه فاصله از این نقطه chanfer زده می شود.

HOLE :

با استفاده از این دستور می توان سوراخهایی بصورت ( معمولی یا استاندارد) در قطعه ایجاد کرد. برای این کار ابتدا نقطه ای که می خواهیم بر روی قطعه سوراخ ایجاد کنیم را مشخص کرده و سپس با استفاده از دستور

insert / feature / hole = simpli or wizard

در صورت انتخاب simple این دستور با توجه به شعاع سوراخ که به آن می دهیم یک سوراخ معمولی ( به شکل استوانه ) در قطعه ایجاد می کند.

اما اگر wizard را انتخاب کنیم، جعبه محاوره ای به نام Hole Definition بوجود می آید که دارای منوهای مختلفی است که همگی شامل استانداردهای مختلف سوراخ می باشد.

به طور نمونه در منوی Tab از این جعبه محاوره ای می توان شیار های رزوه ایجاد کرد.

یا در منوی legacy در قسمت hole type می توان انواع سوراخها با اندازه های ثابت را ایجاد کرد.

Draft‌:

با استفاده از این دستور می توان در سطوح solid شیب ایجاد کرد.

Insert / feature / draft

در بخش type of draft می توان نوعهای مختلفی از چگونگی ایجاد شیب را مشاهده کرد.

با انتخاب دستور neu tral plane از این بخش ابتدا یک صفحه مبنا را بر روی solid انتخاب می کنیم ( برای تشخیص جهت ایجاد شیب ) سپس در قسمت draft angle زاویه ای را که می خواهیم  شیب دهیم را مشخص کرد. در آخر سطح یا سطوحی را که می خواهیم شیب دهیم را در قسمت face to draft مشخص می کنیم.

تفاوت دستور parting line با نوع neutral plane در بخش type of draft آن است که در این دستور صفحه یا وجهی را که می خواهیم شیب داشته باشد را انتخاب می کنیم.

 

Shell:

یکی دیگر از دستورهای موجود در منوی feature دستور shell می باشد.

Insert / feature / shell

با استفاده از این دستور می توان از solid یک پوشه ساخت.

پس از انتخاب این دستور، ابتدا در بخش parameters از این دستور ابتدا ضخامت پوسته ای که می خواهیم ایجاد کنیم را می دهیم. سپس در قسمت face to remove صفحه ای را که می خواهیم آن صفحه از جسم صفحه باز پوسته باشد را مشخص می کنیم.

solidwork

 

توجه : برای ایجاد ضخامتهای مختلف پوسته برای هر صفحه می توان بر multi – thickness setling کلیک کرد و سپس صفحه های مطلوب را انتخاب کرد و برای هر یک ضخامت متفاوتی را انتخاب کنیم.

DOMe:

این دستور یکی از دستورهای منحصر به فرد نرم افزار solid works می باشد که دو نوع خود بسیار جالب می باشد.

با انتخاب این دستور می توان یک صفحه را محدب یا مقعر کرد.

پس از انتخاب دستور dome که در جعبه ابزار feature قرار داد (insert / feature / dome ) ابتدا صفحه ای که می خواهیم آن را dome کنیم مشخص کرد. سپس در قسمت height  از جعبه محاوره ای این دستور ارتقاع مطلوب برای dome را وارد می کنیم.

توجه : اگر بخواهیم یک صفحه بیضوی و یا دایره ای را ( کره ای شکل) را با این دستور ایجاد کنیم کافی است گزینه elliptical dome را فعال می کنیم.

نکاتی پیرامون محور صفحه مختصات و همچنین نقطه مبداُ:

قبل از آنکه به دستورات اساسی و مهم در solid work مانندsweep  و loft بپردازیم لازم است درباره تغییرات در صفحات مختصات همجنین نقطه مبداُ که کاربرد زیادی در این دو دستور دارد اطلاعاتی داشته باشیم بدین منظور در این بخش به بررسی کلی بخش reference geometry واقع در منوی insert که شامل قسمتهای plone (صفحه )، Axis  (محور) ، coordinate system ( مبداُ مختصات) می باشد اشاره می کنیم.

Plane – insert / reference geometry / plane                                        

با استفاده از این دستور می توان صفحات مختلفی نسبت به سه صفحه اصلی ( plame 1 , 2 , 3  ) که صفحات اصلی و مرجع در نرم افزار می باشند وهمچنین صفحات ( و همه یک solid) ایجاد کرد.

پس از انتخاب دستور plane یک صفحه را به عنوان صفحه مرجع انتخاب کرده و سپس یکی از انواع ایجاد plane که در ذیل به آن اشاره شده است را انتخاب کرد و در آخر کلید next را کلیک می کنیم.

Offset: این دستور صفحه ای را که به عنوان صفحه مرجع انتخاب کردیم را offset می کند.

At angle : ابتدا لبه ای که می خواهیم به صفحه حول آن زاویه دهیم را مشخص می کنیم سپس زاویه مطلوب را در قسمت angle : مشخص می کنیم.

Point 3: یک صفحه که از سه نقطه می گذرد را ایجاد می کند.

11 plane @ pt: صفحه ای که موازی صفحه مرجع باشد از یک نقطه بگذرد را ایجاد می کند.

: line & point  از یک خط در یک نقطه صفحه را می گذراند.

: 1 curre صفحه که عمود بر یک خط یا یک لبه یا یک منحنی باشد را ایجاد می کند.

: on surface صفحه که عمود یا مماس بر یک صفحه است را ایجاد می کند.

nsert / referevce / geimetry / axis                                        – Axis

با استفاده از این دستور می توان محور جدیدی را مشخص کرد. تعیین محور جدید در این دستور به چند طریق امکان پذیر است. ( با استفاده از یک لبه، استفاده از دو نقطه، و یا دو صفحه متقاطع و…)

coordinate system:

با استفاده از این دستور می توان مبداُ مختصات جدیدی تعریف کرد. همچنین می توان محورهای z , y , x  را دوباره تعریف کرد و تغییر داد.

Sweep:

یکی از دستورات بسیار مهم و اساسی در solid work که کاربردهای فراوانی دارد و باعث شده است که نرم افزار بتواند قابلیت کشیدن هر شیئی را پیدا کند دستور sweep می باشد.

Sweep قابلیت ایجاد یک bose   یا (bose)و cut یک صفحه را بوسیله حرکت یک پروفیل در راستای مسیری که به آن می دهیم را دارا می باشد.

توجه داشته باشید برای ایجاد bose seeep حتماً باید پروفیل بسته باشد. از طرفی نقطه ابتدایی مسیر حتماً باید بر روی صفحه پروفیل قرار داشته باشد. برای ساده تر کردن این کار می توان از قید piexce که قبلاً در بخش قیدها توضیح داده شد استفاده کرد.

Sweep می تواند به دو شکل ایجاد شود.

Simple sweep – 1: در این حالت مسیر یکی است ( خط یا منحنی)

ابتدا پروفیل را در یک place رسم می کنیم. سپس از sketch خارج شده و در plane دیگر مسیر را رسم می کنیم. پس از حالت sketch خارج می شویم و بر روی کلید sweep در منوی feature  یا (insert / boss / sweep )  کلیک می کنیم. بعد از باز شدن جعبه محاوره ای boss – sweep پروفیل (profile)  و مسیر (path)  را مشخص می کنیم و کلید ok را فشار می دهیم.

Print : help – sweep – simple or sweep

توجه : در قسمت option از این دستور می توان چند حالت را در هنگام sweep اجرا کرد.

 

نکته : جسم ایجاد شده توسط sweep نباید خودش را قطع کند.

توجه : در نرم افزار solid works 2001 این قابلیت وجود دارد که از دستور thin feature  نیز در این دستور استفاده کرد و می توان بوسیله آن ضخامت نیز بوجود آورد.

2 :  : sweep using guide curve

با این دستور با دو مسیر کنترل می کنیم ( یکی مسیر اصلی و دوم مسیر guide curve که در بخش guide curve از این دستور موجود می باشد.)

توجه : در صورتی که قید piene بکار نرفته باشد و یا درست انتخاب نشده باشد پیغام زیر صادر می شود.

Guide 1 does not have apiecce constraint with the sweep sketch

 برای ایجاد یک sweep با استفاده از Guide corve ابتدا یک Guide corve ایجاد می کنیم ( می تواندیک منحنی یا یک خط صاف و یا لبه یک مدل باشد.) سپس یک مسیر برای sweep مشخص می کنیم.

نکته : هنگامی که از Guide corve برای ایجاد یک sweep استفاده می کنیم، مسیر داده شده باید حتماً یکپارچه باشد (خط یا arc) و یا اینکه زاویه (گوشه) نداشته باشد.

توجه : برای منحنی های پیچیده تر کشیدن شکلهای پیچیده که احتیاج است چند منحنی از چند صفحه با هم Guide corve   باشند از دستور زیر استفاده می کنیم.

Insert / curve / composite

با استفاده از این دستور منحنی ها و خطوط را انتخاب کرده و بوسیله آن این منحنیها و خطوط با هم به یک منحنی تبدیل می شوند و می توان از آن به عنوان Guide corve استفاده کرد.

Project:  insert / curve / project                 

اگر بخواهیم تصویریک sketch را روی یک وجه و یا sketch دیگری داشته باشیم از این دستور استفاده می کنیم.

توجه داشته باشید برای فعال کردن این دستور حتماً باید sketch و صفحه یا (foce) که می خواهیم sketch روی آن تصویر شود را قبلاً مشخص کنیم.

 Helix / spiral

یکی دیگر از دستورهای شاخه curr از منوی insert دستور helix / spiral بوده که وظیفه آن ایجاد مارپیچ یا منحنی حلزونی. این دستور یک دستور تخصصی در solid word  می باشد که قابلیت ایجاد، رزوه فنر و غیره را داشته و می تواند حتی به عنوان مسیر و یا  Guide corve برای دستور sweep انتخاب شود.

برای ایجاد یک helix  ابتدا یک دایره را در صفحه (sketch) رسم می کنیم. ( قطر این دایره برابر قطر مارپیچ خواهد بود.) سپس دستور helix را انتخاب می کنیم ( insert / curve / helix )

برای ایجاد مارپیچ ها به دو مقدار احتیاج داریم برای انتخاب این دو مقدار حالتهای مختلفی در لیست defined by وجود دارند:

: pitch and revolution  در این حالت اندازه های گام مارپیچ (pitch) و تعداد چرخش مارپیچ را به نرم افزار می دهیم.

: height and revolution در این قسمت ارتقاع کلی مارپیچ و گام آن مد نظر است.

: spiral در این قسمت solid work با توجه به گام و تعداد چرخش مارپیچ را به صورت دو بعدی رسم می کند.

نکته : در قسمت starting angle این دستور مشخص می شود که از چه زاویه ای می خواهیم مارپیچ شروع شود. توجه داشته باشید که بهتراست برای راحتی کار زاویه انتخابی را صفر درجه انتخاب کنید. همچنین این دستور این قابلیت را دارد که مارپیچ را در جهت عقربه های ساعت clock wise  یا خلاف آن c.c.w گسترش دهد.

در قسمت tapex helix  از این دستور می توانیم به مارپیچ زاویه دهیم. ( گزینه taper out ward  از این بخش جهت این زاویه (به طرف بیرون یا داخل ) مشخص می کند.)

split line:

از دیگر دستورات موجود در شاخه curve دستور split line می باشد. این دستور face را به دو قسمت مجزا تقسیم می کند.

ابتدا در یک وجه از solid خط یا منحنی رسم می کنیم (بطوریکه وجه را به دوقسمت مجزا تقسیم کند. ) سپس دستور split line را انتخاب می کنیم . در قسمت sketch to project خط یا منحنی را انتخاب کره و در قسمت face to split صفحه و و جه کهمی خواهیم تقسیم کنیم را مشخص کنیم را مشخص می کنیم. در آخر کلید finish را کلیلک می کنیم.

کاربرد این دستور در fillet یا chamfer زمان و همچنین در دستور draft ( در جائیکه فقط می خواهیم یک قسمت را صفحه را draft کنیم.)

توضیحات بالا  برای نوع projetection از این دستور بود. اما split line دارای نوع دیگری بنام silhouette ( نیم رخ ) نیز می باشد.

در این نوع ابتدا در قسمت direction to pull جهتی را که می خواهیم جسم را به دو قسمت تقسیم کنیم مشخص می کنیم ( جهت انتخابی باید plane باشد که می توانیم از قسمت feature manager را انتخاب کنیم .)

سپس در قسمت faces to split وجه یا صفحه را انتخاب می کنیم.

این نوع از دستور split line بیشتر تقسیم استوانه یا کره مورد نظر است.

Loft :

دستور loft بین دو یا چند پروفیل در صفحات مختلف یک feature ایجاد می کند. (یک loft می تواند، soss , base یا cut یا یک صفحه  ( sarface ) باشد.)

در اینجا لازم است چند نکته را پیرامون استفاده از این دستور بیا ن کنیم.

–        در هنگام استفاده از دستور loft باید توجه داشت که فقط ، اولین یا آخرین ( هر دو) پروفیل می تواند یک نقطه باشد.

–         پروفیل اول و آخر در این دستور حتماً باید دو بعدی باشند در حالیکه پروفیلهای میانی می تواند سه بعدی نیز باشد.

 دراین دستور می توان نوعهای مختلفی از  loft را ایجاد کرده که در اینجا به بررسی کاربردی ترین و پر اهمیت ترین انواع loft می پردازیم.

–        simple loft

 در این قسمت loft بوسیله متصل کردن پروفیلها ایجاد می شود.

برای ایجاد loft ابتدا پروفیلهای مختلف را ( پروفیل بسته ) در صفحات متفاوت رسم می کنیم. سپس بر روی کلید loft، کلیک می کنیم (insert / base / loft )

در قسمت profil از این دستور به ترتیب پروفیلها را انتخاب می کنیم ( توجه کنید نقاطی که به هنگام  انتخاب پروفیل بر روی آن کلیک می شود از اهمیت خاصی برخوردارند زیرا مسیر loft  را مشخص می کنند ) . البته برای تغییر مسیر بعد از انتخاب پروفیلها می توان از دو کلید move  , down , move up استفاده کرد.

در قسمت option از این دستور چند گزینه وجود دارد که بیشتر برای کنترل دستور و چگونگی اینجاد solid می باشد.

با انتخاب maintain tangeney از این دستور، صفحاتی که از دستور loft بر روی solid نتیجه می شوند با هم مماس هستند که اصطلاحاً tangent هستند.

با انتخاب گزینه advanced smooting که مختص به پروفیلهای دایروی یا منصری می باشد. سطح وصفحات ایجاد شد. از دستور loft نرم و صاف (smoother ) می باشند.

در بالا گزینه close loft یک solid بسته را در جهت loft به مامی دهد.

 

: loft with center line *

در این حالت کاربر می تواند منحنی مسیر را خودش مشخص کند اما باید توجه داشت که این منحنی حتماً از مرکز پروفیلها بگذرد.

 برای ایجاد این نوع از loft پس از انتخاب پروفیلها در قسمت profil ، در بخش center line parameters منحنی center line را انتخاب می کنیم.

–        در قسمت show section نیز می توان حرکت و تغییرات پروفیل از پروفیل اول تا آخر را مشاهده نمود.

 

Loft with guide curve *  ـ

در این نوعاز دستور loft می توان guide curve را به عنوان مسیر برای loft مشخص کرد. در حالیکه پروفیل می تواند یک شکل در سطح یا غیر سطح باشد.

برای ایجاد یک loft بوسیله guide curve ابتدا یک یا چند guide curve را به عنوان مسیر برای loft مشخص کرد. در حالیکه پروفیل می تواند یک شکل در سطح یا غیر سطح باشد.

برای ایجاد یک loft بوسیله  guide curve ابتدا یک یا چند guide curve را در صفحه ایجاد می کنیم.

سپس پروفیلها را در صفحات مختلف  ( غیر از صفحه ای که guid curve رسم شده )رسم می کنیم. در این قسمت توجه داشته باشید که پروفیلها باید با guid curve تماس داشته باشند .( همانند شکل ) برای انجام این عمل باید بین guid curve وپروفیلها قیدی وجود داشته باشد. مهمترین قید بکار رفته بین این دو ، قید coincident ( بین یکنقطه از guid curve و پروفیل ) می باشد. همچنانکه قیدی pierce را نیز می توان بین guid curve و صفحه پروفیل ایجاد کرد.

 

بعد از انجام مراحل فوق ، دستور loft را انتخاب می کنیم. پس از انتخاب پروفیلها در قسمت profile در بخش guid curve   از این دستور guid curve مورد نظر را انتخاب می کنیم.

Loft with non planar profile * :

دستور loft این قابلیت را داراست که  می تواند یک سطح را بعنوان پروفیل ابتدایی قبول کند.

ایجاد این نوع از loft عیناً شبیه نوعهای قبل بوده و فرق خاصی ندارد.

Loft tangency :

یکی دیگر از منوهای موجود در دستور loft منوی start / end / tangency می باشد که وظیفه کنترل مسیر loft و چگونگی ایجاد loft در پروفیل ابتدایی و انتهایی را دارا می باشد.

این منو دارای دو بخش اصلی start tangency type ( پروفیل ابتدایی ).و end tangency type (پروفیل انتهایی) می باشد که هر کدام از آنها می تواند حالتهای مختلفی از loft tangency را دارا می باشد. این حالتها عبارتند از:

none : در این حالت مسیر نسبت به پروفیلها مماس نبوده بلکه ارتباط بین پروفیلها خطی است.

Normal to profile : در این حالت مسیر loft نسبت به پروفیل وابسته به شکل پروفیل بوده و در انتها یا ابتدای مسیر شکل پروفیل را به خودمی گیرد.

Direction vector : با استفاده از این حالت  می توان جهت مسیر خروجی از پروفیل یا ورودی به آن را تعیین کرد. این جهت می تواند یک وجه ( face ) یا یک محور و یا یک لبه باشد.

(faces all ) : در این حالت loft مماس بر صفحات مجاور پروفیل انتخابی می باشد.

شکل زیر حالتهای مختلف  loft tangency را نشان می دهد.

نکته : ورژن جدید solid work این قابلیت را دارا است که هنگام استفاده از دستور loft بتوان thin feature ( ضخامت نازک ) نیز در solid ایجاد کرد.

برای ایجاد thin feature ، منویی به همین نام دردستور loft وجود دارد، با انتخاب این منو ودادن ضخامت مورد نیاز و همچنین جهت ایجاد ضخامت ( داخل یا خارج) می توان thin featuri را ایجاد کرد.

Surface :

در این بخش از پروژه به بررسی رویه ها ( surface ) در نرم افزار solid work، همچنین چگونگی ایجاد آن و انجام عملیات مختلف بر روی آن می پردازیم.

بخش surface مانند بخش curve , cut , base از اهمیت فوق العاده ای در این نرم افزار برخوردار می باشد. این دستور به مانند دستورهای  فوق می تواند یک solid را در نرم افزار ایجاد کند.

دستور surface دارای ابزارهای مختلفی برای ایجاد sur face و همچنین عملیات ترکیبی بر روی surface می باشد که در اینجا به بعضی از آنها اشاره می کنیم.

Planar surface :

با این دستور می توان یک رویه سطح را از یک sketch یا از یک شکل سه که بر یک plan واقع شده بدست آورد.

دستور planar sur face را از جعبه ابزار sur face انتخاب کرده یا (insert / surface / planer) سپس sketch مورد نظر را انتخاب کرده، با کلیک بر روی کلید surface < ok ایجاد می شود.

Ixtruded surface :

این دستور شباهت بسیاری به دستور  base extrude برای ایجاد آن ابتدا یک پروفیل ( باز) رسم می کنیم سپس با کلیک بر روی extruded surface یا (insert / surface / extrude) و تعیین مقدار ارتفاع extrude و همچنین تعیین نوع extrude ( به دستور  extrude مراجعه شود ) surface ایجاد می گردد.

 Revolved surface –

Lofted surface –

Swept surface –

 دستورات فوق کاملاً شبیه حالت base می باشند ( برای آگاهی بیشتر به help نرم افزار بخش  surface feature مراجعه شود)

radiate surface –  

این دستور یک سطح را گسترش می دهد.

برای ایجاد گسترش در surface پس از انتخاب دستور فوق از منوی (insert / surface / rodiate) insert plane مرجع یا وجه مورد نظر را انتخاب کرده سپس در قسمت radiote distance عرشی را که می خواهیم صفحه گسترش کند را انتخاب می کنیم، بعد از آن در قسمت edges to radiate  کلیک کرده و خط یا لبه ای را که می خواهیم سطح نسبت به آن گسترش پیدا کند را انتخاب می کنیم.

تذکر: با انتخاب گزینه  propagate a long tangent faces  می توانیم سطح را نسبت به تمام لبه های اطراف گسترش دهیم.

 

تذکر : برای ضخامت دادن به یک surface می توان از thicken feature یا (insert / base / thicken ) استفاده کرد. توجه می کنید که با این عمل شما یک solid ایجاد می کنید.

Extend surface

این دستور به یک surface در جهت لبه انتخابی امتداد می دهد.

برای امتداد دادن به یک surface  ابتدا دستور extend surface را از جعبه ابزار surface انتخاب می کنیم  (insert / surface/ extend )

در مرحله بعد یک یا چند لبه را که می خواهیم در جهت آنها به surface امتداد دهیم را مشخص می کنیم.

·        در قسمت  end condition به سه نوع می توانیم رویه را امتداد دهیم.

1 –  – distance مقدار فاصله ای که می خواهیم به رویه امتداد دهیم را مشخص می کنیم.

2 – – up to point یک نقطه را مشخص می کنیم، surface تا این نقطه امتداد پیدا می کند.

3 – – up to surface صفحه را که می خواهیم surface تا آن صفحه امتداد یابد را انتخاب می کنیم.

در بخش extinsion type از این دستور نیز می توان حالتهای مختلف extend را انتخاب کنیم.

1 –  – same surface رویه را در امتداد شکل هندسی آن امتداد می دهد.

2 – linear : رویه را در امتداد لبه انتخابی بصورت خطی امتداد می دهد.

Knit surface :

این دستور دو یا چند surface را یک تکه ( یکی ) می کند.

نکته: در صورتی می توان surface ها را fillet زد که آنها را knit کرده باشیم.

trim surface :

دستور فوق مانند دستور trim دو بخش دو بعدی می باشد.

برای اینکه یک surface را trim کنیم، ابتدا در surface را که با هم اشتراک دارند را انتخاب می کنیم. با انتخاب دستور timmed surface  از جعبه ابزار surface (insert / surface/ trim ) در بخش trim type گزینه trim tool را انتخاب می کنیم.

سپس در قسمت section ( در بخش trimming surface ، رویه ای را که می خواهیم نسبت به آن trim شود را مشخص می کنیم ( همانند شکل) و در بخش piece to keep رویه ای را که می خواهیم trim شود انتخاب می کنیم.

Pattern :

Pattern تکرار یک  ( solid , feature) انتخابی در جهت های مختلف می باشد.

Pattern می تواند به شکلهای مختلفی ایجاد شود:

Linear pattern

در این حالت feature انتخابی را در یک یا دو مسیر خطی pattern می کند.

برای ایجاد lineare pattern ابتدا یک base part ( اصلی) ایجاد می کنیم و بر روی آن یک یا چند سوراخ ، cut و یا boss feature را که می خواهیم تکرار شود را رسم می کنیم. سپس از آن دستور فوق را از جعبه ابزار feature یا از insert / pattern / linear pattern انتخاب می کنیم.

سپس در قسمت direction 1 ابتدا جهت مورد نظر برای pattern  ( که می تواند یک لبه با یک خط باشد) را مشخص می کنیم در مرحله بعد فاصله بین pattern ها و در آخر در قسمت number of instance تعداد تکرارها را مشخص می کنیم.

توجه: در قسمت direction 2  از این دستور می توان یک جهت دیگر نیز برای pattern مشخص کرد تا تکرارها در دو جهت انجام شود.

نکته 1 : در قسمت instances to skip از دستور linear pattern این قابلیت برای کاربر فراهم گشته تا هر کدام از pattern هایی که ایجاد شده را بتواند حذف کند.

برای این کار کافی است با فعال کردن این قسمت بر روی pattern هایی که می خواهیم حذف شود کلیک کنیم.

 

نکته 2 : در قسمت option دو گزینه وجود دارد که برای حالتهای خاصی از pattern تعبیه شده است

geometry pattern :

با انتخاب گزینه فوق از قسمت option از دستور pattern تکرار یک feature یکنواخت می باشد و تفاوتی ندارد. اما اگرگزینه فوق غیر فعال باشد تکرار یک feature همانند شکل بستگی به part اولیه داشته بطوریکه موقعیت انتهایی pattern نسبت به صفحه و سطح شکل محاسبه می شوند.

–        گزینه bary keytch مانند geometry pattern می ماند و برای اطلاعات بیشتر می تواند به help قسمت pattern element مراجعه شود.

–        مروری بر sheet mtal در نرم افزار:

sheet mtal ورقه های فلزی هستند که solid work می تواند ایجاد کند. این دستور با توجه به اهمیت و بخش زیادی که در نرم افزار به آن داده شده از اهمیت زیادی برخوردار است.

با توجه به وسعت مطالب در این ضمینه، به علت محدودیت در این پروژه سعی شده است که نکات مهم و اساسی در مورد آن در این بخش ذکر شود.

برای ایجاد یک sheet mtal ابتدا sketch مورد نظر را رسم می کنیم. (مثلاً یک خط)

سپس دستور bass flang را از جعبه ابزار insert / feature/ sheet mtal / base flonge ) sheet mtal ) انتخاب می کنیم.

در مرحله بعد عمق فلانچ را مشخص می کنیم ( در یک یا دو جهت) سپس در قسمت paraceter  sheet mtal  ضخامت مورد نظر برای فلانچ را انتخاب می کنیم.

بعد از ایجاد sheet mtal می توانیم عملیات مختلفی را بر روی آن انجام دهیم. از جمله مهمترین عملیات روی فلانچ ایجاد خم بر روی آن است.

برای اینکار ابتدا خطی را که می خواهیم sheet mtal نسبت به آن خم پیدا کند را رسم می کنیم سپس با استفاده از دستور ( insert / feature / sheet mtal / sketche bend) )

ابتدا صفحه ای که می خواهیم ثابت بماند را در قسمت fixed face مشخص کرده سپس زاویه خمش و جهت آن را انتخاب می کنیم.

توجه: در قسمت bend position می توانیم موقعیت خم را (material inside , bend center line band out side  or material out side  ) را انتخاب کنیم.

با انتخاب دستور edge – flage در جعبه ابزار sheet metal می توانیم از یک لبه در sheet mtal فلانچ دیگری با خم جدید را ایجاد کنیم.

دستور un fold خم مورد نظر را بر می دارد و فلانچ را به حالت اول بر می گرداند. ( دستور fold  عکس این عمل را انجام می دهد.

دستور flattened تمام خمها را برداشته و فلانچ را به یک سطح مسطح تبدیل می کند.

Photo works

این قسمت همان قسمت render در نرم افزار auto cad می باشد. که به بخشهای مختلفی تقسیم می شود.

 : material * در این بخش می توانیم نوع ماده ای را که قبلاً رسم نموده ایم مشخص کنیم ( از جمله آهن ، چوب ، فلز و…)

: scene *  در این بخش و در منوی manager می توانیم back ground های مختلفی برای شکل ایجاد کرد.

·        Render : بعد از انتخاب نوع قطعه  back ground برای ایجاد render از این دستور استفاده می نمائیم.

:assembly

این بخش از solid work وظیفه مونتاژ بین قطعات ایجاد شده در بخش part را داراست.

بخش assembly درنرم افزار از دستورات و قسمتهای کمتری نسبت به بخش part برخوردار است. اما چون وظیفه هماهنگی بین قطعات موجد در part  و همچنین تبدیل این قطعات به یک جسم واحد را داراست از اهمیت بسیاری در solid work برخوردار می باشد.

کلاً کار در assembly در سه قسمت خلاصه می شود که عبارتند از

1 – آوردن قطعات تولید شده در بخش part

2 – ایجاد قید بین قطعات (mate )

3 – ایجاد مدلهای انفجاری

4 – ایجاد قالب

که در این بخش سعی شده است خلاصه ای از دستورها و کاربرد آن در این سه قسمت توضیح داده شود.

ایجاد قطعات در assembly :

به دو روش می توان قطعه را در assembly ایجاد کرد.

الف – در روش اول ابتدا solid ( قطعه) را در بخش part ایجاد کرده و آنرا save می کنیم. سپس وارد بخش  assembly شده، در منوی insert و با استفاده از دستور component شاخه from file را از این دستور انتخاب می کنیم سپس قطعه مورد نظر ( با file ذخیره شده) را وارد assembly می کنیم.

در اینجا باید دقت کنیم که با استفاده از mouse و فلش موجود در صفحه assimbly ابتدا مکانی را که می خواهیم قطعه در آنجا واقع شود انتخاب می کنیم ( این مکان همان نقطه مبداُ  مختصات است که در بخش part قرار داشت). به همین روش می توان قطعات دیگر را نیز وارد assembly کرد.

نکته 1 : بعد از آوردن ابتدا یکی از آنها را fix ( ثابت) کنید و بقیه قطعات را نسبت به آن مونتاژ کنید. برای این کار بر روی قطعه مطلوب کلید سمت راست mouse را کلیک کرده و گزینه fix را انتخاب می کنیم . ( اگر بخواهیم قطعه را از حالت fix خارج کنیم گزینه float را انتخاب می کنیم)

نکته 2 : با استفاده از دستورات move companent و همچنین rotate component  در جعبه ابزار assembly می توانیم مکان قطعاتی را که بصورت float می باشند را تغییر دهیم.

توجه : rotate component جسم را حول مرکز نقلش دوران می دهد.

نکته 3 : با انتخاب قطعه از بخش feature manager و کلیک سمت راست بر روی آن می توانیم با استفاده از گزینه suppress آن قطعه را از حافظه حذف کنیم. ( همچنین با انتخاب مجدد قطعه و کلیک سمت راست بر روی آن و انتخاب set to resolved قطعه را به حالت اول برگردانیم.)

ب – در روش دوم با انتخاب insert / component / new part  می توانیم قطعه را از ابتدا assembly ایجاد کنیم. ( توجه کنید که قبل از آن باید assembly را حتماً‌ save کنیم)

ایجاد قید بین قطعات:

1 – برای ایجادقید بین قطعات می توانیم از دستور mate واقع در جعبه ابزار assembly استفاده کرد. برای اینکه استفاده از این دستور برای خواننده این پروژه بهتر فراهم شود لازم می دانم این دستور را همراه با مثالی توضیح دهم.

جسمی به شکل مکعب مستطیل را که چند حفره به شکل استوانه بر روی آن تعبیه شده است را در نظر بگیرید. می خواهیم استوانه ای را درون حفره جای دهیم. برای انکار پس از انتخاب دستور mate استوانه و حمزه را انتخاب می کنیم.

همانطور که مشاهده می شود در جعبه محاوره ای دستور mate انواع قیدهایی که می توانیم انتخاب کنیم بصورت list مشخص می باشد.

Tangent – distance – symmetric – concintric – perpendicular – coincident – parallel – angle

( توجه کنید فقط با توجه به نوع دو قطعه انتخاب   بعضی از انواع قید ها فعال می شوند.

بطور نمونه در مثال فوق فقط چهار نوع (concentric , tangent , perpondicular , parallel ) فعال می باشند.

 

 

Parallel ـ در این حالت استوانه موازی با حفره قرار می گیرد.

Perpendicular  – قطعه استوانه عمود بر حفره قرار می گیرد.

Tangent  – بر هم مماس می شوند.

Concentric – استوانه داخل حفره قرار می گیرد.

نکته: برای اینکه بتوان موقعیت دو قطعه را از هر عملیات مشاهده کرد می توانیم از کلید preview استفاده کنیم.

تذکر : در قسمت meat alirnment از این دستور به بررسی هم ترازی بین دو قطعه انتخابی توجه شده است. این قسمت دارای سه گزینه زیر می باشد.

Aligned : این گزینه دو قطعه انتخابی را بر روی یک مسیر یا یک محور بطور هم جهت مونتاژ می کند.

Anti – aligned : در این گزینه دو قطعه انتخابی خلاف جهت یکدیگر بر روی یک مسیر مونتاژ می شود.

Closed : در هر دو حالت  anti – align , align  وابسته به موقعیت دو قطعه هیچ حرکتی نسبت به هم ندازند.

مثال زیر نمونه ای از حالت فوق را برای دو نوع قید distance , coincident مشخص می کند.

 

 

دانلود آموزش ویدیویی سالیدورک (از مقدماتی تا پیشرفته)

دانلود پایان نامه با موضوع تجارت الکترونیکی

مزایای بهره گیری از تجارت الکترونیکی در توسعه صادرات
با توجه به اهمیت تجارت الکترونیکی در اقتصاد جهانی و رشد قابل ملاحظه آن،ضرورت استفاده از بازاریابی اینترنتی را در امر صادرات می توان به شرح زیر بیان نمود: ارتباط مستقیم میان خریدار و فروشنده بدون محدودیت زمانی و مکانی، دستیابی سریع به اطلاعات در حجم وسیع، صرفه جویی های زمانی و مکانی، کاهش هزینه های بازاریابی نسبت به بازاریابی سنتی ، دسترسی جهانی و مشتری گرایی، به طوری که استفاده از فن آوری اینترنت باعث تسهیل در قیمت گذاری و طراحی تعیین مشخصات کالاها به صورت on-line شده و بدین ترتیب مشتری گرایی روز به روز افزایش می یابد. به واسطه موارد ذکر شده فوق، صادرات افزایش یافته، که خود باعث افزایش سرمایه گذاری و اشتغال زایی خواهد شد.( ملاحسینی ،١٣۸۰ :۱۳)
 
۲۰-۲-مطالعات صورت گرفته پیرامون زیر ساخت های مورد نیاز جهت گسترش تجارت الکترونیکی
تحقیقات و مطالعات زیادی چه در داخل و چه در خارج از کشور زیر ساختارهای مورد نیاز تجارت­الکترونیکی را مورد بررسی قرار داده اند که هر یک برخی جنبه های زیرساختارهای تجارت الکترونیکی را نمایان می­سازد. که با یک بررسی دقیق و موشکافانه می توان آنها را با یکدیگر تلفیق نمود و یک مدل نسبتاً جامع از زیر ساختارهای تجارت الکترونیکی را به وجود آورد. اینک برخی از این مطالعات مورد بررسی قرار می گیرد. برخی از زیر ساختارهای اصلی تجارت الکترونیکی عبارتند از(صباغی محمد، ١٣٨٢ : ٩٧)
شبکه وب سرور پشتیبانی وب سرور و نرم افزار کاتالوگ الکترونیکی طراحی­صفحات وب و نرم افزار ساخت سیستم و نرم افزار تعاملات.
در ابعادی دیگر، زیر ساختار مورد نیاز برای توسعه تجارت الکترونیکی را می توان به صورت زیر بیان نمود:
نیروی برق قابل اطمینان شبکه های ا ستاندارد و با کیفیت ارتباطی باید دارای پهنای باند عریض و مناسب برای مرتبط ساختن شرکت ها و مصرف کنندگان باشند . دسترسی آسان مصرف کنندگان و کارکنان شرکت ها به شبکه های ارتباطی ، سیستم های کامپیوتری منسجم داخلی برای شرکت ها همراه با برنامه ها و استانداردهای ذخی ره سازی داده ها به صورتی که قابل اتصال به شرکای تجاری و مصرف کنندگان باشد ، تسهیلات کامپیوتری استاندارد برای دسترسی کارکنان شرکت و دسترسی مصرف کنندگان ، تسهیلات اعتباری
و بانکی مناسب برای شرکت ها و مصرف کنندگان، سیستم های امنیتی، ذخیره سازی داده ها و ارتباطا ت، متخصصان فنی برای اجرا و عملیاتی کردن سیستم های تجارت الکترونیکی ، زیرساختار حمل و نقل مناسب ، مدیریت متعهد ، چشم انداز کارآمد و مناسب ، ارزیابی و اصلاح فرآیندهای تجاری داخلی و خارجی ، نمونه اولیه فازبندی شده برای اجرای دقیق تجارت الکترونیکی.
همچنین در مطالعات دیگر زیرساختارهای ذیل مورد تأکید قرار گرفته اند(فتحی سعید، ١٣٨٣ و نوروزی حسین، ١٣٨١):
 
 
۱-۲۰-۲-زیرساختار اطلاعاتی
شامل فناوری و استانداردها است . با وجود توسعه شتابان فناوری و استانداردهای تجارت الکترونیکی، کشورهای در حال توسعه، عملاً حرف زیادی برای گفتن ندارند .کلیه اقدامات توسعه ای در این زمینه عملاً در کشورهای توسعه یافته اتفاق افتاده است .زیرساختار جهانی اطلاعات به عنوان مهم ترین تسهیل کننده اطلاعات تجارت الکترونیکی است که کشورهای جهان سوم به منظور طراحی زیرساختار فنی باید به آن بپردازند .
اتحادیه بین المللی ارتباطات از راه دور مهم ترین سازمان بین المللی است که اقدام به طراحی استانداردهای مربوط به آن نموده است . با وجود اقدامات سازمان های بین المللی،کشورهای در حال توسعه، نظیر کشور ایران، نیز باید اقدامات بومی لازم را جهت پیاده سازی زیرساختار فنی مناسب برای تجارت الکترونیکی شروع کنند . کاری که تا به امروز به درستی صورت نگرفته، و این امر مانع بزرگی در رشد و گسترش تجارت
الکترونیکی در ایران به شمار می رود.
 
۲-۲۰-۲-زیرساختار حقوقی و قانونی
هنگام طراحی زیرساختار حقوقی و قانونی تجارت الکترونیکی، دولت ها باید توجه داشته باشند که این کار تأثیرات بسیا ر اساسی بر عملکرد تجاری کشور به جای خواهدگذاشت. مسائل زیادی مطرح است که کشورهای جهان سوم در جهت طراحی و تنظیم قانون تجارت الکترونیکی باید مد نظر قرار دهند : ترویج مسائل جنسی، کینه توزی های نژادی، پشتیبانی مشتری، حق کپی برداری و مالیات . این که این قوانین و حمایت های­حقوقی چگونه باید پیاده شود، امری است که به واسطه فعالیت های تحقیقاتی و سیاست گذاری دنبال می شود . قانون استاندارد بین المللی، و همچنین قوانینی که خود کشورها تصویب کرده اند، از جمله نمونه های این گونه مبانی حقوقی است.
 
۳-۲۰-۲-زیرساختار مالی
یکی از مشکلات کشورهای جهان سوم، مسأله تسهیل جریان سرمایه، در توسعه زیرساختار مالی تجارت الکترونیکی است . طراحی زیرساختار مالی و بانکداری الکترونیکی، به نوبه خود مستلزم اقداماتی مانند امنیت اسناد، امضای الکترونیکی، امنیت اطلاعات شخصی و اعتماد است که در کشور ما صورت نگرفته و می بایست اقدامات شایسته ای در این خصوص صورت گیرد.
 
۴-۲۰-۲-زیرساختار گمرکی تعرفه و مالیاتی
تجارت الکترونیکی با وجود این که با ایجاد زمینه انتقال مجازی و الکترونیکی اطلاعات کارایی تجاری را تا حد زیادی ارتقا داده است ، اما یکی از مهم ترین مشکلات آن عدم انتقال فیزیکی بسیاری از محصولات فروخته شده یا صادر شده، از مبادی گمرک و مالیات گذاری است . بدین منظور یکی از روش هایی که تنظیم کرده اند مالیات بر مبنای بیت است، که به معنای محاسبه مالیات بر اساس میزان انتقال داده هاست . اما مشکل این ابزار تبعیض آمیز بودن شدید آن است .چرا که تفکیکی بین انتقال داده های مربوط به مبادلات تجاری و غیرتجاری نیست . از طرفی ارتباط معنی داری بین میزان داده های انتقالی و ارزش پولی محصول مبادله شده وجود ندارد . بحث مالیات ها هم در بعد ملی مطرح است و هم در سطح بین الملل با اهمیت بیشتر ی از نظر ارتباطات گمرکی بین کشورها بروز می کند.
 
۵-۲۰-۲- زیرساختار انسانی
با انتقال از اقتصاد صنعتی به اقتصاد مبتنی بر دانش که در آن اطلاعات مهم ترین منبع بهره وری است، آموزش و یادگیری مداوم و متناسب با اقتصاد جدید نه تنها برای مدیران بلکه حتی برای کارگران س اده نیز یک ضرورت تلقی می شود. همچنان که صنعت، تجارت و خدمات به تکنولوژی جدید منتقل می شود، مهارت ها و توانایی های تخصصی جدیدی مطرح می شوند که باید فرا گرفته شوند.
با توجه به موارد برشمرده شده، می توان نتیجه گرفت که توسعه تجارت الکترونیکی نیازمند نگاهی همه جانبه و سیستمی به این مسأله می باشد و تنها از طریق توسعه متوازن نیازمندی های اصلی است که می توان از اثرات مثبتی که تجارت و کسب و کار الکترونیکی در پی دارد بهره مند گردید.

 پایان نامه ارشد رشته مدیریت بازرگانی : تاثیر تجارت الکترونیکی در توسعه صادرات گلاب و عرقیات
پایان نامه عوامل مؤثر بر اعتماد مشتری در تجارت الکترونیک
پایان نامه  اشتراک پذیری و فروش الکترونیکی در شرکت‌های گاز
دانلود پایان نامه : بررسی موانع و ارائه راهکارهای بکارگیری تجارت الکترونیکی در خصوص ساماندهی نظام توزیع کالا
پایان نامه توثیق اسنادتجارتی الکترونیکی بین المللی در نظام ایران و انگلستان

پایان نامه مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) در مدیریت زمان و هزینه ی تغییرات و دوباره کاری ها

 

مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)

در مدیریت زمان و هزینه ی تغییرات و دوباره کاری ها:

تغییرات را می توان به روش های مختلف دسته بندی کرد که به هدف ما از طبقه بندی بستگی دارد.
تغییرات در پروژه های ساخت و ساز را می توان بر اساس علت طبقه بندی کرد.
 
طبقه بندی بر اساس علت یا منشاء، بهترین راه حل برای ارزیابی اثرات هزینه ای تغییر است که این علل می توان متعدد باشد.
تغییرات طراحی که باعث ایجاد 5/52 درصد از مجموع تغییرات می شود به طور عمده به سه دسته تقسیم می شود:

  • تغییرات در بهبود طراحی ها از طریق فرآیند طراحی ایجاد می شود.
  •  
  • به عنوان مثال، تغییرات حاصل از بررسی طرح، پیشرفت های تکنولوژیک و یا بررسی قابل ساخت بودن طرح.
  • تغییرات طراحی که توسط مالک سرچشمه گرفته شده است ،به عنوان مثال ،تغییرات دامنه
  • تغییرات طراحی که توسط مهندس مشاور آغاز شده است.
  •  
  • به عنوان مثال، انتخاب یک پمپ، شیر و یا ابزار دیگر که بر بهره برداری تاسیسات تاثیر می گذارد.

اشتباهات طراحی و حذفیات ذکر شده در این مطالعه نیز از دیگر علل ممکن تغییر در ساخت و ساز است [44].

تغییرات در پروژه می توانند به دو صورت باشند:

  • تغییرات قابل اجتناب : تغییراتی هستند که قابل پیش بینی می باشند و یا ماهیتا انتخابی هستند.
  •  
  • تغییرات غیر قابل اجتناب : تغییراتی هستند که قابل پیش بینی نبوده و یا انتخابی نیستند.

تفکیک بین تغییرات قابل اجتناب و غیر قابل اجتناب در مدیریت تغییرات حائز اهمیت است.
تغییرات به طور کلی به تغییرات مرتبط با مقدار کار اشاره می نماید که می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • افزایش کمی کار (تغییرات افزاینده )
  • کاهش کمی کار ( تغییرات کاهنده )
  • تخریب و دوباره کاری
  • تغییر در مشخصات ،استاندارد ها و سطح کیفیت مورد نظر
  • تغییر در محدوده کار
  • ترکیبی از موارد فوق [41].

در جای دیگر تغییرات بر اساس میزان تاثیرشان بر محدوده اجرایی دسته بندی شده اند که به شرح زیر بیان می شوند [44].

  • تغییر افزایشی: که دامنه کاری را افزایش می دهد.
  • تغییر کاهشی: برخلاف نوع قبلی ، این تغییرات شامل حذف کار و یا کاهش دامنه کار پیمانکاران می شود و این تغییر منفی است و معمولا شامل کسر ارزش قرارداد می باشد.
  • دوباره کاری – با توجه به کمبود کیفیت : اگر چه این نوع تغییر شامل هیچ تغییری در حوزه نمی شود اما می تواند یک تاثیر هزینه ای زیاد داشته باشد.
  • تغییرات ضرب العجلی: تغییراتی که به دلیل عقب ماندگی از برنامه زمانی یا هزینه ای ایجاد شود.

علاوه بر تغییرات فوق، تغییراتی هستند که کمیت کار را تحت تاثیر قرار نمی دهند اما به طور موثر هزینه و یا زمان را تغییر می دهند.
 
به عنوان نمونه، تاخیر در رسیدن به موقع مواد و تجهیزات به پروژه، یک اتفاق فورس ماژور که می تواند هر دو عامل زمان و هزینه را تحت تاثیر قرا دهد و تغییر در کیفیت و سرعت کار به دلیل پیشرفتهای مرتبط با فناوری اطلاعات [41].

لینک جزییات بیشتر و دانلود پایان نامه :

پایان نامه : بررسی بسترهای لازم برای به کارگیری مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) در مدیریت زمان و هزینه ی تغییرات ودوباره کاری هادر شرکت های پیمانکاری ساختمان

تنظیم هیجان – پایان نامه

تنظیم هیجانتنظیم هیجان فرایندی است که افراد به وسیله ی آن هیجاناتشان را کنترل می کنند (کول 2009). در طول دو دهه گذشته تنظیم هیجان به عنوان یکی از مهمترین ساختارها جهت فهمیدن رشد و عملکرد انسان ها تبدیل شده است (زمان و همکاران، 2006). عملکرد تنظیم هیجان شروع و توسعه اش در دوران کودکی می باشد، که این منجر به توانایی برای کنترل پردازش اطلاعات هیجانی خود و دیگران برای کمک و موفقیت درونی و بیرونی از جهان می شود (بارات و گراس، 2001؛لمریس و آرسنیو ، 2000؛ مایر، کاریوسو و سالوی ، 2000؛ سارنی ، 1999؛ تامپسون، لوییز و کالکینس ، 2008). توانایی برای تنظیم هیجان مهارتی حیاتی است، برای جوانان و نوجوانانی که با تعاملات پیچیده اجتماعی رو به رو هستند (فیلیپس و پاور ، 2007). اگر اختلال در هیجانات شخص باعث پایین آمدن عملکرد فردی، اجتماعی و کاهش رضایت از زندگی شخص شود، در اصطلاح به آن بد تنظیمی هیجانی گفته می شود (گراس و مانوز ، 1995). اختلال در تنظیم هیجان می تواند، منجر به مشکلات روانشناختی از درون (به عنوان مثال: کمرویی و عقب نشینی اجتماعی) و برون (به عنوان مثال: مخالفت، پرخاشگری و رفتار مخرب) در شخص شود (کوستینک و فوتس ، 2002؛ تامپسون، 1994). عملکردهای تنظیم هیجان با رشد انسان در ارتباط است و شکست در این عملکردها می تواند به صورت بالقوه خطر ابتلا به علایم روانشناختی را افزایش دهد (کوباک و اسکیری ، 1998). نظریه های تنظیم هیجان به شرح زیر می باشد:
بسیاری از این نظریه ها که در مورد سوءمصرف مواد به وجود آمده اند، اعتیاد را به عنوان فرایند های انگیزشی در نظر می گیرند (رابینسون ، 2000). مدل پردازشی تنظیم هیجان که توسط گراس و همکاران بسط داده شده یک سری از فعالیت های کوچکتر تنظیم هیجانات را تشکیل می دهد (گراس، 1998). مدل پردازشی بسط یافته مدل هنجاری تنظیم هیجانات می باشد. در مدل هنجاری بر تجارب هیجانی تمرکز می شود، ولی این که چگونه تنظیم هیجان اتفاق می افتد را تبیین نمی کند (گراس، 2008)، ولی مدل پردازشی از یک سری فرایندهایی به وجود آمده که شامل مجموعه ای از مراحل تنظیم هیجانات می باشد. این مراحل شامل توجه و ارزیابی پاسخ های هیجانی می باشد (گراس و تامپسون، 2008). مدل پردازشی تنظیم هیجان از پنج مولفه تشکیل یافته است که عبارتند از: انتخاب موقعیت، اصلاح موقعیت، تغییر شناخت و تعدیل پاسخ (گراس، 2001).
در مدل پردازشی مشکلات افرادی که با مواد مخدر وابسته هستند مورد بحث قرار می گیرد. در این مدل هوش هیجانی بسیار تاثیر گذار می باشد، هوش هیجانی عبارت است از توانایی فهم چگونگی هیجانات و اینکه افراد چگونه هیجانات و واکنش های هیجانی شان را در مقابل دیگران مدیریت می کنند (ترینداد و جانسون، 2002).
پایان نامه بررسی اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر تنظیم هیجان بر ناگویی خلقی و اجتناب تجربی
فرایندهای نظارتی هیجان یکی از مولفه های مهارت های تحلیلی در رشد صلاحیت های هیجانی و عاطفی افراد می باشد (لمرینس و آرسینو، 2000، سارنی، 1999). شایستگی هیجانی اشاره به ظرفیت پاسخ دهی هیجانی دارد، که برای تحقق اهداف سازگارانه و استفاده از راهبردهای دانش هیجانی در موقعیت های اجتماعی ضروری می باشد (سارنی1999). سارنی (1999) معتقد است که تنظیم هیجانات به عنوان یکی از هشت مولفه مهارتی می باشد، که هر انسانی برای رسیدن به اهدافش نیازمند است آن را داشته باشد. نظریه ی هیجانی و شایستگی اجتماعی در تنظیم هیجانات به عنوان یک مهارت مقابله ای کلیدی در میان مهارت های مرتبط با توسعه ی ظرفیت های هیجانی در شرایط اجتماعی افراد می باشد.
بونانو (2001) مدل خود گردانی را در تنظیم هیجان به عنوان یکی از خصیصه های کلی فرد در بهبود سلامت روان ارائه کرده است. او از سه نوع فرایند های نظارتی که افراد در پاسخ به نیاز هایی که برای تعادل حیاتی به آن نیازمند هستند نام می برند. با توجه به نظریه بونانو فرایند های تنظیم کننده هنگامی به وجود می آیند که بین عملکردهای داخلی و بیرونی اختلافی به وجود بیاید، فعال شدن هر هدف خاص بستگی به طرحواره ای که فعال شده دارد که این طرحواره ممکن است آگاهانه و عمدی یا به صورت خودکار یا به وسیله نشانه های زیست محیطی باشد. در مدل بونانو تنظیم هیجان به عنوان جنبه ای از خود تنظیمی بر اساس تعادل هیجانی افراد به کار برده می شود که برای دستیابی به این اهداف ارگانیسم نیازمند نظارت بیشتر و به تاخیر انداختن یک سری از نیازهای خود می باشد.

پایان نامه تدابیر ایمنی و امنیتی پدافند غیر عامل در محیطهای IT


 
واحد تهران جنوب
دانشکده تحصیلات تکمیلی
سمینار برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
“M.Sc”
مهندسی کامپیوتر – نرم افزار
عنوان :
تدابیر ایمنی و امنیتی پدافند غیر عامل در محیطهای IT
استاد راهنما :
دکتر ناصر مدیری
نگارش :
منیر سادات شاه ولایتی
خردادماه 1388
أ
ب
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران جنوب
دانشکده تحصیلات تکمیلی
سمینار برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
“M.Sc”
مهندسی کامپیوتر – نرم افزار
عنوان :
تدابیر ایمنی و امنیتی پدافند غیر عامل در محیطهای IT
نگارش :
منیر سادات شاه ولایتی
-1 استاد راهنما : دکتر ناصر مدیری
2 -مدیر گروه : دکتر محمدرضا صالح نمدی
1388 17/3/ : دفاعیه تاریخ
ج
تقدیم به عزیزانم:
پدر ، مادر ، همسر و یگانه دخترم ، که با صبری به گستردگی آسما ن و قلبی به گرمی خورشید
مرا در طی طریق زندگی یاری نمودند و خواهند نمود و به بار نشستن هدفم بواسطه ی باران
محبت و حمایت بی دریغ آنان بود .
د
سپاسگزاری
با سپاس بی اندازه از خداوند متعال و قدردانی و تشکر فراوان از استاد ارجمند جناب آقای
دکترناصر مدیری که مرا در حصول نتیجه، مورد راهنمایی و حمایت های ارزشمند شان قرار
دادند. بدیهی است که پیشنهادات وانتقادات سازنده ی استاد گرامی مرا در بهبود کار و انجام
هرچه بهتراین سمینار یاری نمود. یابه ن امید که این سمینار در جهت ارتقای سطح علمی و
تشویق دانشجویان پرتلاش ، دریچه ای هرچند کوچک را بگشاید.

فهرست مطالب
عنوان مطالب شماره صفحه
چکیده …………………………………………………………………………………. 1
مقدمه ………………………………………………………………………………….. 2
فصل اول : کلیات
4 ……………………………………………………………………………هدف 1 -1( °
4 …………………………………………………………………..تحقیق پیشینه 1 -2( °
° )3 -1 روش کار و تحقیق ……………………………………………………………… 5
فصل دوم : اصول و مبانی پدافند غیر عامل
° 1 -2 ( مفهوم پدافند غیرعامل………………………………………………………. .. 7
° )2 -2 ضرورت وجود پدافند غیر عامل………………………………………………… 7
° 3 -2 ( قابلیت های پدافند غیر عامل ………………………………………………….. 8
° )4 -2 اصول پدافند غیرعامل ………………………………………………………. … 8
9 …………………………………………………………………….کلان اهداف ) 2 -5 °
9 ……………………………………………………………………….. راهبردها 2 -6 ( °
فصل سوم : شیوه چیدمان، کلاسه بندی و دستورالعملهای پدافند غیر عامل
جهت پیشگیری و کاهش نفوذ به محیطهای IT
° )1 -3 سه استرانژی مهم برای ایمن سازی فضای IT ……………………………….. 12
° 2 -3 ( ضرورت تامین پدافند غیر عامل در محیطهای IT .. …………………………..12
° 3 -3 ( تقسیم بندی تدابیر ایمنی پدافند غیر عامل در زمینه IT ……………………. 13
14 …………………………………………………………………فیزیکی تدابیر ) 3 -4 °
14 …………………………………………….IT محیطهای فیزیکی امنیت ) 3 -4-1 °
° 1-1-4 -3 ( مکان و مشخصات ساختمانی محیط………………………………… 15
16 …………………………………………….الکتریسیته و تغذیه منبع ) 3 -4-1-2 °
17 ……………………………………………………………… دیوارها ) 3 -4-1-3 °
° ) 4-1-4 -3 خنک سازی ،تهویه هوا و رطوبت……………………………………. 17
° 5-1-4 -3 ( کنترل،تشخیص و پیشگیری از حریق……………………………….. 17
18 ……………………………………….نظارتی سیستمهای از استفاده 3 -4-1-6 ( °
18 ……………………………………………………… کاذب کف قاب ) 3 -4-1-7 °
و
فهرست مطالب
عنوان مطالب شماره صفحه
° 8-1-4 -3 ( استفاده از امنیت فیزیکی لایه ای …………………………………… 18
° 9-1-4 -3 ( نگهداری نسخههای پشتیبان در مکانی امن…………………………. 19
19 ………………………………………….. فیزیکی دسترسی کنترل) 10 3 -4-1- °
° )2-4 -3 ارائه یک مدل از طراحی شبکه ارتباطی امن ………………………….. … 19
19 … ………………………….. CISCO شرکت SAFE معماری معرفی ) 3 -4-2-1 °
21 ………………………………………..SAFE معماری های ویژگی 3 -4-2-2( °
° 3-4 -3 ( نحوه چیدمان پیشگیرانه پدافند غیر عامل……………………………….. 22
° 5 -3 ( تدابیر منطقی پدافند غیر عامل ………………………………………………. 22
° ) 6 -3 دستورالعملهای امنیتی یا روشهای انجام کار …………………………………. 24
° 1-6 -3 ( انواع آسیب پذیریها و تهدیدات موجود در محیط IT …………………… 26
29 ………………………………………………………. نفوذ کلی سناریوی 3 -6-2 ( °
° )3-6 -3 دستورالعملهای پیشگیرانه و کاهنده پدافند غیرعامل جهت تامین امنیت … 31
° 1-3-6 -3 ( ایمن نمودن سیستم های عامل و برنامه های کاربردی ……………… 31
° ) 2-3-6 -3 حذف سرویس های غیر ضروری…………………………………….. 31
31 ……………………………………………………………..عبور رمز ) 3 -6-3-3 °
° 4-3-6 -3 ( عدم اجرای برنامه هایی که منابع آنها تایید شده نیست(سیاست PKI (33
33 ………………………. E-mail ضمائم از برخی در محدودیت ایجاد ) 3 -6-3-5 °
° ) 6-3-6 -3 اعطای حداقل امتیاز به کاربران……………………………………… 34
35 …………………………………(Log Files ) رخداد ثبت فایلهای ) 3 -6-3-7 °
38 .. ………………………………………………………. شبکه چاپگر 3 -6-3-8 ( °
38 …………………………………………………….SNMP پروتکل 3 -6-3-9 ( °
38 ………………………………………………… شبکه امنیت تست) 10 3 -6-3- °
38 ………………………………………………نفوذ کاهش دستورالعملهای 3 -6-4 ( °
° )1-4-6 -3 آشنایی با Netstat و سوئیچ های آن ………………………………… 39
° 5-6 -3 ( ویژگیهای یک سیاست امنیتی خوب…………………………………….. 40
° ) 6-6 -3 راهکارهای کلی پیشگیری از حملات…………………………………….. 41
° 7-6 -3 ( اقدامات مؤثر برای به حداقل رساندن زمان برگشت به حالت اولیه……….. 42
ز
فهرست مطالب
عنوان مطالب شماره صفحه
° 8-6 -3 ( عوامل مؤثر در هزینه احیای سیستم ها پس از یک حمله ……………….. 43
° فصل چهارم:ارائه مدل شناسایی و ایمن سازی پدافند غیرعامل در محیطهای مبتنی بر IT
° )1 -4 اهداف ایجاد امنیت…………………………………………………………… 46
° )2 -4 انواع سیکل های امنیتی……………………………………………………… 46
° )3 -4 مفاهیم پایه در مدیریت و شناسایی خطر…………………………………….. 48
° )4 -4 سیکل بهینه پیشنهادی متناسب با پدافند غیرعامل………………………….. 49
51 ……………………………………………………………خطر شناسایی 4 -4-1( °
° )1-1-4 -4 انواع حملات در محیطهای کامپیوتری………………………………. 52
° )2-1-4 -4 تجزیه و تحلیل خطر در مورد سیستم عاملها………………………… 54
° )2-4 -4 شناسایی عوامل ایجاد خطر ……………………………………………… 55
° )3-4 -4 شناسایی عواقب ایجاد خطر……………………………………………… 56
57 … ………………………………………………………. خسارات ارزیابی 4 -4-4( °
59 ……………………………………………………….خطر سطوح تعیین 4 -4-5( °
° )6-4 -4 شناسایی راه حل های مختلف……………………………………………. 60
° )7-4 -4 انتخاب بهترین گزینه ها …………………………………………………. 61
62 .. ………………………………………………………. کنترل و بازنگری 4 -4-8( °
فصل پنجم : نتیجهگیری و پیشنهادات
نتیجهگیری و پیشنهادات…………………………………………………………… 64
منابع فارسی……………………………………………………………………….. 65
منابع انگلیسی………………………………………………………………………. 66
سایتهای علمی و اطلاعاتی………………………………………………………. … 67
چکیده انگلیسی…………………………………………………………………….. 68
ح
فهرست جداول
عنوان شماره صفحه
جدول : 1-3 تدابیر امنیت فیزیکی محیطهای IT ……………………………………. 14
جدول : 2-3 انواع سرورهای موجود در شبکه ……………………………………….. 24
° جدول : 3-3 نمونه پیکر بندی یک روتر نمونه مطابق استانداردهای Cisco …………24
°جدول : 4-3 آسیب پذیری های مهم برای سیستم های موجود در شبکه…………… 28
°جدول : 5-3 آسیب پذیری های مهم برای یک سیستم واحد……………………….. 29
°جدول : 6-3 ایجاد محدودیت در برخی از ضمائم Mail-E ………………………….33
°جدول : 7-3 طبقه بندی انواع داده برای ثبت و بازبینی………………………….. … 37
°جدول : 8-3 اقداماتی در لازم سازمانها و بخشهای دولتی ………………………….. . 41
°جدول : 9-3 اقداماتی در لازم زیر ساختهای فناوری اطلاعات و بخشهای خصوصی …. 42
°جدول -3: 10 عوامل مؤثر در هزینه احیای سیستم ها پس از یک حمله……………. 43
°جدول : 1-4 اهداف نفوذگران………………………………………………………. . 52
°جدول : 2-4 انواع حملات…………………………………………………………… 52
°جدول : 3-4 مرحله شنایایی خطر در مورد سیستم عامل ویندوز……………………. 54
° : 4 -4 جدول جدول شناسایی خطرات ………………………………………………. 59
° : 5 -4 جدول ماتریس احتمال وقوع خطر به شدت عواقب ………………………….. . 60
° جدول : 6-4 بررسی راه حل های مختلف ………………………………………….. 62
ط
فهرست شکل ها
عنوان شماره صفحه
° شکل : 1 -3 کاربرد تدابیر پدافندی در زمینه IT ……………………………………. 13
° شکل : 2 -3 تقسیم بندی تدابیر ایمنی پدافند غیر عامل در زمینه IT ……………….13
° شکل : 3 -3 مدل ارائه شده توسط شرکت سیسکو از یک شبکه سازمانی ……………. 20
° شکل : 4 -3 بلوک دیاگرام معماری SAFE ………………………………………….21
° شکل : 5 -3 دیوارهای آتش مورد نیاز برای ایجاد پدافند غیر عامل در شبکه ………… 22
° شکل : 6 -3 سناریوی به روز رسانی سیستم عامل یک روتر نمونه …………………… 25
° شکل : 7 -3 گامهای مربوط به سناریوی ارائه شده………………………………….. 25
° شکل : 1 -4 اولین سیکل امنیتی…………………………………………………….. 47
° شکل : 2 -4 دومین سیکل امنیتی…………………………………………………… 48
° شکل : 3 -4 سیکل امنیتی پیشنهادی……………………………………………….. 50
° شکل : 4 -4 شکل کلی درخت تحلیل خطا ………………………………………….. 55
° شکل : 5 -4 درخت تحلیل خطا برای IE …………………………………………… 56
°
١
چکیده
فضای سایبر شامل اینترنت و دیگر شبکه های مبتنی بر کامپیوتر در حال تبدیل شدن به یکی از
مهمترین تاسیسات زیربنایی است که اجتماعات مدرن را توصیف می نماید. در میان این شبکه ها،
سیستم هایی وجود دارد که کنترل و مدیریت سایر تاسیسات زیربنایی مانند بانکها، سرویسهای حیاتی و
اورژانس، انتقال انرژی و خیلی از سیستم های نظامی را بر عهده دارند و خیلی از مراکز اقتصادی و ثبات
سیاسی و اجتماعی نیز ممکن است به این شبکه ها وابسته باشند. از طرفی اینترنت به عنوان دنیایی که
نسخه دیجیتال شده دنیای واقعی است، محیطی را ایجاد کرده است که در آن می توان انواع و اقسام
جرایم را شاهد بود. البته محصور بودن دنیای واقعی سبب می شود فرآیند کنترل در آن امکان پذیر باشد
ولی از آنجایی که محیط مجازی هیچ مرزی ندارد، مشکلات فراوانی پیش روی قانون گذار وجود خواهد
داشت. بنابراین ما نیاز داریم علاوه بر برقرار کردن حفاظتهای تکنیکی در شبکه ، هوشیاری و آگاهی
کامل ی نسبت به همه کاربران و خطرات همراه آنها در استفاده از سیستم های متصل به شبکه داشته
باشیم. نکته حیاتی در استراتژی های دفاعی نظارت مداوم بر شبکه و همچنین نوآوری در ایجاد
تکنیکهای جدید نظارتی بمنظور به حداقل رساندن عوامل ایجاد خطرات می باشد. در هر صورت در هر
استراتژی دفاعی که فی نفسه یک سیستم پیچیده می باشد، باید مراحلی وجود داشته باشد که که باعث
پیشگیری یا کاهش اثرات حملات گردد. این مراحل می تواند شامل مدیریت وقایع موجود در سازمان،
بازسازی مجدد پس از وقوع حمله و بهبود بخشیدن کارایی دفاعی ، بوسیله تحلیل و طراحی مجدد
المانهایی که مورد سوء استفاده جهت ایجاد نفوذ قرار گرفته اند باشد و قبل از وقوع حملات باید پیش
بینی گردند .
٢
مقدمه
در عصر کنونی با گسترش تکنولوژی اطلاعات یا IT ،گردش امور کشور ها از جمله امور اداری، اقتصادی،
آموزشی و سیاست به شبکه های کامپیوتری محول گردیده و البته در برخی از کشورها از جمله ایران
حرکتی برای اجرایی نمودن آن صورت گرفته است. بدلیل ساختار شکننده کنونی اینترنت، که در مقابل
تهدیدات امنیتی به تلنگری فرو می پاشد، لزوم تامین امنیت این شبکه و حفاظت از اطلاعات مبادلاتی بر
روی این بستر آشفته، امروزه بیش از پیش احساس می شود و عدم توجه به آن خسارات غیر قابل جبرانی
به پیکره آن کشور، سازمانهای فعال و تمام افراد درگیر با این شبکه ارتباطی وارد می کند. در ایران علاوه
بر مخاطرات فوق ، عدم وجود ستون فقرات انتقال اطلاعات باعث شده جریان اطلاعاتی کشورمان از
شاهراههای اطلاعاتی مغرب زمین عبور کند! و این موضوع نیز به نوبه خود ابتدای ناامنی محسوب می
شود و از طرفی توسعه دهندگان اینترنت در ایران که بیشتر از صنف تجارند تا متخصصین، به امنیت
اطلاعات کمتر توجه نموده و برای کاهش هزینه ها از کنار آن به سادگی می گذرند ! بحث امنیت در
اینترنت بحث گسترده ای است و امروزه لازم است یک مجموعه از پارامترهای امنیتی در کنار هم قرار
گیرند تا بتوانند امنیت را در حد مطلوب برای یک شبکه و سیستمهای منفرد فعال در این شبکه حفظ
نمایند. امنیت در اینترنت، رهیافتی است برای حفاظت از اطلاعات مبادلاتی و سیستم های مرتبط با آن
در بستر شبکه گسترده ای همچون اینترنت که تهدیدات بسیاری بعلت وجود آسیب پذیریهای شناخته
شده و همچنین ناشناخته در پروتکلهای ارتباطی، پیکربندی نادرست سیستم های امنیتی و سیستم های
درگیر با امنیت و برنامه های مرتبط با آن، سهل انگاری کاربران و …. مطرح می باشد .
نکته ای که همواره باید به آن توجه نمود این است که بحث امنیت یک فراورده نیست، بلکه یک فرایند
است و با استفاده از مجموعه ای از ابزارها و پروتکل های امنیتی و همچنین تکنیک های مرتبط برای
پیکربندی صحیح آنها قابل تامین می باشد. امنیت در شبکه و سیستم های مرتبط با آن همچون فرایندی
است که هرگز نمی توان گفت راهی برای نفوذگران جهت دسترسی غیر مجاز به شبکه و سیستم های
کاربران وجود ندارد، زیرا همیشه شکافی بین امنیت ایدهآل و امنیت واقعی وجود دارد.تنها با به روز نگه
داشتن دانش خود و کاربران خود می توان سطح امنیتی شبکه و سیستم های موجود را درحد مطلوب
نگاه داشت و حفظ نمود .
بنابراین در دنیای دیجیتالی امروز، با توجه بـه ازدیـاد حمـلات اطلاعـاتی، لـزوم بررسـی و تحقیقـات در
روشهای مقابله ، بیش از پیش ضروری است. بهترین راه مقابله با این حملات اطلاعاتی در محـیط سـایبر،
تقویت اقدامات امنیتی در شبکه های رایانه ای و اینترنتی و اجرای دستورالعمل های مبتنـی بـر پدافنـد
غیرعامل است. راهکار مناسب برای مقابله این است که نقشه و روش درستی برای این کار داشته باشیم و
در اولین گام ، اهداف ، روش های عملیاتی و منابع حمله کننده را بشناسیم. بنابراین باید با داشتن روش و
نقشه درست و اجرای قدم به قدم آن، در صورت وقوع بحران ، از گسترش آن جلوگیری شود و تمام نیروها
برای کاهش بحران و کنترل اوضاع آماده و بسیج شوند تا شرایط به وضعیت مطلوب اولیه بازگردد .
٣
فصل اول
کلیات تحقیق
۴
فصل اول: کلیات تحقیق
هدف 1 -1(
از آنجا که اهمیت امنیت تبادل اطلاعات و ایجاد محیطهای امن ارتباطی، اصلی مهم در مدیریت شبکه
های کامپیوتری و مخابراتی می باشد، لذا کنترل سطح امنیت شبکه و اطمینان از سطح امنیت تبادل
اطلاعات، نیاز به واحد پدافند غیر عامل را، به عنوان بخشی از واحد کنترل شبکه ضروری می نماید.
همچنین بدلیل تقسیم محیطهای IT به سه بخش فیزیکی ( شامل تجهیزات و امکانات)، منطقی( شامل
اطلاعات، برنامه ها، نرم افزارها و) دستورالعملها (شامل شیوه ها و دستورالعملهای پیشگیری و کاهش
نفوذ ، ) تدابیر امنیتی پدافند غیر عامل نیز متناسب با هر قسمت پیش بینی گردد. پدافند غیر عامل در
محیط فیزیکی شامل نحوه چیدمان پیشگیرانه و معماری امن محیط می باشد که با پرداختن و بررسی
یک معماری امن مطابق استانداردهای Cisco این بخش بررسی خواهد گردید . پدافند غیر عامل در
محیط منطقی شامل نحوه پیکربندی سیستم عاملها و پرداختن به نحوه تهیه نرم افزارها می باشد و نهایتا
پدافند غیر عامل در قسمت دستورالعملها شامل تدابیر پیشگیرانه و کاهنده در مقابل نفوذ و حملات می
گردد. همچنین سعی میگردد به معرفی آسیب پذیری های موجود در مراکز داده و سایتهای اطلاع رسانی
پرداخته شود و سپس راهکارهای مقابله با این آسیب پذیریها عنوان گردد.همچنین انواع حملات موجود
در یک محیط و IT روشهای مقابله با آنها و همچنین روشهایی که موجب کاهش آسیب پذیری و ایمن
سازی محیطهای IT می گردند بررسی شوند.بدین منظور انواع سیکلهای امنیتی استاندارد موجود معرفی
می گردند و یک سیکل امنیتی بهینه که مطابق با نیازهای پدافند غیر عامل در محیطهای IT باشد ارائه
می گردد بر و مبنای آن فعالیتهای لازم برای رسیدن به امنیت در این محیطها بررسی می گردند .
)2 -1 پیشینه تحقیق
شبکه های ارتباطی زیر ساخت لازم برای عرضه اطلاعات در یک سازمان را فراهم می نمایند. به موازات
رشد وگسترش تکنولوژی اطلاعات، مقوله امنیت در شبکه های کامپیوتری و ارتباطی، بطور چشمگیری
مورد توجه قرار گرفته و همه روزه بر تعداد پژوهشهایی که در زمینه اصول سیستمهای امنیتی می باشند
افزوده می گردد. جایگاه امنیت در شبکه های کامپیوتری و ارتباطی یکی از مسائل مهم در دنیای امروز
می باشد. مدتهاست که استفاده گسترده از کامپیوتر در ارتش و تاسیسات دفاعی، بکارگیری قوانین و
آیین نامه های ویژه ای را برای حفظ امنیت در سیستمهای فضای سایبر ضروری ساخته است .
میتوان ادعا نمود که قدمت پدافند غیر عامل به قدمت تمدن بشری باز میگردد. لیکن این موضوع برای
نسلهای بشر به صورت تلاشهای آنها برای حراست و مراقبت در برابر دشمنان طبیعی و انسانی آنها
نمایان شده است. برج و باروهای حفاظتی شهرها ، قلعهها و حصارها نمونههای بارزی در این خصوص
میباشند .
در عصر جدید با توجه به مقتضیات عالم جدید و ایجاد دولت و ملتها، این موضوع از حیطه شهری به
۵
گستره ملی انتقال پیدا نمود. با بروز جنگ جهانی اول و دوم و کشیده شدن پای جنگ به شهرها این
موضوع اهمیت بیشتری یافت و شکل علنی به خود گرفت. پس از آن جنگ سرد و چالشهای جهانی
مرتبط با سلاحهای کشتار جمعی اهمیت این بحث را بیشتر نمود. در نهایت با وقوع حادثه 11 سپتامبر
این مبحث وارد فاز جدیدی از مطالعات و برنامههای اجرایی شد.امروزه تروریست های فضای IT به جای
استفاده از سلاح های رایج، بمب ها و موشک ها یا سایر ابزارهای معمول از روشهای جدیدی برای پیشبرد
اهداف خود استفاده میکنند . نرم افزارهای مخرب رایانه ای ، ویروس ها، کرم ها، تروجان ها، ایمیل
بمبینگ، گوگل بمبینگ، هک و نفوذ رایانه ای و خرابکاری یا دستکاری های اینترنتی و شبکه ای، بخشی
از ابزارهای تروریست های مجازی به شمار می رود .
امنیت شبکه های سایبری و کلیه سیستم های رایانه ای در هر کشوری از اهمیت زیادی برخوردار
است.تقویت زیرساخت های سایبری همچنین جایگاه ویژه ای در پدافند غیر عامل که به تازگی از سوی
مراجع ذی صلاح در ایران ابلاغ شده است، دارد. اتخاذ تدابیر امنیتی در زمینه فناوری های رایانه ای و
سایبرنتیک مهم ترین اقدام برای پیشگیری از آسیب های احتمالی در برابر هر گونه اقدامات تروریسم
سایبری می باشد . بنابراین برای کاهش تهدیدپذیری ملی در برابر این حملات، در ابتدا باید انواع حملات
احتمالی و روشهای ایجاد این حملات را شناسایی نمود و سپس روشهای مقابله با حملات ، نحوه پاتک
زدن در مقابل آنها و نحوه کنترل این حملات را شناخت و آنها را بکار برد و این میسر نیست جز با
داشتن برنامه جامع و مدون بین تمام سازمانها و نهادها برای پیشگیری و کاهش حملات نفوذگران داخلی
و خارجی. از آنجا که مبحث پدافند غیر عامل به تازگی در ایران مطرح گردیده ، پژوهشهای در این زمینه
هنوز نوپا و در ابتدای راه است. امید که مطالب این مستند در جهت ارتقای سطح علمی و تشویق
دانشجویان پرتلاش، دریچه ای هرچند کوچک را بگشاید .
)3 -1 روش کار و تحقیق
– 1 شناخت اصول و مبانی و تعاریف پدافند غیر عامل
– 2 شناخت تقسیم بندی محیطهای IT و تدابیر امنیتی متناسب با هر قسمت
– 3 شناخت آسیب پذیریهای محیطهای IT
– 4 شناخت چیدمان پیشگیرانه و کاهش نفوذ پدافند غیر عامل
– 5 شناخت انواع سیکلهای امنیتی موجود در استانداردهای ایمن سازی سایتهای کامپیوتری
– 6 ارائه یک سیکل امنیتی بهینه مطابق با نیازهای پدافند غیر عامل در محیطهای IT
۶
فصل دوم
اصول و مبانی پدافند غیر عامل
٧
1 فصل دوم : اصول و مبانی پدافند غیر عامل
)1-2 مفهوم پدافند غیرعامل
پدافند در معنای لغوی مترادف با دفاع است، دفاع نیز بر دو قسم است دفاع عامل و دفاع غیر عامل. دفاع
عامل مبتنی بر فعالیت نیروهای مسلح و متکی بر تسلیحات و تجهیزات نظامی میباشد. [3[
در کنار پدافند عامل، نوع دیگری از دفاع وجود دارد که به آن پدافند غیر عامل میگویند، تعریف این
نوع پدافند در تمام دنیا یکسان است و به دفاعی گفته میشود که متکی به تجهیزات و تسلیحات نظامی
نیست. پدافند غیر عامل مجموعهای از برنامهریزیها، طراحیها و اقدامات است که باعث کاهش آسیب
پذیری در مقابل تهدیدات دشمن میشود. از این مفهوم تحت عنوان بازدارندگی نیز یاد میشود.
سیاستهای اصلی پدافند غیر عامل مبتنی بر بقا و حفظ امنیت میباشد.
به بیان دیگر هر اقدام غیر مسلحانه ای که موجب کاهش آسیب پذیری نیروی انسانی، ساختمان ها،
تاسیسات، تجهیزات، اسناد و شریان های کشور در مقابل عملیـات خصـمانه و مـخرب دشمن گردد،
پدافند غیرعامل خوانده می شود.به بیان سادهتر پدافند غیرعامل، مجموعه اقداماتی است که انجام می
شود تا در صورت بروز جنگ، خسارات احتمالی به حداقل میزان خود برسدو با به کار بردن مجموعه
تمهیدات، روش ها واقداماتی که بدون نیاز به هیچ نوع جنگ افزار نظامی و صرفأ بر مبنای رعایت اصول
طراحی وبرنامه ریزی بتوان آسیب های ناشی از تهاجم دشمن را کاهش داد ویا به را آن حداقل رساند
وموجب بهبود قابلیت های دفاعی و افزایش توان مقاومت گردد .
ـه دف از اجـرای طـ رحهای پدافـند غیرعـامل کاسـتن از آسیبپذیری نیروی انسانی ، تجهیزات حیاتی و
حساس و مهم کشور علیرغـم حـملات خصـمانه و مخرب دشمن و استمرار فعالیتها و خدمات زیر بنایی
و تامین نیازهای حیاتی و تداوم اداره کشور در شرایط بحرانی ناشی از جنگ است. در پدافند عامل تنها
نیروهای نظامی و نیروهای مسلح مسئولیت دارند م ، انند سیستم های ضد هوایی و هواپیماهای رهگیر، در
حالی که در پدافند غیرعامل تمام نهادها، نیروها، سازمان ها، صنایع و حتی مردم عادی می توانند نقش
مؤثری بر عهده گیرند. [3 [
)2-2 ضرورت وجود پدافند غیر عامل
با پیچیده تر شدن جنگها و بکارگیری تکنولوژی و فنآوری در جنگهای نوین، پدافند غیر عامل نیز
چهرههای متفاوتی را به خود گرفته است. امروز مردم برای ادامه زندگی نیازمند خدمات متفاوتی هستند،
احتیاج به محیط آرام و قابل سکونت درون شهرها دارند و بایستی ایمنی و آسایش کافی داشته باشن .د
درحال حاضر عمدهترین هدف پدافند غیرعامل، ایمن سازی و کاهش آسیبپذیری زیرساختهای مورد
نیاز مردم است تا بتدریج شرایطی را برای امنیت ایجاد نماید. اینگونه اقدامات در اکثر کشورهای دنیا
انجام شده است و یا در حال اقدام است. این اقدامات اگر به صورت یک برنامه ریزی و طراحی در توسعه
١
Passive Defence
٨
نهادینه شود، به خود خود بسیاری از زیر ساختهایی که ایجاد میشود، در ذات خود ایمنی دارند .برای
اصلاح زیر ساختهای فعلی هم میتوان با ارائه راهکارهایی مثل مهندسی مجدد آنها را مستحکم کرد .
-2( 3 قابلیت های پدافند غیر عامل
· پدافند غیر عامل، بستر مناسب توسعه پایدار توان ملی کشور .
· پدافند غیر عامل، هم راستا با سیاست های تنش زدایی .
· پدافند غیر عامل، پایدارترین، ارزان ترین وصلح آمیزترین روش دفاع .
· پدافند غیر عامل، بهترین راهکار افزایش آستانه مقاومت ملی .
· پدافند غیر عامل، پشتوانه اقتدار ملی .
· پدافند غیر عامل، یکی از مهمترین ابزارهای بازدارندگی .
· پدافند غیر عامل، بهترین و مناسب ترین شیوه کاهش مخاطرات و کاهش آسیب پذیری .
· کشورهایی که توسعه پدافند غیر عامل را به عنوان یک سیاست دفاعی مستمر در دستور کار خود
قرار می دهند، هیچ گاه در مظان اتهام تهدید بر علیه کشورهای دیگر قرار نمی گیرند .
· کشورهایی که پدافند غیر عامل را به عنوان یک راهکار اصلی بر می گزینند، به شرایطی از نظر
کاهش آسیب پذیری دست می یابند که مطامع کشورهای تهدید کننده بر علیه آنها کاهش می یابد .
· در جهان امروز کشورهایی که نقاط آسیب پذیری آنها فراوان است، و دشمن می تواند با ضربات
سریع، حیاتی ترین منابع آنان را منهدم نماید، عوامل تهدید از بیرون را درون خود ایجاد می نماید .
· پدافند غیر عامل، می تواند به یک فرهنگ عمومی در کشور تبدیل شود .
· پدافند غیر عامل، عنصری است پویا و متحرک؛ لذا باید همواره در صدر تلاش های علمی و پژوهشی
قرارگیرد. [۴[
)4-2 اصول پدافند غیر عامل
· پوشش در همه زمینه ها
· استتار و نامرئی سازی
· تولید سازه های دومنظوره (موانع )
· مکان یابی استقرار عملکردها
· اختفاء با استفاده از عوارض طبیعی
· کور کردن سیستم اطلاعاتی دشمن
· حفاظت اطلاعات سیستم های حیاتی و مهم
· مدیریت بحران دفاعی در صحنه ها
· فریب، ابتکار عمل و تنوع در کلیه اقدامات
· موازی سازی سیستم های پیشنهادی وابسته
٩
· تعیین مقیاس بهینه استقرار جمعیت و فعالیت در فضا
· کوچک سازی، ارزان سازی و ابتکار در پدافند غیر عامل
· مقاوم سازی و استحکامات و ایمن سازی سازه های حیاتی
· پراکندگی در توزیع عملکردها متناسب با تهدیدات و جغرافیا
· انتخاب مقیاس بهینه از پراکندگی و توجیه اقتصادی پروژه [4[
-2( 5 اهداف کلان
· ایمنی سازی مراکز حیاتی، حساس و مهم .
· توسعه کمی و کیفی نیروی انسانی متخصص .
· ارتقاء قابلیت بقا و حفظ کشور در شرایط بحران .
· افزایش آستانه مقاومت ملی و تقویت مولفه های مقاومت در مقابل تهدیدات .
· فرهنگ سازی و ایجاد باور عمومی در مورد تاثیر پدافند غیر عامل در کاهش آسیب پذیری .
· کسب امنیت پایدار در توسعه و پایدار سازی زیرساخت های حیاتی کشور .
· تحقیق و پژوهش، تولید علم و فناوری و فرهنگ سازی و تبدیل آن به معارف عمومی .
· تکمیل چرخه دفاعی کشور و تعامل مثبت با دفاع عامل و پدافند غیر عامل .
· نهادینه کردن رعایت اصول و ضوابط پدافند غیر عامل در طرح های توسعه منتهی به ایجاد مراکز
طبقه بندی .
· کاهش مجموعه آسیب پذیری های کشور و نمایان نمودن اقتدار ملی ناشی از آن به عنوان یکی از
مولفه های بازدارندگی .
· به حداقل رسانیدن تاثیر تهدیدات نظامی دشمن بر زیرساخت های حیاتی، حساس و مهم .
· توسعه کمی و کیفی ظرفیت و توان اجرایی پدافند غیر عامل در بدنه مهندسی کشور (مشاوره و
اجرا).
[3] راهبردها 2-6(
· تعامل گسترده و فراگیر با سازمان ها و ایجاد سازو کارهای مناسب در جهت ایمن سازی و حفاظت
از تاسیسات زیربنایی .
· ساماندهی آمایش سرزمین ملی و آمایش دفاعی از منظر پدافند غیرعامل به منظور استفاده
حداکثری از پهنه جغرافیایی کشور .
· ایفای نقش هدایتی و نظارتی بر سازملن ها و نهادهای کشوری و لشکری در زمینه مطالعات و
طراحی فنی طرح های پدافند غیرعامل .
· بکارگیری و بسیج امکانات در جهت ارزان سازی، تنوع و ابتکار عمل در سامانه ها و شیوه های
پدافند غیرعامل .
١٠
· استفاده حداکثرسازی از پهناوری و عمق سرزمینی و عوارض طبیعی کشور و به کاهش مخاطرات و
خسارات .
· ساماندهی مناسب استفاده از فناوری های نوین به منظور کاهش آسیب پذیری ناشی از وابستگی و
امکان جمع آوری اطلاعات توسط دشمن .
· توسعه و تعامل موثر و سازنده با نهادهای سیاست گذار، قانون گذار و اجرایی کشور .
· توسعه علمی و تولید دانش فنی و ارتقاء فناوری و برنامه جامع آموزشی و همچنین ، بهینه سازی
تولید صنعتی با استفاده از تمامی ظرفیت ها .
· نهادینه نمودن نظام جامع و استفاده از اصول و ضوابط در طرح های توسعه کشور .
· توسعه فرهنگی و ارتقاء باور عمومی و تقویت عزم و اقتدار ملی مسبت به ایمن سازی مراکز حیاتی،
حساس و مهم .
· توسعه فرهنگ و نهادینه سازی باور عمومی نسبت به تاثیر پدافندغیرعامل درکاهش آسیب پذیری ها .
١١
فصل سوم
شیوه چیدمان، کلاسه بندی و دستورالعملهای پدافند غیر
عامل جهت پیشگیری و کاهش نفوذ به محیطهای IT
١٢
فصل سوم: شیوه چیدمان، کلاسه بندی و دستورالعملهای پدافند غیر عامل جهت پیشگیری و
کاهش نفوذ به محیطهای IT
3( 1 -س ه استراتژی مهم برای ایمن سازی فضای IT
جلوگیری از ایجاد حملات سایبر با ایجاد سد دفاعی در برابر حملات .
کاهش تهدید پذیری ملی در برایر حملات سایبر و پیشگیری از ایجاد حملات سایبر با ارزیابی میزان
آسیب پذیری و کم کردن آسیب پذیری با رفع ضعف های موجود .
به حداقل رساندن زمان برگشت به حالت اولیه و ترمیم خرابیهای ایجاد شده پس از حمله. [1[
3( 2 -ضرورت تامین پدافند غیر عامل در محیطهای IT
منظور از پدافند غیر عامل در محیط های IT ، مجمو عه تمهیدات، اقـدامات و طرحهـایی اسـت کـه بـا
استفاده از ابزار، شرایط و حتی المقدور بدون نیاز به نیروی انسانی، موجب کاهش آسیب پذیری در برابـر
حملات و اعمال برنامه ریزی شده و هدفمند علیه رایانه ها، برنامه ها و اطلاعات ذخیره شده در درون آن
ها می گردد. این حملات میتواند از طریق شبکه های جهانی با اغراض سیاسی یا غیر سیاسی و شخصـی
صورت می گیرد و باعث نابودی یا وارد آوردن آسیب های جدی به رایانه ها و یا زیر ساختهای اطلاعـاتی
کشور گردد .
با این اقدامات پدافندی باید بتوان از یک سو توان دفاعی محیط های IT را در زمان بحران افزایش داد و
از سویی دیگر پیامد های بحران را کا هش و امکان باز سازی آسیبهای وارده را با کمترین هزینـه فـراهم
نمود . در حقیقت باید قبل از شروع تهاجم و پیش آمدن بحران بدنبال تبیین راهکارهـا و ارائـه روشـهای
علمی و عملی بود و با توجه به فرصت هایی که در زمان صلح فراهم می گردد، این تمهیدات می بایست
در متن پروژه های IT لحاظ گردند . به کارگیری این اقـدامات پدافنـدی ، در محـیط هـای IT ، عـلاوه
برکاهش شدید هزینه ها، باعث افزایش قابل ملاحظه کار آیی دفاعی در زمان بحران خواهد شد .
در عصر کنونی با گسترش تکنولوژی اطلاعات یا IT ،گردش امور کشور ها از جمله امور اداری، اقتصـادی،
آموزشی و سیاست به شبکه های کامپیوتری محول گردیده و البته در برخی از کشـورها از جملـه ایـران
حرکتی برای اجرایی نمودن آن صورت گرفته است. بدلیل ساختار شکننده کنونی اینترنت ، که در مقابـل
تهدیدات امنیتی به تلنگری فرو می پاشد، لزوم تامین امنیت این شبکه و حفاظت از اطلاعات مبادلاتی بر
روی این بستر آشفته، امروزه بیش از پیش احساس م ی شود و عدم توجه به آن خسارات غیر قابل جبرانی
به پیکره آ ن کشور، سازمانهای فعال و تمام افراد درگیر با این شبکه ارتباطی وارد می کند . در ایران علاوه
بر مخاطرات فوق ، عدم وجود ستون فقرات انتقال اطلاعـات باعـث شـده جریـان اطلاعـاتی کشـورمان از
شاهراه های اطلاعاتی مغرب زمین عبور کند! و این موضوع نیز به نوبه خود ابتدای نـاامنی محسـوب مـی
شود و از طرفی توسعه دهندگان اینترنت در ایران که بیشتر از صنف تجارند تـا متخصصـین، بـه امنیـت
اطلاعات کمتر توجه نموده و برای کاهش هزینه ها از کنار آن به سادگی می گذرند !
١٣
در عصر کنونی، یعنی عصر اطلاعات، ارائه و استفاده به موقع از اطلاعات شرط اولیه موفقیت افراد و جوامع
بشری محسوب می شود و این میسر نخواهد شد جز با استفاده از ابزارها و تکنیکهـای صـحیح امنیتـی و
تدابیر درست و در ادامه آن دانش به روز شده جهت مقابله با مجموعه تهدیـداتی کـه ایـن بسـتر حیـاتی
ارتباطی را به مخاطره می اندازند. بیشترین نیاز به این ابزارها و تدابیر در محیط سایتهای سخت افزاری و
1 نرم افزاری
قابل مشاهده است. به عبارتی هر جایی که یک شبکه محلی یا اینترانتی متصل بـه اینترنـت
وجود داشته باشد، این تدابیر باید در نظر گرفته شوند. هنگامی که سایتها ساختار منسجم تر و جامعتری
2 به خود می گیرند و تبدیل به مراکز داده
می شوند نیـاز بـه تـدابیر پدافنـدی شـدیدتر مـی گـردد و در
3 بالاترین مرتبه، وجود تدابیر پدافندی در مراکز کنترل شبکه ها
که از اهمیت بالایی برخوردارند، حیـاتی
می باشد.[1 [
1 -در محیط سایتهای سخت افزاری و نرم افزاری
1
-2 در مراکز داده
2
– 3 در مراکز کنترل شبکه ها
3
شکل : 1-3 کاربرد تدابیر پدافندی در زمینه IT
3( -3 تقسیم بندی تدابیر ایمنی پدافند غیر عامل در زمینه IT
از آنجا که محیطهای IT به سه قسمت محیط فیزیکـی (شـامل تجهیـزات و امکانـات )، منطقـی ( شـامل
اطلاعات، برنامه ها، نرم افزارها و) دستورالعملها (شامل شیوه هـا و دسـتورالعملهای پیشـگیری و کـاهش
نفوذ) تقسیم می شود، تدابیر امنیتی پدافند غیر عامل نیز باید متناسب با هر قسمت پیش بینی گردد .
شکل : 2-3 تقسیم بندی تدابیر ایمنی پدافند غیر عامل در زمینه IT
١
Hardware and Software Sites
٢
Data center
٣
NOC(Network Operation Center)
سیاستهای امنیتی محیطهای کامپیوتری
تدابیر فیزیکی
(Physical)
تدابیر منطقی
(Logical)
روشها و دستورالعملها
(Procedures)
١۴
3( 4 -تدابیر فیزیکی
تدابیر فیزیکی خود موارد زیر را شامل می گردد :
)1-4 -3 مواردی که به جهت امنیت فیزیکی ساختمانی و محیط سایتهای سخت افزاری و نرم افزاری،
مراکز داده و مراکز کنترل شبکه ها باید در نظر گرفت.
)2-4 -3 ایجاد یک معماری ایمن جهت ایجاد چارچوبی برای طراحی و پیاده سازی سایت یها شبکه
بصورت امن بطوریکه تاکید این معماری بر کاهش میزان حملات کامپیوتری باشد.
)3-4 -3 نحوه چیدمان پیشگیرانه دیوارهای آتش و استفاده از ساختار سلسله مراتبی برای برقراری ارتباط
در شبکه ها.
IT محیطهای فیزیکی امنیت- 1( -4 3
در ابتدا ساختمان سایتهای سخت افزاری و نرم افزاری، مراکز داده و مراکز کنترل شبکه ها، باید در
مقابل حوادث طبیعی، جرایم، نزدیکی به پروژه های ساختمانی و مانند آن امن گردد. برای اطمینان از
امنیت فیزیکی سایتهای کامپیوتری در جدول ،1-3 10 مورد مهم و حیاتی مورد بررسی قرار گرفته است.
برخی از موارد بطور عام مربوط به کلیه مراکز کامپیوتری می گردد و برخی موارد مربوط به مراکز داده و
مراکز کنترل شبکه ها که از اهمیت حیاتی برخوردارند، میگردد. که در ادامه جزئیات آن به تفصیل
بررسی شده است.[14 [
جدول : 1-3 تدابیر امنیت فیزیکی محیطهای IT
)1 مکان و مشخصات ساختمانی محیط
)2 منبع تغذیه و الکتریسیته
)3 دیوارها
)4 خنک سازی ،تهویه هوا و رطوبت
)5 کنترل،تشخیص و پیشگیری از حریق
)6 استفاده از سیستمهای نظارتی
)7 قاب کف کاذب
)8 استفاده از امنیت فیزیکی لایه ای
)9 نگهداری نسخههای پشتیبان در مکانی امن
)10 کنترل دسترسی فیزیکی
١۵
3 4( -1 -مکان و مشخصات ساختمانی محیط
محیط سایتهای کامپیوتری باید در مکانی باشد که ریسک ناشی از بلایای طبیعی نظیر حریق جنگل،
رعد و برق، طوفان، گردباد، زمین لرزه و سیل به میزان قابل قبولی باشد و بهتر است در مرکز شهر
نباشد .
بهتر است در مکانی دور از حوادث ساخته دست بشر مانند سقوط هواپیما، شورش، انفجار و آتش
سوزی باشد. علاوه بر این نباید در مجاورت فرودگاه، راه آهن، زندان، بزرگراه، استادیوم، پالایشگاه، خط
لوله و مسیر رژه و هر مکانی که میتواند در کار وقفه واردکند باشد .
ساختمان محیط مراکز داده و مراکز کنترل شبکه ها باید به گونه ایی ساخته شده باشدکه بعدها نیاز
به بازسازی و اصلاح نداشته باشد تا درکار وقفه ایی ایجاد نشود .
ساختمان سایتهای کامپیوتری پشتیبان باید از سایتهای کامپیوتری اصلی حداقل حدود 30 تا 50
مایل فاصله داشته باشد.
مراکز داده و مراکز کنترل شبکه ها دو منبع برای تسهیلاتی مانند برق، آب، داده لازم دارد. برق باید از
دوبخش مجزا تامین شود. آب باید از دو لوله مجزا که از زیر زمین و از مکان های مختلف ساختمان
می گذرند تامین شود.
محل مراکز داده و مراکز کنترل شبکه ها نباید با تابلو مشخص شود به گونه ایی که هر رهگذری به
سادگی از محل آن مطلع شود
درختان، تخته سنگ ها و گیاهان می توانند ساختمان مراکز داده و مراکز کنترل شبکه ها را از دید
مخفی کنند. وسایل ایمنی ساده مانند پرچین علاوه بر خاصیت محصور کنند گی می توانند آن را زیبا
نمایند . همچنین هرچه نقاط ورودی ساختمان کمتر باشند کنترل دسترسی بهتر امکان پذیر است.
برای جلوگیری از صدمه ی ناشی از بمبهای ماشینی، تا حد امکان، پارکینگ باید از مراکز داده و
مراکز کنترل شبکه ها دور باشد.
درهای خروج اضطراری نباید از بیرون قابل استفاده باشند و باید در صورت باز شدن از بیرون اعلام
خطر فعال شود.
حفاظت از ماشین آلات (تهویه هوا، دستگاه سرمایشی و ژنراتور و ..) بیرونی سایتهای کامپیوتری در
خصوص دزدی و حساسیت به شرایط محیطی.
ساختمان مراکز داده و مراکز کنترل شبکه ها باید دارای لایه های مختلفی برای تامین امنیت باشد، از
قبیل حفاظ الکتریکی خاردار، دیوار های بتن آرمه، پنجره های محافظت شده، سیستم های شناسایی
حرکات ( detection motion ، ( سیستم دوربین مداربسته و سیستم هویت سنجی بر اساس قرنیه
چشم.
١۶
دارا بودن فضای کافی جهت گسترش مراکز داده و مراکز کنترل شبکه ها و مقاوم در برابر حوادث
طبیعی
مقاوم در برابر حوادث امنیتی مانند آتشسوزی، حملات هوایی، حملات شیمیایی و هستهای، حملات
الکترونیکی، بمبگذاری
نزدیکترین فاصله به Backbone مخابراتی
امکان برخورداری از ارتباطات حداقل 2 منطقه مخابراتی مستقل و متفاوت و امکان برخورداری از
اتصال به 2 شبکه برق مستقل و متفاوت
3 4( -1 -1 -منبع تغذیه و الکتریسیته
دربررسی منبع تغذیه سیستم، دو مسئله مدنظر است. یکی، هموار و همسطح نگهداشتن ولتاژ منبع تغذیه
و پیشگیری و محافظت در برابر موج ناگهانی ولتاژ یا افت شدید در منبع تغذیه و دیگری، خود منبع
تغذیه است. قطع کامل منبع تغذیه وکاهش ولتاژ منبع در یک دوره زمانی طولانی میتواند سبب خاموش
شدن ناگهانی کامپیوترها و از دست دادن دادههای ذخیره نشده شود. همچنین اگر موج ناگهانی ولتاژ یا
افت ولتاژ در منبع تغذیه زیاد باشد، میتواند آسیب های فیزیکی به کامپیوترها و بخش های داخلی آن
وارد کند .
با استفاده از UPS میتوان مشکل هموار نگه داشتن ولتاژ را برطرف کرد.کامپیوترها را به UPS وصل
میکنند، اگر منبع تغذیه اصلی قطع شود، UPS ولتاژ کافی را برای کامپیوترها فراهم میکند تا کاربرها
بتوانند بعد از ذخیره اطلاعات، کامپیوترها را خاموش کنند. اکثر UPSها، سیگنالی (پیغامی) مبنی بر
قطع منبع تغذیه اصلی، به کامپیوترها میفرستند. هرگونه خرابی(قطع) در منبع تغذیه اصلی میتواند،
مشکلات اساسی برای سیستمها و کارایی شان ایجاد کند.برای حل این مساله از روشهای کنترلی زیر
استفاده می کنیم :
نصب و تست UPS و نصب فیلترهای الکتریکی برای فیلتر کردن جهشهای ناگهانی در ولتاژ
نصب کفپوشهایی که در اثر تماس یا مالش روی آن، الکتریسیته ساکن تولید نشود .
رعد و برق
بارهای الکتریکی موجود در هوا (رعد و برق)، هم میتوانند به تجهیزات ضربهی مستقیم وارد کنند و هم
موجی از ولتاژهای بالا را روی خطوط انتقال توان الکتریکی، مبدلها و…، بفرستند که میتواند اثرات
سوء زیادی بر سیستمها داشته باشد. برای حل این مساله از روشهای کنترلی زیر استفاده میکنیم :
نصب Suppressor Surge : که نقش محافظت از تجهیزات الکتریکی در برابر خرابیها و آسیبهای
ناشی از جریانها و ولتاژهای v گذرا (surge ( را دارد. Suppressor Surge دارای گونههای
مختلفی هستند از جمله محافظ DC ،محافظ ولتاژ ACکه بر حسب نیاز میتوان از آنها استفاده کرد .
نصب وتست UPS و نصب وتست مولدهای برق دیزلی
١٧
دور نگه داشتن واسطههای مغناطیسی (سیم مسی) از سازه فلزی ساختمان
در نهایت توصیه میشود برای تجهیزات سیم اتصال به زمین در نظرگرفته شود.
دیوارها- 1 -2( -4 3
استفاده از بتون به ضخامت یک فوت که هم ارزان و هم سدی موثر در برابر عناصر و مواد منفجره است
توصیه می .شود
پرهیز از پنجره
استفاده از پنجره در سایتهای کامپیوتری را به حداقل برسانید. ساختمان بیشتر باید شبیه مخزن و یا انبار
باشدتا ساختمان اداری. در صورت وجود پنجره بهتر است با شبکه فلزی، قفل و سیستم هشدار امن گردد
و علاوه بر این پنجرهها باید به گونه ایی باشند که داخل سایتهای کامپیوتری از بیرون قابل مشاهده
نباشد.
3 4( -3 -1 -خنک سازی ،تهویه هوا و رطوبت
تجهیزات الکتریکی و تجهیزات پردازش اطلاعات از نظر گرما و رطوبت به شرایط ویژه ای برای کار نیاز
دارند. بنابراین باید از دستگاه های تهویه هوایی استفاده نمود که شامل ویژگی هایی نظیرحذف
گرما،کنترل رطوبت، ایجاد جریان هوا، قابلیت اطمینان، قابلیت توسعه و مجهز به سیستم اخطار و
پشتیبان باشند.
سیستم های خنک کننده ی سایتهای کامپیوتری باید به گونه ایی عمل کنند که دمای سایتهای
کامپیوتری را بین تا 21 23 درجه سانتیگراد نگه دارند با رطوبت نسبی بین تا 45 50 درصد. علاوه بر این
یک خنک کننده اضافی برای مواقع ضروری باید در نظر گرفته شود. کانالهای تهویه هوا باید به
آشکارساز حرکتی مجهز شده و در صورت بزرگی اندازه، بهتر است با توری فلزی محافظت شوند.
3 4( -4 -1 -کنترل،تشخیص و پیشگیری از حریق
تشخیص آتش و خاموش سازی آن جزء اولویت های اصلی سایتهای کامپیوتری است. نه تنها آتش بلکه
گرما و دود هم میتوانند به سرعت به تجهیزات الکتریکی صدمه بزنند. از جمله عواملی که میتوانند باعث
شیوع حریق شوند میتوان نگهداری نادرست از مواد آتشزا، کمبود دستگاههای یابنده آتش و دود، نبود
کپسولهای دستی دیاکسیدکربن و سیستمهای اتوماتیک ضد حریق و عدم عایقبندی کابلهای اصلی و
مرکزی را نام برد. برای کنترل و پیشگیری از حریق به صورت زیر عمل میکنیم :
نصب سیستم آشکارگر دود
نصب سنسورهائی در مجراهای ورودی و خروجی سیستمهای تهویه و خنک کننده هوا، تا به محض
احساس کردن چیز غیر عادی (دود) ، سیستم هوا را مسدود کنند .
قرار دادن کلاهک آبپاش قطره ای اتوماتیک (البته باید توجه داشت که خاموش کردن آتش با آب
خود به سیستم ها آسیب می رساند )
١٨
قرار دادن کپسولهای دیاکسیدکربن در نزدیکی تجهیزات و بخشهای قابل احتراق و آموزش افراد
.ها برای استفاده صحیح از کپسول
سیستمهای تخلیه هالون : این سیستم خطر کمتری برای تجهیزات دارد و از لحافظ تنفسی، نسبت
به دیاکسیدکربن، خطر کمتری برای پرسنل سازمان دارد اما توسط سازمان محیط زیست به خاطر
مضر بودن برای لایه ازن ممنوع شده است.
3 4( -5 -1 -استفاده از سیستمهای نظارتی
در نظر گرفتن سیستم های نظارتی و دوربین های حفاظتی برای آگاهی از وجود مشکل در راستای حل
هرچه سریعتر آن بسیار ضروری است. با سیستمهای مانیتورکنندهی سایت میتوان برق، UPS ،
/دما رطوبت، تشخیص نشتی و ورود بدون اجازه را نیز مانیتور کرد. بهتر است در کلیه نقاط حساس
دوربین نصب شود و تصاویر ضبط شده و مرتبا کنترل شوند .
کاذب کف قاب- 1 -6( -4 3
کف کاذب مجموعهایی از قاب های کاذب به ابعاد panels thick” 16/7 1 & square” 24 است که
بالاتر از سطح زمین قرار می گیرند. استفاده از این کف ها به دو جهت می باشد. اول برای توزیع مرتب و
منظم سرما بین سرور ها و دیگر جلوگیری از سیل و خسارات ناشی از بالا آمدن آب. دیگر مزایای آن
نصب سنسور های حساس به آتش سوزی و همچنین نصب دستگاه جلوگیری از برق گرفتگی ESD
(Discharge Shock Electric (می باشد. علاوه بر این ازکف کاذب میتوان برای سیستم های تهویه
هوا وسیستم های انتشاری نیز استفاده کرد. سیستم تهویه و کنترل هوا در زیر قابهای کف کاذب قرار
میگیرند که به سادگی قابل معاوضه هستند و امکان کابل کشی سریع و مدیریت تغییر بدون هیچ وقفه-
ایی را فراهم میکند. قابهای کف در هر زمان که لازم باشد قابل جاگذاری دوباره هستند .
3 4( -7 -1 -استفاده از امنیت فیزیکی لایه ای
نخستین ورودی ساختمان باید توسط نگهبان محافظت شود و روالی برای ورود درنظر گرفته شود. در
لایه ی بعدی بخش کارمندان باید از بخش مهمانان مجزا شود. هر بازدید کننده باید کارت مخصوص
بازدید داشته باشد و توسط یک کارمند همراهی شود. ورود به بخش اصلی سایتهای کامپیوتری باید
بر اساس تصدیق هویت دو عاملی (به عنوان مثال استفاده از کارت به علاوه کلمه عبور)صورت پذیرد .
دیتاسنتر به طور 24 ساعته باید دارای پرسنل حراستی برای حفظ ایمنی سرورها و تجهیزات باشد .
هر یک از درهای بکار گرفته شده در قسمت های مختلف تنها با استفاده از کارت های مغناطیسی
تایید هویت قابل بازگشایی باید باشد. که همگی نیز توسط پرسنل حراست کنترل می گردند .
دسترسی به کلیه سرورها فقط محدود به پرسنل دیتاسنتر بوده و کلیه پرسنل از نظر سوابق کاملاً
مورد تحقیق قرار می گیرند.
١٩
3 4( -8 -1 -نگهداری نسخههای پشتیبان در مکانی امن
پس از تهیه نسخه های پشتیبان(مانند نوار، لوح فشرده، دیسکت) آنها را در جای امنی به دور از
دسترسی غیر مجاز قرار دهید .
سیستمهای پشتیبانگیری، از اطلاعات در فواصل زمانی مشخص بر طبق آخرین تکنیکهای موجود
نسخههای پشتیبان تهیه میکنند.
فیزیکی دسترسی کنترل- 1 -9( -4 3
برای پیادهسازی صحیح سیستم کنترل دسترسی فیزیکی باید دو کنترل زیر را در نظر گرفت :
− کنترل پیشگیرانه:
کنترل پیشگیرانه سعی در جلوگیری ازدسترسی و ورود افراد وپرسنل غیر مجاز به سایتهای کامپیوتری
وهمچنین حفاظت در برابر حوادث و رخدادهای طبیعی ومحیطی دارد. از موارد حائز اهمیت در این
کنترل میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
(اثر انگشت، شبکیه یا عنبیه چشم، صدا، چهره و شکل هندسی دست، و DNA و نمونه امضاء )
(عمود بر هم): این سیستم روش بسیار خوبی برای جلوگیری از ورود افراد غیر مجاز،پشت سر افراد
مجاز است )
− کنترل آشکارساز:
کنترل آشکارساز سعی در تشخیص و تعیین حوادث غیرمترقبه، بعد از رخداد آن دارد. مواردی را که در
کنترل امنیتی آشکار ساز میتوان مد نظر قرار داد عبارتند از: تشخیص حرکات و جنب و جوش (دوربین
های مداربسته ی پیشرفته دارای ویژگیهایی همچون دید در شب و تجهیزات مربوط به تشخیص جنب و
جوش و حرکت هستند که به کاربر اجازه میدهد با مشاهده هرگونه حرکت سیستمها را به حالت هشدار
ببرد )
تشخیص دود وآتش
سیستم های مراقبت بصری و هشداردهنده های الکترونیکی
3 4( -2 -ارائه یک مدل از طراحی شبکه ارتباطی امن
معماری معرفی- 2-1( -4 3
١
[9] CISCO شرکت SAFE
شرکت CISCO یک نوع معماری امنیتی به نام SAFE طراحی نموده است که یک چارچوب برای طراحی
و پیاده سازی سایتها بصورت امن می باشدو در اصل یک رهیافت امنیتی بـرای طراحـی سـایت شـبکه
ایمن است.این معماری یک برنامه کاری برای ایمن سازی شبکه ها می باشد و فـرض بـر ایـن اسـت کـه
آزمایشگاه تخصصی امنیت شبکه از این معماری اسـتفاده کنـد .ایـن معمـاری بـر حمـلات کـامپیوتری و
روشهای کاهش آنها تاکید دارد. طراحی امن (PRINT BLUE SAFE (سیسکو در واقع رهیافت لایه ای را
١
Secure Architecture For Enterprises (SAFE)
٢٠
برای برقراری امنیت در شبکه ارائه می نماید بطوریکه خرابی یک سیستم منجر به مخـاطره اف تـادن کـل
شبکه نمی شود. این معماری با تجهیزات عملیاتی شبکه های عظیم امروزی رابطه نزدیکـی دارد و نـوعی
معماری امنیتی است که می باید از حملاتی که پارامترهای منابع شبکه را تحت تاثیر قرار می دهد، جلـو
گیری کند. اهداف این معماری به ترتیب اولویت عبارت است از :
– 1 امنیت و کاهش حملات بر اساس سیاستگزاری
– 2 پیادهسازی امنیت در سراسر زیرساخت
– 3 مدیریت و گزارشگیری امن
– 4 احراز هویت و تفویض اختیار به کاربران و مدیران در مورد منابع حیاتی شبکه
– 5 تشخیص نفوذ برای منابع و زیر شبکه های حیاتی
– 6 پشتیبانی از برنامه های کاربردی شبکه ای ایجاد شده
در شکل 3-3 مدل ارائه شده توسط شرکت سیسکو از یک شبکه سازمانی نشان داده شده است.همانگونه
که در شکل مشخص گردیده، این شبکه از سه بخش تشکیل گردیده است که عبارتند از :
– بخشی که در درون خود سازمان یا شرکت قرار داشته و فقط با قسمتهای داخلـی شـرکت در ارتبـاط
است و با Campus Enterprise نشان داده شده است.
– بخشی که ارتباط شرکت با خارج از آن را برقرار می کند و Edge Enterprise نامیده می شود.
– فراهم کنندگان خدمات ارتباطی که سازمان از طریق آنها با خارج از موسسه، بـه ویـژه اینترنـت
ارتباط برقرار می کند و اصطلاحĤ به آن Edge SP گفته می شود.
شکل : 3 -3 مدل ارائه شده توسط شرکت سیسکو از یک شبکه سازمانی
معماری SAFE از یک راهکار ماجولار برای ایمنسازی یک سایت بهره میگیرد.این راهکار دو مزیت دارد :
– 1 به معماری اجازه آدرسدهی رابطهای ایمن بین بلوکهای مشغول به کار را میدهد.به عبـارتی اجـازه
می دهد که این معماری، ارتباط امنیتی بین اجزای کارکردی شبکه را نشان دهد .
– 2 امکان ارزیابی و پیادهسازی امنیت به صورت ماجول به ماجول را به طراحان میدهد.
بلوک دیاگرام این معماری در شکل 4-3 نشان داده شده است.
٢١
شکل : 4 -3 بلوک دیاگرام معماری SAFE
شکل فوق شمایی از ماجولها در هر محیط مشغول به کار را نمایش می دهد. هر یک از ماجولهای
وظایف مشخصی را در سایت اجرا می کنند ونیازهای امنیتی خاصی دارند که عبارتند از:
ماجول management : هدف اصلی این ماژول تسهیل مدیریت امنیت همهی device ها و host ها
در سایت می باشد .
ماجول core : این ماجول ترافیک شبکه را کنترل می .کند
ماجول building : SAFE این ماجول را به عنوان بخش وسیعی از سایت که شامل ایسـتگاههای کـاری
کاربران نهایی است، تعریف میکند. هدف این بخش فراهم کردن سرویس برای کاربران نهایی میباشد .
ماجول server : این ماجول به سرویسدهندگان و کاربران سرویسدهی می .کند
ماجول distribution Edge : هدف این ماجول اتصال بخشهای مختلف در سایت است .
ماجول internet corporate : این ماجول اتصال کاربران داخلی را به سرویسهای اینترنت ودسترسـی
کاربران را به اطلاعات سرورها فراهم میکند .
SAFE معماری های ویژگی- 2-2( -4 3
-معماری SAFE نوعی معماری امنیتی است که باید از بیشتر حملاتی که بر منابع با ارزش شـبکه تـاثیر
گذارند جلوگیری کند. بنابراین حملاتی که از اولین خط دفاعی عبور کرده یا از داخل شبکه سرچشـمه
می گیرند باید به دقت شناسایی و سریعĤ جلوی آنها گرفته شود تا تĤثیر آنها بر بقیه شـبکه بـه حـداقل
برسد، ضمن اینکه شبکه باید به ارائه خدمات حیاتی مورد انتظار کاربران ادامه دهد .
1معماری SAFE قابل ارتجاع
است و این خاصیت ارتجاعی شامل افزونگـی فیزیکـی اسـت تـا در برابـر
2 خرابی یک دستگاه، چه از طریق پیکربندی اشتباه
، اشکال فیزیکی یا حمله به شبکه محافظت نماید .
-معماری SAFE مقیاس پذیر است، بدین معنا که با رشد ابعاد شبکه خود را وفق می دهد.
١
Resilient
٢
Misconfiguration
یک برنامه کاری برای داشتن یک امنیت مناسب برای شبکه اسـت، در عـین حـال کـه
انتخاب بین دو مورد زیر یک انتخاب حیاتی به شمار می رود :
استفاده از یک وسیله تخصصی که فقط همان کارکرد که در داخل دستگاه قرار داشته باشد .
استفاده از یک وسیله تخصصی که فقط همان کارکرد خاص را داشته باشد .
در مـوارد حیـاتی معمـولآ از یـک دسـتگاه
به عنوان مثال می توان در یک روتر از یک IOS استفاده کرد کـه نـرم افـزار
ولی اگر حیاتی باشد، بهتر است از یک دیواره آتش در کنار یک روتر ساده
پدافند غیر عامل ، نحوه چیدمان ساختار شبکه می باشـد بـه گونـه ای ه کـ
کمترین آسیب پذیری را از ناحیه حملات کامپیوتری، هکر ها و دسترسی های غیر مجـاز داشـته باشـد .
ایت بایـد محـدودیتهایی در سـطوح مختلـف، اعـم از
بدین منظور باید از دیوارهای آتش با چیدمان و ترتیبـی کـه در
تدبیر دیگری که به عنوان تدبیر سخت افزاری مـی تـوان
ر سلسله مراتبی برای برقراری ارتباط در شبکه ها می باشد. مزیت استفاده از
[1
دیوارهای آتش مورد نیاز برای ایجاد پدافند غیر عامل در شبکه
١
Tier zero
٢
Backbone
٢٢
SAFE یک برنامه کاری برای داشتن یک امنیت مناسب برای شبکه اسـت، در عـین حـال کـه
شبکه باید عملکرد خوبی از خود نشان دهد.
در اعمال کارکردهای امنیتی برای شبکه، انتخاب بین دو مورد زیر یک انتخاب حیاتی به شمار می رود
استفاده از یک وسیله تخصصی که فقط همان کارکرد که در داخل دستگاه قرار داشته باشد
استفاده از یک وسیله تخصصی که فقط همان کارکرد خاص را داشته باشد
این انتخاب بستگی به عمق مورد انتظـار از آن کـارکرد دا . رد در مـوارد حیـاتی معمـولآ از یـک دسـتگاه
جداگانه استفاده می شود. به عنوان مثال می توان در یک روتر از یک
دیوار آتش را هم با خود دارد. ولی اگر حیاتی باشد، بهتر است از یک دیواره آتش در کنار یک روتر ساده
استفاده نمود .
نحوه چیدمان پیشگیرانه پدافند غیر عامل
چیدمان پیشگیرانه پدافند غیر عامل ، نحوه چیدمان ساختار شبکه می باشـد بـه گونـه ای
کمترین آسیب پذیری را از ناحیه حملات کامپیوتری، هکر ها و دسترسی های غیر مجـاز داشـته باشـد
جهت تعریف مراحل دسترسی به قابلیتهای یک سـ ایت بایـد محـدودیتهایی در سـطوح مختلـف، اعـم از
کاربری، ارتباطی و اطلاعاتی ایجاد نمود. بدین منظور باید از دیوارهای آتش با چیدمان و ترتیبـی کـه در
نمایش داده شده است استفاده نمود.تدبیر دیگری که به عنوان تدبیر سخت افزاری مـی تـوان
ایجاد نمود، استفاده از ساختار سلسله مراتبی برای برقراری ارتباط در شبکه ها می باشد
2 یا ستون فقرات 1 ساختار سلسله مراتبی ایجاد لایه صفر
می باشد.[1
شکل : 5-3 دیوارهای آتش مورد نیاز برای ایجاد پدافند غیر عامل در شبکه
شبکه باید عملکرد خوبی از خود نشان دهدمعماری SAFE
در اعمال کارکردهای امنیتی برای شبکه،
1 (استفاده از یک وسیله تخصصی که فقط همان کارکرد که در داخل دستگاه قرار داشته باشد
2 (استفاده از یک وسیله تخصصی که فقط همان کارکرد خاص را داشته باشد
این انتخاب بستگی به عمق مورد انتظـار از آن کـارکرد دا
جداگانه استفاده می شود
دیوار آتش را هم با خود دارد
استفاده نمود
3 4( -3 -نحوه چیدمان پیشگیرانه
منظور از چیدمان پیشگیرانه
کمترین آسیب پذیری را از ناحیه حملات کامپیوتری، هکر ها و دسترسی های غیر مجـاز داشـته باشـد
جهت تعریف مراحل دسترسی به قابلیتهای یک سـ
کاربری، ارتباطی و اطلاعاتی ایجاد نمود
شکل 5-3 نمایش داده شده است استفاده نمود
ایجاد نمود، استفاده از ساختا
ساختار سلسله مراتبی ایجاد لایه صف
٢٣
3( -5 تدابیر منطقی پدافند غیر عامل
در این قسمت دو راهکار مهم برای ایجاد بالاترین ایمنی پدافندی باید مد نظر قرار گیرد .
1 راهکار اول: مدیران شبکه ها و استفاده کنندگان از نرم افزار ها، باید اقـدام بـه تهیـه نسـخه اصـلی
نـرم
2 افزارها نمایند و از نرم افزارهایی که قفل آنها شکسته شده
و دارای مجـوز نمـی باشـند بـه هـیچ عنـوان
استفاده ننماین . د بنابراین نسخه اصلی نرم افزار ها باید مستقیمĤ از شرکت تولید کننده نرم افزار یا نماینده
قانونی آنها خریداری گردد. این امر باعث می شود هزینه تهیه نرم افزار ها بالاتر رود ولـی در عـین حـال
مزایایی دارد که در ذیل آورده شده اند.[15[
1 -عدم وجود ویروس و کرمهای کامپیوتری و یا هر گونه برنامه مخرب و خطا در نرم افزار تهیه شده .
-2 پشتیبانی نرم افزار از جانب شرکت فروشنده به لحاظ به روز در آمدن
3
در مقابل تهدیدات خـارجی و حمـلات
 
 
منبع اصلی و دانلود متن کامل